TIL VA TAFAKKURNING OʻZARO DIALEKTIK BOGʻLIQLIGI

Authors

  • Dushanbekova Dilrabo Ismoiljon qizi Andijon davlat chet tillari instituti Xorijiy filologiya va turizm fakultetining filologiya va tillarni o'qitish : koreys tili yo'nalishining 1-kurs talabasi

Keywords:

til, tafakkur, dialekt ika, nutq, muloqot, bilish, ijtimoiy tajriba, tushuncha

Abstract

Maqolaning maqsadi til va tafakkur o'rtasidagi dialektik bogʻliqlikni nazariy jihatdan yoritish va ularning ozʻaro tasʼir mexanizmlarini ochib berishdan iborat. Tadqiqotda nazariy tahlil, qiyosiy yondashuv va konseptual umumlashtirish usullari qoʻllanildi; Vygotskiy, Bruner, Habermas, Piaget, Engels va Lenin qarashlari solishtirildi. Tahlil natijalari til va tafakkur bir-biridan ajralgan ikki hodisa emas, balki ozʻaro vositachilikka asoslangan dialektik birlik ekanini korsʻatdi. Tafakkur til birliklari orqali shakllanadi, aniqlashadi va ijtimoiy tajribada mustahkamlanadi; til esa mavjud fikrni ifodalash bilangina cheklanmay, yangi tushunchalar, umumlashtirishlar va baholash mezonlarini hosil qilishga xizmat qiladi. Shuningdek, maʼno individual ongda emas, balki muloqot jarayonida muvofiqlashishi aniqlandi. Xulosa shuki, til va tafakkur munosabatidagi ziddiyatli birlik bilishning rivojlanishi, tushunchalarning aniqlashuvi va ijtimoiy ongning barqarorlashuvida muhim rol o'ynaydi; taʼlimda esa nutqiy faoliyatni faollashtirish va tushunchalarni izohlash orqali oz'lashtirish zarur.

References

Sayfullayev S. Amaliy tilshunoslik asoslari. – Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, 2018.

Yoʻldoshev B. Hozirgi oʻzbek adabiy tili va nutq madaniyati masalalari. – Samarqand: Zarafshon, 2012.

Mamatov A. Oʻzbek tilshunosligining dolzarb masalalari. – Toshkent: Mumtoz soʻz, 2020.

Mahmudov N. Oʻqituvchi nutqi madaniyati. – Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2007.

Boʻriyev S. Til oʻqitish metodikasi va innovatsion texnologiyalar. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2019.

Toshxўjayeva M. Kommunikativ yondashuv asosida chet tili (yoki ona tili) oʻqitish metodikasi. – Toshkent: Tafakkur, 2021.

Qodirov B. Lingvodidaktika asoslari va taʼlim samaradorligi. – Toshkent: Ilm ziyo, 2017.

Jalolov J. Chet tili oʻqitish metodikasi: Oʻqituvchilar uchun qoʻllanma. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2012.

Gʻulomov A., Qodirov M. Ona tili oʻqitish metodikasi. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2001.

Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lugʻati. – Toshkent: Fan, 2002.

Downloads

Published

2026-10-28

How to Cite

Dushanbekova Dilrabo Ismoiljon qizi. (2026). TIL VA TAFAKKURNING OʻZARO DIALEKTIK BOGʻLIQLIGI. IQRO , 24(01), 1251–1254. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9679