SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDA O‘ZBEK TILINING INTEGRATSIYASI

Authors

  • Xakimova Xulkaroy Andijon davlat chet tillari instituti Xorijiy filologiya va turizm fakulteti Filologiya va tillarni o‘qitish (ingliz tili) yo’nalishi talabasi

Keywords:

Sun’iy intellekt, o‘zbek tili, tabiiy tilni qayta ishlash, NLP, mashina tarjimasi, nutqni tanib olish, til modellari, raqamli texnologiyalar.

Abstract

Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarida o‘zbek tilining integratsiyalashuvi, tabiiy tilni qayta ishlash texnologiyalarining imkoniyatlari hamda o‘zbek tilining raqamli muhitdagi o‘rni tahlil qilinadi. O‘zbek tilidagi matnlarni avtomatik qayta ishlash, nutqni tanib olish, mashina tarjimasi va intellektual chatbotlardan foydalanish yo‘nalishlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, o‘zbek tilining grammatik va fonetik xususiyatlari, elektron ma’lumotlar bazalarining yetarliligi, yozuv variantlari hamda hududiy talaffuz farqlari bilan bog‘liq muammolar yoritiladi. Maqolada o‘zbek tiliga mos raqamli resurslarni kengaytirish, tilshunoslar va IT mutaxassislari hamkorligini kuchaytirish bo‘yicha takliflar ilgari suriladi.

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi PQ-358-son qarori. “Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”.

Isogova, A. S., Umarova, Z. X. O‘zbek tilida matn korpuslarini shakllantirish va Transformer modellarini moslashtirish: muammolar va imkoniyatlar // “Sun’iy intellekt nazariyasi va amaliyoti: tajriba, muammolar va istiqbollar” mavzusidagi II Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari. Toshkent, 2025.

Qutbiddinova, G. D. Til va sun’iy intellekt: yangi ufqlar // “Global lingvistika: yangi yondashuvlar va tadqiqotlar” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. 2025. 237-betdan boshlab.

Abdumalikova, M. M. O‘zbek tilining milliy korpusini yaratishda sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish // Научный Фокус. 2026. Jild 3, № 34.

Murotjonov, A. A. O‘zbek tili uchun sun’iy intellekt yaratishdagi hozirgi jarayonlar tahlili // Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan. 2026. Jild 4, № 3. B. 64–70.

G‘aniyeva, I., Tuychiyeva, S. O‘zbek tilida tabiiy tilni qayta ishlash (NLP): muammolar va yechimlar // 2026. Jild 3, № 7.

Downloads

Published

2026-11-12

How to Cite

Xakimova Xulkaroy. (2026). SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDA O‘ZBEK TILINING INTEGRATSIYASI. IQRO , 24(02), 341–345. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9866