MILLIY HISOBDAN IAS 12 GA O‘TISHDA KECHIKTIRILGAN SOLIQ KO‘RSATKICHLARINING O‘ZGARISHI
Keywords:
IAS 12, kechiktirilgan soliq, balans usuli, MHXSga o‘tish, IFRS 1, soliq zarari, qayta baholash, Soliq kodeksiAbstract
Maqolada milliy hisob qoidalaridan IAS 12 “Foyda soliqlari” standartiga o‘tishda kechiktirilgan soliq aktivlari (KSA) va majburiyatlari (KSM) qanday o‘zgarishi o‘rganilgan. Yangi Zelandiya tajribasiga oid empirik tadqiqotda aniqlangan o‘zgarish kanallari O‘zbekiston Soliq kodeksi va milliy standartlar normalari bilan solishtirildi. Tahlil uchta umumiy kanal (balans usuli, to‘liq hisoblash, KSA ni tan olish mezoni) bilan bir qatorda O‘zbekistonga xos to‘rtinchi omilni, ya’ni soliq hisobining buxgalteriya ma’lumotlariga tayanishini ajratib ko‘rsatdi. Shartli misol asosida MHXSga o‘tishda KSM ko‘payishi, KSA esa zararlar tarixi sababli cheklanishi ko‘rsatildi. Natijalar asosida korxonalar va tartibga soluvchi organlar uchun takliflar berildi.
References
Edeigba, J., Gyapong, E. va Tawiah, V.K. (2023). Analyses of unintended consequences of IAS 12 on deferred income taxes. China Accounting and Finance Review, 25(4), pp. 465–487. DOI: 10.1108/CAFR-08-2022-0098.
Görlitz, A. va Dobler, M. (2023). Financial accounting for deferred taxes: a systematic review of empirical evidence. Management Review Quarterly, 73(1), pp. 113–165. DOI: 10.1007/s11301-021-00233-w.
IASB (2023). IAS 12 Income Taxes. London: IFRS Foundation.
IFRS Foundation (2023). IFRS 1 First-time Adoption of International Financial Reporting Standards. London: IFRS Foundation.
Kurbonov, B.E. (2026). Moliyaviy hisob va soliq hisobi o‘rtasidagi tafovutlarni muvofiqlashtirish. Qo‘qon universiteti xabarnomasi, 18(B), pp. 154–157. DOI: 10.54613/ku.v18iB.1699.
Nazarova, T. va Bayrashev, A. (2022a). Soliq hisoboti shakllarini MHXS ma’lumotlari asosida to‘ldirish. Buxgalter.uz, 27.01.2022.
Nazarova, T. va Bayrashev, A. (2022b). 2021 yil uchun foyda solig‘i hisoboti MHXS bo‘yicha buxgalteriya hisobi ma’lumotlariga asosan qanday to‘ldiriladi. Buxgalter.uz, 25.02.2022.
Nobes, C. va Parker, R. (2020). Comparative International Accounting. 14th ed. Harlow: Pearson.
Obidxonov, X.X. (2026). O‘zbekistonda kechiktirilgan soliq majburiyatlarining buxgalteriya hisobi uslubiyotini takomillashtirish masalalari. International Finance & Accounting, 1-son.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti (2020). Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlariga o‘tish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida. 2020-yil 24-fevraldagi PQ-4611-son qaror.
O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi (2019). 2019-yil 30-dekabrdagi O‘RQ-599-son, XII bo‘lim “Foyda solig‘i” (2026-yil 1-yanvardan amaldagi tahrir).
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo