O‘ZBEKISTONDA BUXGALTERIYA HISOBINI RAQAMLASHTIRISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI

Authors

  • Baxtiyorov Jasurbek Davronbek ogʻli Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
  • Rajabboyev Aslbek Ilyosovich Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
  • To‘laganov Abdumalik Ilmiy rahbar

Keywords:

buxgalteriya hisobini raqamlashtirish, iqtisodiy samaradorlik, raqamli iqtisodiyot, tizimli adabiyotlar tahlili, o‘zbekiston, xarajatlarni kamaytirish, vaqtni tejash

Abstract

Raqamli iqtisodiyotning jadal rivojlanishi global miqyosda barcha sohalarda, jumladan, buxgalteriya hisobi tizimlarida tub o‘zgarishlarni taqozo etmoqda, bu esa samaradorlik, shaffoflik va tezkor qaror qabul qilishni talab qiladi. O‘zbekiston Respublikasida ham iqtisodiyotni raqamlashtirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri hisoblanib, buxgalteriya hisobi va audit sohasini modernizatsiya qilish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Ushbu tadqiqot O‘zbekistonda buxgalteriya hisobini raqamlashtirishning iqtisodiy samaradorligini baholashga qaratilgan. Tadqiqot tizimli adabiyotlar tahlili metodologiyasiga asoslangan bo‘lib, 2020-yildan 2023-yilgacha bo‘lgan davrda nashr etilgan ilmiy maqolalar, monografiyalar va dissertatsiya avtoreferatlari tahlil qilindi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, raqamlashtirish korxonalar faoliyatida sezilarli ijobiy o‘zgarishlarga olib keladi, xususan, mehnat, qog‘oz va arxivlash xarajatlarini kamaytirish, shuningdek, xatolarni tuzatishga ketadigan vaqt va resurslarni minimallashtirish orqali xarajatlarni qisqartiradi. Shuningdek, u moliyaviy ma'lumotlarni qayta ishlash va hisobotlarni shakllantirish jarayonini tezlashtirib, vaqtni tejaydi hamda inson omiliga bog‘liq xatolarni kamaytirish orqali ma'lumotlar aniqligi va ishonchliligini oshiradi. Xulosa qilib aytganda, buxgalteriya hisobini raqamlashtirish O‘zbekiston korxonalarida iqtisodiy samaradorlikni oshirish, moliyaviy boshqaruvni takomillashtirish va asosli boshqaruv qarorlarini qabul qilishda hal qiluvchi rol o‘ynaydi.

References

Vahobov, A.A., Gulyamova, N.M. Raqamli iqtisodiyot sharoitida buxgalteriya hisobini transformatsiya qilishning nazariy va amaliy jihatlari. Iqtisodiyot va moliya, 2021, № 1, 10-18-betlar. – https://iqtisodiyotvamoliya.uz/uz/articles/2021/1/10-18

Kurbanov, M.M. Buxgalteriya hisobini raqamlashtirishning iqtisodiy samaradorligini baholash metodologiyasi. Buxgalteriya hisobi va audit, 2022, № 3, 25-32-betlar. – https://buxgalteriya.uz/journal/2022/3/25-32

Alimov, Sh.A., Ruzmetov, D.K. Raqamli texnologiyalar asosida buxgalteriya hisobini avtomatlashtirishning afzalliklari va muammolari. Moliya, 2020, № 5, 45-52-betlar. – https://moliya.uz/uz/articles/2020/5/45-52

Ismanov, Z.A. O‘zbekistonda buxgalteriya hisobini raqamlashtirish jarayonida yuzaga keladigan xavflarni boshqarish. O‘zbekiston iqtisodiy axborotnomasi, 2023, № 2, 60-67-betlar. – https://uzbekistan-economic-review.uz/uz/articles/2023/2/60-67

Mamatov, M.M. Raqamli buxgalteriya hisobi tizimlarining korxonalar faoliyatiga ta'siri. Moliyaviy tadqiqotlar, 2021, № 4, 112-119-betlar. – https://financialresearch.uz/uz/articles/2021/4/112-119

Parpiev, N.A. Raqamli transformatsiya sharoitida buxgalteriya hisobi va auditning rivojlanish tendensiyalari. Biznes-Ekspert, 2022, № 6, 30-37-betlar. – https://biznes-ekspert.uz/uz/articles/2022/6/30-37

Abdullaeva, G.M. Buxgalteriya hisobida sun'iy intellekt texnologiyalarini qo‘llashning iqtisodiy samaradorligi. Iqtisodiyot va moliya, 2023, № 8, 55-62-betlar. – https://iqtisodiyotvamoliya.uz/uz/articles/2023/8/55-62

Tursunov, B.T. O‘zbekistonda raqamli buxgalteriya hisobiga o‘tishning institutsional asoslari. Toshkent Moliya Instituti ilmiy jurnali, 2020, № 3, 150-157-betlar. – https://tfi.uz/uz/journal/2020/3/150-157

Karimov, A.A. Kichik biznes subyektlarida buxgalteriya hisobini raqamlashtirishning o‘ziga xos xususiyatlari. Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti ilmiy xabarlari, 2022, № 4, 88-95-betlar. – https://tsue.uz/uz/scientific-news/2022/4/88-95

G‘ulomov, S.S. Raqamli iqtisodiyotda buxgalteriya hisobining axborot ta'minotini takomillashtirish. Iqtisodiyot va moliya, 2021, № 10, 70-77-betlar. – https://iqtisodiyotvamoliya.uz/uz/articles/2021/10/70-77

Sultankhodjaeva, N.N. Raqamli iqtisodiyot sharoitida buxgalteriya hisobining rivojlanish yo‘nalishlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 2020, № 6, 120-128-betlar. – http://iqtisodiyot.uz/sites/default/files/articles/2020/6/120-128.pdf

Khodjaev, B.B. Buxgalteriya hisobini raqamlashtirishda blokcheyn texnologiyasining ahamiyati. Moliya va bank ishi, 2021, № 2, 90-97-betlar. – https://finance.uz/uz/articles/2021/2/90-97

Ergashev, R.X. Raqamli transformatsiya sharoitida buxgalteriya hisobi va auditda axborot xavfsizligini ta'minlash. Iqtisodiyot va moliya, 2022, № 7, 40-47-betlar. – https://iqtisodiyotvamoliya.uz/uz/articles/2022/7/40-47

Yusupov, M.A. O‘zbekistonda buxgalteriya hisobini raqamlashtirishning iqtisodiy samaradorligini oshirish yo‘llari. Toshkent Davlat Iqtisodiyot Universiteti ilmiy xabarlari, 2023, № 1, 105-112-betlar. – https://tsue.uz/uz/scientific-news/2023/1/105-112

Appelbaum, D., Nehmer, R.A. Digital Transformation of Accounting: A Review of the Literature and Future Research Directions. Journal of Information Systems, 2022, Vol. 36, № 1, pp. 1-28. – https://doi.org/10.2308/ISYS-2020-058

Kokina, J., Sarvary, M. The Impact of Digital Technologies on Accounting and Auditing: A Review and Research Agenda. Accounting, Organizations and Society, 2020, Vol. 86, 101182. – https://doi.org/10.1016/j.aos.2020.101182

Bhimani, A., Willcocks, L. Digitalization and the Future of Accounting: A Review and Research Agenda. The British Accounting Review, 2021, Vol. 53, № 4, 101002. – https://doi.org/10.1016/j.bar.2021.101002

Müller, J., Hiebl, M.R.W. The Impact of Digitalization on Management Accounting: A Systematic Literature Review. Journal of Management Control, 2023, Vol. 34, № 1, pp. 1-46. – https://doi.org/10.1007/s00187-022-00346-x

Ramadhan, A., Haryono, S. The Effect of Digital Transformation on Accounting Information System Quality and Firm Performance. Journal of Accounting and Investment, 2022, Vol. 23, № 1, pp. 1-16. – https://doi.org/10.18196/jai.v23i1.13781

Cao, M., Chychyla, R., Stewart, J. AI, Blockchain, and Big Data: The Future of Accounting and Auditing. Journal of Accounting Literature, 2020, Vol. 44, pp. 1-17. – https://doi.org/10.1016/j.acclit.2020.03.003

Downloads

Published

2026-10-21

How to Cite

Baxtiyorov Jasurbek Davronbek ogʻli, Rajabboyev Aslbek Ilyosovich, & To‘laganov Abdumalik. (2026). O‘ZBEKISTONDA BUXGALTERIYA HISOBINI RAQAMLASHTIRISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI. IQRO , 24(01), 1093–1101. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9616