XALQARO MOLIYA INSTITUTLARI ISHTIROKIDAGI INVESTITSIYA LOYIHALARIDA AFZALLIK VA RISKNI INTEGRATSIYALASHGAN BAHOLASH: IBRS MODELINING ENERGETIKA VA SUV TA’MINOTI LOYIHALARIDA SINOVI

Authors

  • Nasirov Xojimurod Adxam o‘g‘li O‘zbekiston Respublikasi Bank-moliya akademiyasi Loyiha boshqaruvi ta’lim yo‘nalishi magistratura tinglovchisi

Keywords:

xalqaro moliya institutlari, investitsiya loyihalari, afzallik va risk, integratsiyalashgan baholash, IBRS, yo‘qotilgan afzallik, operatsion risk

Abstract

Maqolada xalqaro moliya institutlari ishtirokidagi loyihalarning afzallik va risklarini yagona ko‘rsatkichda birlashtiruvchi IBRS modeli uni ishlab chiqishda foydalanilmagan ikki loyiha — Osiyo taraqqiyot banki moliyalashtirgan Talimarjon issiqlik elektr stansiyasi va Jahon banki moliyalashtirgan Olot–Qorako‘l suv ta’minoti loyihasida sinovdan o‘tkazildi. Ballar yakuniy hisobot va mustaqil baholash hujjatlaridagi haqiqiy ko‘rsatkichlar asosida qo‘yildi. Ikki loyihaning IBRS qiymati deyarli teng chiqdi (0,440 va 0,429), biroq tarkibi qarama-qarshi: birinchisida o‘rtacha afzallik past risk sharoitida saqlangan, ikkinchisida eng yuqori afzallikning qariyb yarmi operatsion va institutsional risklar tufayli yo‘qotilgan. Model vaznlar o‘zgarishiga barqaror, alohida ballarga esa sezgir bo‘lib chiqdi. Xulosa qilinishicha, model loyihalarni guruhlash va yo‘qotilgan afzallik manbasini aniqlash uchun yaroqli, ammo aniq reyting o‘rinlarini belgilash uchun yetarli emas.

References

ADB (2020) Uzbekistan: Marakand–Karshi Railway Electrification Project — Completion Report. Manila: Asian Development Bank.

ADB (2021) Validation Report: Uzbekistan — Marakand–Karshi Railway Electrification Project. PVR-751. Manila: Independent Evaluation Department, Asian Development Bank.

ADB (2022) Validation Report: Republic of Uzbekistan — Talimarjan Power Project. PVR-907. Manila: Independent Evaluation Department, Asian Development Bank.

Denizer, C., Kaufmann, D. and Kraay, A. (2013) ‘Good countries or good projects? Macro and micro correlates of World Bank project performance’, Journal of Development Economics, 105, pp. 288–302.

Eichengreen, B. and Hausmann, R. (1999) Exchange Rates and Financial Fragility. NBER Working Paper No. 7418. Cambridge, MA: National Bureau of Economic Research.

Flyvbjerg, B., Holm, M.S. and Buhl, S. (2002) ‘Underestimating costs in public works projects: error or lie?’, Journal of the American Planning Association, 68(3), pp. 279–295.

IMF (2025) Republic of Uzbekistan: Staff Report for the 2025 Article IV Consultation — Debt Sustainability Analysis. IMF Country Report No. 25/143. Washington, DC: International Monetary Fund.

ISO (2018) ISO 31000:2018 Risk Management — Guidelines. 2nd edn. Geneva: International Organization for Standardization.

Kilby, C. (2013) ‘The political economy of project preparation: an empirical analysis of World Bank projects’, Journal of Development Economics, 105, pp. 211–225.

North, D.C. (1990) Institutions, Institutional Change and Economic Performance. Cambridge: Cambridge University Press.

OECD (2019) Better Criteria for Better Evaluation: Revised Evaluation Criteria Definitions and Principles for Use. Paris: OECD Publishing.

OECD, European Union and EC-JRC (2008) Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User Guide. Paris: OECD Publishing.

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi (2025) Davlat qarzi bo‘yicha hisobotlar va statistik ma’lumotlar. Toshkent.

Samset, K. and Volden, G.H. (2016) ‘Front-end definition of projects: ten paradoxes and some reflections regarding project management and project governance’, International Journal of Project Management, 34(2), pp. 297–313.

Sharpe, W.F. (1994) ‘The Sharpe ratio’, The Journal of Portfolio Management, 21(1), pp. 49–58.

World Bank (2020) Implementation Completion and Results Report: Uzbekistan Syrdarya Water Supply Project (P111760). Report No. ICR00005153. Washington, DC: World Bank.

World Bank (2021a) Implementation Completion and Results Report: Uzbekistan Pap–Angren Railway Project (P146328). Report No. ICR00005103. Washington, DC: World Bank.

World Bank (2021b) ICR Review: Uzbekistan Pap–Angren Railway Project. Report No. ICRR0022496. Washington, DC: Independent Evaluation Group.

World Bank (2022a) Implementation Completion and Results Report: Uzbekistan Bukhara and Samarkand Sewerage Project (P112719). Report No. ICR00005688. Washington, DC: World Bank.

World Bank (2022b) Implementation Completion and Results Report: Alat and Karakul Water Supply Project (P118197). Report No. ICR00005677. Washington, DC: World Bank.

Yin, R.K. (2018) Case Study Research and Applications: Design and Methods. 6th edn. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.

Downloads

Published

2026-09-30

How to Cite

Nasirov Xojimurod Adxam o‘g‘li. (2026). XALQARO MOLIYA INSTITUTLARI ISHTIROKIDAGI INVESTITSIYA LOYIHALARIDA AFZALLIK VA RISKNI INTEGRATSIYALASHGAN BAHOLASH: IBRS MODELINING ENERGETIKA VA SUV TA’MINOTI LOYIHALARIDA SINOVI. IQRO , 23(02), 662–670. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9277