ZAMONAVIY SIYOSATDA DEZINFORMATSIYA VA SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA YARATILGAN SOXTA AXBOROTLARNING SIYOSIY BARQARORLIKKA TA’SIRI: 2026-YILGI GLOBAL XAVFLAR TAHLILI
Keywords:
dezinformatsiya, sun’iy intellekt, soxta axborot, siyosiy barqarorlik, axborot xavfsizligi, generativ texnologiyalar, chuqur soxtalashtirish, jamoatchilik fikri, media savodxonlik, global xavflarAbstract
Mazkur maqolada zamonaviy siyosiy jarayonlarda dezinformatsiya va sun’iy intellekt yordamida yaratilgan soxta axborotlarning siyosiy barqarorlikka ta’siri tahlil qilinadi. Raqamli kommunikatsiya vositalari va generativ sun’iy intellekt texnologiyalarining rivojlanishi axborotni yaratish, qayta ishlash va tarqatish imkoniyatlarini kengaytirish bilan birga, yolg‘on ma’lumotlarning tezkor tarqalishi uchun ham sharoit yaratmoqda. Xususan, chuqur soxtalashtirilgan video va audio materiallar, soxta tasvirlar, avtomatlashtirilgan akkauntlar hamda manipulyativ xabarlar jamoatchilik fikriga, saylov jarayonlariga, davlat institutlariga bo‘lgan ishonchga va ijtimoiy birdamlikka ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Maqolada dezinformatsiyaning siyosiy beqarorlikni kuchaytirish mexanizmlari, axborot xavfsizligi bilan bog‘liq muammolar va 2026-yilda dolzarb bo‘lgan global xatarlar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, media savodxonlikni rivojlantirish, axborot manbalarini tekshirish, sun’iy intellektdan foydalanish shaffofligini ta’minlash va institutsional hamkorlikni mustahkamlash bo‘yicha takliflar ilgari suriladi. Tadqiqotda siyosiy barqarorlikni ta’minlash uchun texnologik choralar bilan bir qatorda huquqiy, institutsional va ijtimoiy yondashuvlarning uyg‘unligi zarurligi asoslanadi.
References
World Economic Forum. The Global Risks Report 2025. - Geneva: World Economic Forum, 2025.
UNESCO. Guidelines for the Governance of Digital Platforms: Safeguarding Freedom of Expression and Access to Information through a Multistakeholder Approach. - Paris: UNESCO, 2023.
UNESCO. Guidance for Generative AI in Education and Research. - Paris: UNESCO, 2023.
OECD. Facts not Fakes: Tackling Disinformation, Strengthening Information Integrity. - Paris: OECD Publishing, 2024.
European Commission. The Digital Services Act. - Brussels: European Commission, 2022.
European Commission. 2022 Code of Practice on Disinformation. - Brussels: European Commission, 2022.
Wardle C., Derakhshan H. Information Disorder: Toward an Interdisciplinary Framework for Research and Policy Making. - Strasbourg: Council of Europe, 2017.
Bennett W. L., Livingston S. The Disinformation Order: Disruptive Communication and the Decline of Democratic Institutions // European Journal of Communication. - 2018. - Vol. 33, No. 2. - P. 122–139.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo