SAMARQAND VILOYATI LANDSHAFTLARI EKOLOGIK HOLATI VA ULARGA TAʼSIR ETUVCHI OMILLAR
Keywords:
Samarqand viloyati; landshaftlar; ekologik holat; antropogen omillar; tabiiy omillar; ekologik barqarorlik; landshaft degradatsiyasi; iqlim o‘zgarishiAbstract
Mazkur maqolada Samarqand viloyati landshaftlarining ekologik holati va ularga ta’sir etuvchi asosiy tabiiy hamda antropogen omillar ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida viloyat hududida tarqalgan tog‘, tog‘ oldi, vodiy, sug‘oriladigan tekislik va urban landshaftlarning ekologik barqarorlik darajasi baholandi. Kartografik materiallar, statistik ma’lumotlar, aerokosmik suratlar hamda ilmiy adabiyotlar asosida landshaftlarning hozirgi ekologik holati va degradatsiya jarayonlari aniqlashtirildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, tog‘ va tog‘ oldi landshaftlarida ekologik holat nisbatan barqaror bo‘lsa, sug‘oriladigan va urban hududlarda antropogen bosim yuqori bo‘lib, tuproq sho‘rlanishi, suv va havo muhitining ifloslanishi kabi muammolar ustunlik qiladi. Shuningdek, iqlim o‘zgarishi jarayonlari landshaftlarning ekologik barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgani aniqlandi. Maqola natijalari Samarqand viloyati landshaftlarini muhofaza qilish, ekologik holatini yaxshilash va hududiy rejalashtirishda ekologik yondashuvlarni takomillashtirish uchun ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
References
Karimov A.A. Landshaftlar ekologiyasi va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish. – Toshkent: Fan, 2016. – 232 b.
Abdullaev I., Raxmatullaev S. O‘zbekiston hududida ekologik barqarorlik va suv resurslari muammolari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2018. – 198 b.
Xamidov M.X. Geografik landshaftlar va ularning antropogen o‘zgarishi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2017. – 210 b.
Mirzaev T.M., Rasulov A.R. Samarqand viloyati landshaftlarining ekologik holati va degradatsiya jarayonlari // Geografiya va tabiiy resurslar. – 2020. – №2. – B. 34–41.
O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi. Samarqand viloyatining ekologik holati bo‘yicha yillik hisobot. – Toshkent, 2021. – 88 b.
Alimuhamedov B.J. Tabiiy landshaftlardan foydalanish va ularni muhofaza qilish asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2015. – 176 b.
FAO. Land degradation and sustainable land management in Central Asia. – Rome: FAO, 2018. – 142 p.
UNEP. Global environment outlook: Land and soil resources. – Nairobi: United Nations Environment Programme, 2019. – 156 p.
UNESCO. Climate change impacts on landscapes and ecosystems. – Paris: UNESCO Publishing, 2017. – 104 p.
Downloads
Published
Versions
- 2026-02-20 (2)
- 2026-02-19 (1)
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo