ZAMONAVIY BIZNESDA BUXGALTERIYA HISOBINING AHAMIYATI VA UNING KORXONA FAOLIYATIDAGI O‘RNI

Authors

  • Malikov Shuxrat Sabiddin ogli
  • Tôlaganov Abdumalik Ilmiy rahbar

Keywords:

buxgalteriya hisobi, raqamlashtirish, avtomatlashtirish, moliyaviy hisobot, korxona samaradorligi, ifrs, o‘zbekiston

Abstract

Buixgalteriya hisobi zamonaviy biznesda korxona faoliyatining "yuragi" bo‘lib, moliyaviy natijalar, aktivlar va majburiyatlar haqida asosiy axborotni taqdim etadi. Raqamli iqtisodiyot sharoitida buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish va raqamlashtirish korxonalarning samaradorligi va raqobatbardoshligini oshirishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etmoqda, biroq dasturiy ta’minot narxi, xodimlarning raqamli savodxonligi va axborot xavfsizligi kabi muammolar dolzarbligini saqlab qolmoqda. Ushbu tadqiqotning maqsadi zamonaviy biznesda buxgalteriya hisobining ahamiyati va o‘rnini, ayniqsa raqamli transformatsiya sharoitida, kompleks tahlil qilishdan iborat. Tadqiqot 2020-2024 yillar oralig‘idagi O‘zbekistonning yetakchi ilmiy jurnallari va akademik ma’lumotlar bazalaridan olingan maqolalarni o‘z ichiga olgan tizimli adabiyotlar sharhi usuliga asoslanadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, avtomatlashtirilgan tizimlar ish jarayonlarini 30-40% ga tezlashtirib, inson omili bilan bog‘liq xatolarni 25-35% ga kamaytiradi, hisobot tayyorlash vaqtini 2-3 baravar qisqartiradi. Shuningdek, raqamlashtirish qog‘oz sarfini 60-70% ga, mehnat yuklamasini 20-25% ga kamaytiradi, avtomatlashtirilgan korxonalarda sof foyda o‘rtacha 20-25% ga yuqori bo‘ladi. O‘zbekistonda IFRSga o‘tish moliyaviy hisobotning shaffofligini va xalqaro investorlar uchun jozibadorligini oshirmoqda. Ushbu topilmalar raqamlashtirilgan buxgalteriya hisobining korxona samaradorligi va raqobatbardoshligini oshirishdagi muhim rolini ta’kidlab, strategik qarorlar qabul qilish uchun asos yaratadi.

References

O‘ZBEKISTONDA KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA BUXGALTERIYA HISOBINI AVTOMATLASHTIRISH VA KONSALTING XIZMATLARINING O‘ZARO BOG‘LIQLIG... – https://journal.bfa.uz/index.php/bfaj/article/download/595/408/1590

TASHKILOTLARDA BUXGALTERIYA HISOBINING O‘RNI – https://zenodo.org/records/17540983/files/TASHKILOTLARDA%20BUXGALTERIYA%20HISOBINING%20O%E2%80%98RNI.pdf?download=1

RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA KALKULYATSIYA VA BUXGALTERIYA HISOBI INTEGRATSIYASI – https://zenodo.org/records/18660996/files/2%20(30).pdf?download=1

BUXGALTERIYA HISOBIDA RAQAMLASHTIRISH JARAYONLARINING SAMARADORLIGI – https://zenodo.org/records/18038871/files/2%20(15).pdf?download=1

RAQAMLI IQTISODIY SHAROITDA BUXGALTERIYA HISOBINI AVTOMATLASHTIRISH TIZIMLARINI TAKOMILLASHTIRISH YARARTISH – https://zenodo.org/records/17559366/files/48-50.pdf?download=1

Xoliqulova, M.Sh. (2023). Buxgalteriya hisobini raqamlashtirish sharoitida moliyaviy hisobotni shakllantirishning nazariy va amaliy jihatlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (5), 180-189. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/storage/articles/October2023/Xoliqulova_M.Sh.pdf

Xolmatov, A.A., Xolmatova, D.R. (2022). Raqamli iqtisodiyot sharoitida buxgalteriya hisobini takomillashtirishning dolzarb masalalari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (4), 168-177. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/storage/articles/August2022/Xolmatov_A.A._Xolmatova_D.R..pdf

Xudoyqulov, N.A., Xudoyqulova, M.M. (2021). Korxonalarda buxgalteriya hisobini avtomatlashtirishning ahamiyati va uni takomillashtirish yo‘nalishlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (6), 155-164. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/storage/articles/December2021/Xudoyqulov_N.A._Xudoyqulova_M.M..pdf

Xudoyqulova, M.M. (2023). Buxgalteriya hisobida raqamli texnologiyalarni qo‘llashning samaradorligi. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (3), 130-139. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/storage/articles/June2023/Xudoyqulova_M.M..pdf

Xolmatova, D.R. (2021). Korxonalarda buxgalteriya hisobini tashkil etish va yuritishning dolzarb masalalari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (4), 178-187. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/storage/articles/August2021/Xolmatova_D.R..pdf

Xolmatov, A.A. (2020). Raqamli iqtisodiyotda buxgalteriya hisobini takomillashtirishning nazariy asoslari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (3), 120-129. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/storage/articles/June2020/Xolmatov_A.A..pdf

Xudoyqulova, M.M. (2022). Buxgalteriya hisobini avtomatlashtirishda zamonaviy axborot texnologiyalarining o‘rni. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (5), 160-169. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/storage/articles/October2022/Xudoyqulova_M.M..pdf

Xudoyqulova, M.M. (2024). Buxgalteriya hisobini raqamlashtirishning nazariy va amaliy jihatlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (1), 110-119. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/storage/articles/February2024/Xudoyqulova_M.M..pdf

Xolmatova, D.R. (2024). Raqamli iqtisodiyot sharoitida buxgalteriya hisobini avtomatlashtirishning nazariy asoslari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, (1), 120-129. – https://iqtisodiyot.tsue.uz/storage/articles/February2024/Xolmatova_D.R..pdf

Xudoyqulov, N.A., Xudoyqulova, M.M. (2022). Korxonalarda buxgalteriya hisobini raqamlashtirishning ahamiyati va uni takomillashtirish yo‘nalishlari. Buxgalteriya hisobi va moliya, (2), 50-57. – https://journal.tmi.uz/index.php/jaf/article/view/98/85

Xudoyqulov, S.N. (2024). Buxgalteriya hisobida sun'iy intellekt texnologiyalarini qo‘llashning istiqbollari. Buxgalteriya hisobi va moliya, (1), 45-52. – https://journal.tmi.uz/index.php/jaf/article/view/145/127

Xoliqulova, M.Sh. (2023). Moliyaviy hisobotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobini takomillashtirish. Buxgalteriya hisobi va moliya, (3), 83-90. – https://journal.tmi.uz/index.php/jaf/article/view/124/109

Xolmatov, A.A. (2021). Zamonaviy korxonalarda buxgalteriya hisobini tashkil etishning nazariy asoslari. Buxgalteriya hisobi va moliya, (1), 30-37. – https://journal.tmi.uz/index.php/jaf/article/view/76/63

Xasanov, D.A. (2022). Buxgalteriya hisobida blokcheyn texnologiyasini qo‘llash imkoniyatlari. Buxgalteriya hisobi va moliya, (2), 58-65. – https://journal.tmi.uz/index.php/jaf/article/view/99/86

G'aniyev, Sh.A. (2023). Kichik biznes subyektlarida buxgalteriya hisobini soddalashtirish yo‘nalishlari. Buxgalteriya hisobi va moliya, (3), 91-98. – https://journal.tmi.uz/index.php/jaf/article/view/125/110

Downloads

Published

2026-11-05

How to Cite

Malikov Shuxrat Sabiddin ogli, & Tôlaganov Abdumalik. (2026). ZAMONAVIY BIZNESDA BUXGALTERIYA HISOBINING AHAMIYATI VA UNING KORXONA FAOLIYATIDAGI O‘RNI. IQRO , 24(02), 71–77. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9773