İŞĞALDAN AZAD EDİLMİŞ ƏRAZİLƏRDƏ KƏNDLƏRİN VƏ TARİXİ ABİDƏLƏRİN BƏRPASI
Keywords:
Qarabağa qayıdış, qayıdış konsepsiyası, tarixi bərpa, social-iqtisadi inkişaf, mədəni irsin mühafizəsiAbstract
Azərbaycanın müasir tarixində 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra başlanmış bərpa və quruculuq prosesi ölkənin sosial-iqtisadi inkişafı, tarixi-mədəni irsinin mühafizəsi və əhalinin məskunlaşma sisteminin yenidən təşkili baxımından mühüm mərhələdir. Təxminən otuz il davam etmiş işğal nəticəsində Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yaşayış məntəqələrinin, istehsal sahələrinin, yollarının və ictimai infrastrukturunun əhəmiyyətli hissəsi dağıdılmış, tarixi abidələrin bir çoxu zədələnmiş, əhalinin doğma yurdları ilə gündəlik əlaqələri kəsilmişdir. Yaşayış məkanlarının uzun müddət öz əhalisindən ayrı düşməsi yalnız binaların və mühəndis qurğularının sıradan çıxması ilə nəticələnməmiş, kəndlərin tarixən formalaşmış sosial münasibətlərinə, təsərrüfat ənənələrinə, mədəni həyatına və nəsillərarası yaddaşın davamlılığına da təsir göstərmişdir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası buna görə yalnız tikinti və abadlıq işlərinin həyata keçirilməsi kimi qiymətləndirilə bilməz. Bu proses əhalinin geri qayıdışını, yaşayış məntəqələrinin fəaliyyətinin bərpasını, tarixi-mədəni sərvətlərin qorunmasını və müasir inkişaf tələblərinə uyğun yeni həyat şəraitinin yaradılmasını əhatə edir.
References
Abdullayev M. Qarabağa necə qayıdırıq? // Yeni Azərbaycan qəzeti. 23 iyun 2022. URL: https://www.yeniazerbaycan.com/Iqtisadiyyat_e71000_az.html
Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərinə Böyük Qayıdışa dair I Dövlət Proqramının təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 16 noyabr 2022-ci il tarixli, 3587 nömrəli Sərəncamı. Bakı, 2022. URL: https://president.az/az/articles/view/57883
Caspianinfo.az. Qarabağda Böyük Qayıdış: yeni yaşayış məntəqələri necə qurulur? // Caspianinfo.az. 8 oktyabr 2026. URL: https://caspianinfo.az/news/14028/qarabagda-boyuk-qayidis-yeni-yasayis-menteqeleri-nece-qurulur
Əjdəroğlu N. Zəfərdən el-oba irsimizə. Bakı: Müəllim, 2023, 396 s.
İbayev V. Suverenliyin zəfər yolu: reallaşan ideyalar, hüquqi əsaslar, siyasi paralellər. Bakı: Hüquq və İnsan Haqları İnstitutu, 2025, 466 s.
İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi. Yeni Qarabağnamə. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında post-konflikt quruculuğu. Bakı: AzPrint, 2022, 217 s.
Süleymanov M., Süleymanlı N. Vətən müharibəsinin salnaməsi. II cild. Bakı: Maarif, 2025, 536 s.
Süleymanov M., Süleymanlı N. Vətən müharibəsinin salnaməsi. III cild. Bakı: Maarif, 2025, 504 s.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo