ZAMONAVIY SIYOSATDA DEZINFORMATSIYA VA SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA YARATILGAN SOXTA AXBOROTLARNING SIYOSIY BARQARORLIKKA TA’SIRI: 2026-YILGI GLOBAL XAVFLAR TAHLILI

Authors

  • Nabijonova Shodiya Rahimjon qizi Namangan Davlat Universiteti Jahon tillari fakulteti “Filologiya va tillarni o‘qitish” ingiliz tili yo‘nalishi 2-kurs talabasi
  • Sarvinoz Soliyeva Tolibjon qizi Namangan Davlat Universiteti Jahon tillari fakulteti Stajyor o‘qituvchi

Keywords:

dezinformatsiya, sun’iy intellekt, soxta axborot, siyosiy barqarorlik, axborot xavfsizligi, generativ texnologiyalar, chuqur soxtalashtirish, jamoatchilik fikri, media savodxonlik, global xavflar

Abstract

Mazkur maqolada zamonaviy siyosiy jarayonlarda dezinformatsiya va sun’iy intellekt yordamida yaratilgan soxta axborotlarning siyosiy barqarorlikka ta’siri tahlil qilinadi. Raqamli kommunikatsiya vositalari va generativ sun’iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi axborotni yaratish, qayta ishlash va tarqatish imkoniyatlarini kengaytirish bilan birga, yolg‘on ma’lumotlarning tezkor tarqalishi uchun ham sharoit yaratmoqda. Xususan, chuqur soxtalashtirilgan video va audio materiallar, soxta tasvirlar, avtomatlashtirilgan akkauntlar hamda manipulyativ xabarlar jamoatchilik fikriga, saylov jarayonlariga, davlat institutlariga bo‘lgan ishonchga va ijtimoiy birdamlikka ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Maqolada dezinformatsiyaning siyosiy beqarorlikni kuchaytirish mexanizmlari, axborot xavfsizligi bilan bog‘liq muammolar va 2026-yilda dolzarb bo‘lgan global xatarlar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, media savodxonlikni rivojlantirish, axborot manbalarini tekshirish, sun’iy intellektdan foydalanish shaffofligini ta’minlash va institutsional hamkorlikni mustahkamlash bo‘yicha takliflar ilgari suriladi. Tadqiqotda siyosiy barqarorlikni ta’minlash uchun texnologik choralar bilan bir qatorda huquqiy, institutsional va ijtimoiy yondashuvlarning uyg‘unligi zarurligi asoslanadi.

References

World Economic Forum. The Global Risks Report 2025. - Geneva: World Economic Forum, 2025.

UNESCO. Guidelines for the Governance of Digital Platforms: Safeguarding Freedom of Expression and Access to Information through a Multistakeholder Approach. - Paris: UNESCO, 2023.

UNESCO. Guidance for Generative AI in Education and Research. - Paris: UNESCO, 2023.

OECD. Facts not Fakes: Tackling Disinformation, Strengthening Information Integrity. - Paris: OECD Publishing, 2024.

European Commission. The Digital Services Act. - Brussels: European Commission, 2022.

European Commission. 2022 Code of Practice on Disinformation. - Brussels: European Commission, 2022.

Wardle C., Derakhshan H. Information Disorder: Toward an Interdisciplinary Framework for Research and Policy Making. - Strasbourg: Council of Europe, 2017.

Bennett W. L., Livingston S. The Disinformation Order: Disruptive Communication and the Decline of Democratic Institutions // European Journal of Communication. - 2018. - Vol. 33, No. 2. - P. 122–139.

Downloads

Published

2026-11-04

How to Cite

Nabijonova Shodiya Rahimjon qizi, & Sarvinoz Soliyeva Tolibjon qizi. (2026). ZAMONAVIY SIYOSATDA DEZINFORMATSIYA VA SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA YARATILGAN SOXTA AXBOROTLARNING SIYOSIY BARQARORLIKKA TA’SIRI: 2026-YILGI GLOBAL XAVFLAR TAHLILI. IQRO , 24(02), 31–38. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9757