ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBUR LIRIKASIDA “GUL VA XOR” OPPOZITSIYASINING IJTIMOIY-FALSAFIY HAMDA POETIK XUSUSIYATLARI

Authors

  • Xolmatova Tabassum Baxtiyorjon qizi Farg‘ona davlat universiteti Adabiyotshunoslik: o‘zbek adabiyoti yo‘nalishi 2-kurs magistranti ORCID: 0009-0009-8370-7223

Keywords:

Bobur lirikasi, gul va xor, poetik kontrast, ijtimoiy g‘urbat, badiiy dualizm, tasavvufiy ramz, lirik qahramon ruhiyati, Mumtoz poeziya, Sharq estetikasi

Abstract

Mazkur ilmiy maqolada Zahiriddin Muhammad Bobur lirik merosining eng fundamental badiiy o‘qlaridan biri bo‘lgan “gul va xor” (tikan) ziddiyatining ijtimoiy-falsafiy va lingvopoetik qirralari monografik planda tadqiq etilgan. Mumtoz adabiyotdagi an’anaviy lirik obrazlarning Boburning shaxsiy-biografik fojiasi, vatan judoligi va g‘urbat motivlari bilan sintezlashuvi jarayoni konseptual tahlil qilinadi. Shoir ijodidagi tabiat tasvirlari shunchaki statik fon emas, balki ijtimoiy adolatsizlikka qarshi isyon, ichki psixologik dikotomiya va tasavvufiy ramziylik kontekstida ochib berilgan. Tadqiqotda tizimli-badiiy, qiyosiy-tarixiy, germenevtik va lingvopoetik metodlar qo‘llanilib, “Topilmas” radifli g‘azal misolida gul va tikan timsollarining ma’no qatlamlari, ularning shoir shaxsiy qismati hamda ijtimoiy-falsafiy qarashlari bilan bog‘liqligi ochib berilgan. Maqola mumtoz poetik an’ana bilan individual yangilanish uyg‘unligini ko‘rsatadi.

References

Azizxo‘jayev E. Boburnoma va uning badiiy-estetik tabiati. – T.: Sharq, 1999. – 190 (Azizkhodjayev E. The Baburnama and its artistic and aesthetic nature.)

Hasanov S. Bobur she’riyatining poetikasi va badiiy takomili. – T.: Fan, 2012. – 245 (Hasanov S. The poetics and artistic evolution of Babur’s poetry.)

Yoqubov H. Bobur lirikasining g‘oyaviy-badiiy xususiyatlari. – T.: Fan, 1983. – 186 (Yakubov H. Ideological and artistic features of Babur’s lyrics.)

Abdug‘afurov A. Bobur ijodiyoti masalalari (Monografiya). – T.: O‘qituvchi, 1991. – 210 (Abdugafurov A. Issues of Babur’s creative work (Monograph).)

Mallayev N. O‘zbek adabiyoti tarixi. – T.: O‘qituvchi, 1976. – 480 (Mallayev N. History of Uzbek literature.)

Zahiriddin Muhammad Bobur. Asarlar. Uch jildlik. 1-jild: Devon (G‘azallar, ruboiylar, qit’alar, fardlar). – T.: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 2008. – 340 (Zahiriddin Muhammad Babur. Works. In three volumes. Vol. 1: Divan (Ghazals, rubais, qitas, fards).)

Hojiahmedov A. Mumtoz badiiyat sirlari. – T.: Sharq, 2003. – 150 (Hojiahmedov A. Secrets of classical artistry.)

Downloads

Published

2026-11-01

How to Cite

Xolmatova Tabassum Baxtiyorjon qizi. (2026). ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBUR LIRIKASIDA “GUL VA XOR” OPPOZITSIYASINING IJTIMOIY-FALSAFIY HAMDA POETIK XUSUSIYATLARI. IQRO , 24(01), 1405–1411. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9714