O‘ZBEKISTONDA BUXGALTERIYA HISOBINI RAQAMLASHTIRISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI
Keywords:
buxgalteriya hisobini raqamlashtirish, iqtisodiy samaradorlik, raqamli iqtisodiyot, tizimli adabiyotlar tahlili, o‘zbekiston, xarajatlarni kamaytirish, vaqtni tejashAbstract
Raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi global miqyosda barcha sohalarda, jumladan, buxgalteriya hisobi tizimlarida tub o‘zgarishlarni taqozo etmoqda, bu esa samaradorlik, shaffoflik va tezkor qaror qabul qilishni talab qiladi. O‘zbekiston Respublikasida ham iqtisodiyotni raqamlashtirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanib, buxgalteriya hisobi va audit sohasini modernizatsiya qilish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Ushbu tadqiqot O‘zbekistonda buxgalteriya hisobini raqamlashtirishning iqtisodiy samaradorligini baholashga qaratilgan. Tadqiqot tizimli adabiyotlar tahlili metodologiyasiga asoslangan bo‘lib, 2020-yildan 2023-yilgacha bo‘lgan davrda nashr etilgan ilmiy maqolalar, monografiyalar va dissertatsiya avtoreferatlari tahlil qilindi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, raqamlashtirish korxonalar faoliyatida sezilarli ijobiy o‘zgarishlarga olib keladi, xususan, mehnat, qog‘oz va arxivlash xarajatlarini kamaytirish, shuningdek, xatolarni tuzatishga ketadigan vaqt va resurslarni minimallashtirish orqali xarajatlarni qisqartiradi. Shuningdek, u moliyaviy ma'lumotlarni qayta ishlash va hisobotlarni shakllantirish jarayonini tezlashtirib, vaqtni tejaydi hamda inson omiliga bog‘liq xatolarni kamaytirish orqali ma'lumotlar aniqligi va ishonchliligini oshiradi. Xulosa qilib aytganda, buxgalteriya hisobini raqamlashtirish O‘zbekiston korxonalarida iqtisodiy samaradorlikni oshirish, moliyaviy boshqaruvni takomillashtirish va asosli boshqaruv qarorlarini qabul qilishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi.
References
Vahobov, A.A., Gulyamova, N.M. Raqamli iqtisodiyot sharoitida buxgalteriya hisobini transformatsiya qilishning nazariy va amaliy jihatlari. Iqtisodiyot va moliya, 2021, № 1, 10-18-betlar. – https://iqtisodiyotvamoliya.uz/uz/articles/2021/1/10-18
Kurbanov, M.M. Buxgalteriya hisobini raqamlashtirishning iqtisodiy samaradorligini baholash metodologiyasi. Buxgalteriya hisobi va audit, 2022, № 3, 25-32-betlar. – https://buxgalteriya.uz/journal/2022/3/25-32
Alimov, Sh.A., Ruzmetov, D.K. Raqamli texnologiyalar asosida buxgalteriya hisobini avtomatlashtirishning afzalliklari va muammolari. Moliya, 2020, № 5, 45-52-betlar. – https://moliya.uz/uz/articles/2020/5/45-52
Ismanov, Z.A. O‘zbekistonda buxgalteriya hisobini raqamlashtirish jarayonida yuzaga keladigan xavflarni boshqarish. O‘zbekiston iqtisodiy axborotnomasi, 2023, № 2, 60-67-betlar. – https://uzbekistan-economic-review.uz/uz/articles/2023/2/60-67
Mamatov, M.M. Raqamli buxgalteriya hisobi tizimlarining korxonalar faoliyatiga ta'siri. Moliyaviy tadqiqotlar, 2021, № 4, 112-119-betlar. – https://financialresearch.uz/uz/articles/2021/4/112-119
Parpiev, N.A. Raqamli transformatsiya sharoitida buxgalteriya hisobi va auditning rivojlanish tendensiyalari. Biznes-Ekspert, 2022, № 6, 30-37-betlar. – https://biznes-ekspert.uz/uz/articles/2022/6/30-37
Abdullaeva, G.M. Buxgalteriya hisobida sun'iy intellekt texnologiyalarini qo‘llashning iqtisodiy samaradorligi. Iqtisodiyot va moliya, 2023, № 8, 55-62-betlar. – https://iqtisodiyotvamoliya.uz/uz/articles/2023/8/55-62
Tursunov, B.T. O‘zbekistonda raqamli buxgalteriya hisobiga o‘tishning institutsional asoslari. Toshkent Moliya Instituti ilmiy jurnali, 2020, № 3, 150-157-betlar. – https://tfi.uz/uz/journal/2020/3/150-157
Karimov, A.A. Kichik biznes subyektlarida buxgalteriya hisobini raqamlashtirishning o‘ziga xos xususiyatlari. Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti ilmiy xabarlari, 2022, № 4, 88-95-betlar. – https://tsue.uz/uz/scientific-news/2022/4/88-95
G‘ulomov, S.S. Raqamli iqtisodiyotda buxgalteriya hisobining axborot ta'minotini takomillashtirish. Iqtisodiyot va moliya, 2021, № 10, 70-77-betlar. – https://iqtisodiyotvamoliya.uz/uz/articles/2021/10/70-77
Sultankhodjaeva, N.N. Raqamli iqtisodiyot sharoitida buxgalteriya hisobining rivojlanish yo‘nalishlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 2020, № 6, 120-128-betlar. – http://iqtisodiyot.uz/sites/default/files/articles/2020/6/120-128.pdf
Khodjaev, B.B. Buxgalteriya hisobini raqamlashtirishda blokcheyn texnologiyasining ahamiyati. Moliya va bank ishi, 2021, № 2, 90-97-betlar. – https://finance.uz/uz/articles/2021/2/90-97
Ergashev, R.X. Raqamli transformatsiya sharoitida buxgalteriya hisobi va auditda axborot xavfsizligini ta'minlash. Iqtisodiyot va moliya, 2022, № 7, 40-47-betlar. – https://iqtisodiyotvamoliya.uz/uz/articles/2022/7/40-47
Yusupov, M.A. O‘zbekistonda buxgalteriya hisobini raqamlashtirishning iqtisodiy samaradorligini oshirish yo‘llari. Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti ilmiy xabarlari, 2023, № 1, 105-112-betlar. – https://tsue.uz/uz/scientific-news/2023/1/105-112
Appelbaum, D., Nehmer, R.A. Digital Transformation of Accounting: A Review of the Literature and Future Research Directions. Journal of Information Systems, 2022, Vol. 36, № 1, pp. 1-28. – https://doi.org/10.2308/ISYS-2020-058
Kokina, J., Sarvary, M. The Impact of Digital Technologies on Accounting and Auditing: A Review and Research Agenda. Accounting, Organizations and Society, 2020, Vol. 86, 101182. – https://doi.org/10.1016/j.aos.2020.101182
Bhimani, A., Willcocks, L. Digitalization and the Future of Accounting: A Review and Research Agenda. The British Accounting Review, 2021, Vol. 53, № 4, 101002. – https://doi.org/10.1016/j.bar.2021.101002
Müller, J., Hiebl, M.R.W. The Impact of Digitalization on Management Accounting: A Systematic Literature Review. Journal of Management Control, 2023, Vol. 34, № 1, pp. 1-46. – https://doi.org/10.1007/s00187-022-00346-x
Ramadhan, A., Haryono, S. The Effect of Digital Transformation on Accounting Information System Quality and Firm Performance. Journal of Accounting and Investment, 2022, Vol. 23, № 1, pp. 1-16. – https://doi.org/10.18196/jai.v23i1.13781
Cao, M., Chychyla, R., Stewart, J. AI, Blockchain, and Big Data: The Future of Accounting and Auditing. Journal of Accounting Literature, 2020, Vol. 44, pp. 1-17. – https://doi.org/10.1016/j.acclit.2020.03.003
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo