GLYCYRRHIZA GLABRA L. ILDIZINING BIOLOGIK FAOL KOMPONENTLARI VA ULARNING FARMAKOLOGIK AHAMIYATI

Authors

  • Kuranboyeva Roziya Madiyar qizi O'zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademik A.S. Sodiqov nomidagi Bioorganik kimyo instituti professori
  • Ismoilov Akmal Xushvaqovich O'zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademik A.S. Sodiqov nomidagi Bioorganik kimyo instituti professori

Keywords:

Glycyrrhiza glabra L, shirinmiya ildizi, glitsirrizin, glitsirret kislotasi, flavonoidlar, glabridin, farmakologik faollik

Abstract

Ushbu maqolada Glycyrrhiza glabra L. (silliq shirinmiya) ildizi tarkibidagi asosiy biologik faol moddalar va ularning farmakologik ahamiyati bo'yicha adabiyotlar tahlil qilingan. Ildizdan 20 dan ortiq triterpenoid va 300 ga yaqin flavonoid ajratib olingan. Ularning asosiy guruhlari: triterpen saponinlar (glitsirrizin, glitsirretin kislotasi), flavonoidlar (likviritin, izolikviritigenin, glabridin, likoxalkon A), kumarinlar va polisaxaridlar. Bu moddalar yallig'lanishga qarshi, virusga qarshi, gepatoprotektor, yaraga qarshi, antioksidant, antimikrob va balg'am ko'chiruvchi ta'sir ko'rsatadi. Maqolada shirinmiya preparatlarini uzoq muddat qo'llashdagi xavfsizlik masalalari ham yoritilgan: psevdoaldosteronizm va arterial gipertenziya haqida ma’lumotlar keltirilgan..

References

Fiore, C., Eisenhut, M., Ragazzi, E., Zanchin, G., & Armanini, D. (2005). A history of the therapeutic use of liquorice in Europe. Journal of Ethnopharmacology, 99(3), 317–324. https://doi.org/10.1016/j.jep.2005.04.015

Pastorino, G., Cornara, L., Soares, S., Rodrigues, F., & Oliveira, M. B. P. P. (2018). Liquorice (Glycyrrhiza glabra): A phytochemical and pharmacological review. Phytotherapy Research, 32(12), 2323–2339. https://doi.org/10.1002/ptr.6178

Абдиниязова, Г. Ж., & Хожиматов, О. К. (2013). Современное состояние естественных зарослей Glycyrrhiza glabra L. в Каракалпакстане. Вестник КазНУ. Серия биологическая, 59(3/2), 147–149. https://bb.kaznu.kz/index.php/biology/article/view/899

Hayashi, H., Hattori, S., Inoue, K., Khodzhimatov, O., Ashurmetov, O., Ito, M., & Honda, G. (2003). Field survey of Glycyrrhiza plants in Central Asia (3). Chemical characterization of G. glabra collected in Uzbekistan. Chemical and Pharmaceutical Bulletin, 51(11), 1338–1340. https://doi.org/10.1248/cpb.51.1338

Isbrucker, R. A., & Burdock, G. A. (2006). Risk and safety assessment on the consumption of licorice root (Glycyrrhiza sp.), its extract and powder as a food ingredient, with emphasis on the pharmacology and toxicology of glycyrrhizin. Regulatory Toxicology and Pharmacology, 46(3), 167–192. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16884839/

Asl, M. N., & Hosseinzadeh, H. (2008). Review of pharmacological effects of Glycyrrhiza sp. and its bioactive compounds. Phytotherapy Research, 22(6), 709–724. https://doi.org/10.1002/ptr.2362

Wang, L., Yang, R., Yuan, B., Liu, Y., & Liu, C. (2015). The antiviral and antimicrobial activities of licorice, a widely-used Chinese herb. Acta Pharmaceutica Sinica B, 5(4), 310–315. https://doi.org/10.1016/j.apsb.2015.05.005

Cinatl, J., Morgenstern, B., Bauer, G., Chandra, P., Rabenau, H., & Doerr, H. W. (2003). Glycyrrhizin, an active component of liquorice roots, and replication of SARS-associated coronavirus. The Lancet, 361(9374), 2045–2046. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(03)13615-X

Kao, T. C., Wu, C. H., & Yen, G. C. (2014). Bioactivity and potential health benefits of licorice. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 62(3), 542–553. https://doi.org/10.1021/jf404939f

Scientific Committee on Food. (2003). Opinion of the Scientific Committee on Food on glycyrrhizinic acid and its ammonium salt. Brussels: European Commission.

Downloads

Published

2026-10-11

How to Cite

Kuranboyeva Roziya Madiyar qizi, & Ismoilov Akmal Xushvaqovich. (2026). GLYCYRRHIZA GLABRA L. ILDIZINING BIOLOGIK FAOL KOMPONENTLARI VA ULARNING FARMAKOLOGIK AHAMIYATI. IQRO , 24(01), 744–749. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9479