DORI VOSITALARINI SAQLASHDA HARORAT VA NAMLIK TA’SIRINING KIMYOVIY AHAMIYATI

Authors

  • Akbaraliyeva Gulyuzraxon Fraxodjon qizi Farg’ona Davlat texnika unversiteti, Kimyo muhandisligi yo’nalishi talabasi

Keywords:

dori vositalari, saqlash sharoiti, harorat, nisbiy namlik, kimyoviy barqarorlik, gidroliz, oksidlanish, parchalanish, farmatsevtik sifat, dorixona, faol farmatsevtik modda

Abstract

Ushbu maqolada dori vositalarini saqlash jarayonida harorat va nisbiy namlikning preparatlarning kimyoviy barqarorligiga ta’siri tahlil qilindi. Dori vositalarining yaroqlilik muddati faqat faol farmatsevtik moddaning boshlang‘ich xususiyatlari bilan emas, balki saqlash davomida yuz beradigan gidroliz, oksidlanish, parchalanish, kristallanish, namlanish va boshqa fizik-kimyoviy jarayonlar bilan ham bog‘liqligi yoritildi. Haroratning ortishi ko‘plab kimyoviy reaksiyalar tezligini oshirishi, namlik esa ayniqsa gigroskopik moddalar, qattiq dori shakllari va namlikka sezgir preparatlarning barqarorligiga ta’sir qilishi ko‘rsatildi. Dori vositalarini ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan sharoitlarda saqlash, harorat va namlikni muntazam nazorat qilish hamda dorixona sharoitida tegishli monitoringni tashkil etish farmatsevtik mahsulot sifatini saqlashning muhim omili sifatida baholandi. Maqolada xalqaro farmatsevtik amaliyot talablari va O‘zbekiston Respublikasida dorixonalarda dori vositalarining xavfsizligi, sifati va but saqlanishini ta’minlashga doir me’yoriy talablar ham tahlil qilindi.

References

Ibodov A.Yu., Yunusxo‘jayev A.N., Ubaydullayev Q.A. Farmatsevtik kimyo. I qism: darslik. — Toshkent: EFFECT-D, 2021. — 584 b.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Dori vositalari va tibbiy jihozlar muomalasini tartibga solishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida: Farmon, 2025-yil 19-avgust, PF-137-son. — Toshkent, 2025.

Ubaydullayev Q.A. Farmatsevtik kimyo: amaliy qo‘llanma. — Toshkent: O‘zbekiston, 2006. — 288 b.

International Council for Harmonisation. Stability Testing of New Drug Substances and Products Q1A(R2). ICH Harmonised Tripartite Guideline.

World Health Organization. Quality assurance of pharmaceuticals: a compendium of guidelines and related materials. Volume 2: Good manufacturing practices and inspection. 10th ed. Geneva: WHO, 2024.

O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Issiq kunlarda dori vositalarini qanday saqlash kerak? 29.07.2024.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida, 2017-yil 6-apreldagi 185-son qaror. Amaldagi tahrir.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Maxsus elektron tizim orqali ayrim faoliyat turlarini litsenziyalash tartibi to‘g‘risidagi yagona nizomni tasdiqlash haqida, 2022-yil 21-fevraldagi 80-son qaror.

Downloads

Published

2026-09-27

How to Cite

Akbaraliyeva Gulyuzraxon Fraxodjon qizi. (2026). DORI VOSITALARINI SAQLASHDA HARORAT VA NAMLIK TA’SIRINING KIMYOVIY AHAMIYATI. IQRO , 23(02), 419–423. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9180