FUQAROLIK HUQUQI FANINING TAMOYILLARI

Authors

  • Mumtoz Mengbo‘tayev Sobir o‘g‘li Toshkent davlat yuridik universiteti huzuridagi Samarqand viloyat akademik litseyi o‘qituvchisi

Keywords:

fuqarolik huquqi, fuqarolik qonunchiligi, huquqiy tamoyil, tenglik, mulkning daxlsizligi, shartnoma erkinligi, dispozitivlik, xususiy ishlarga aralashmaslik, huquqlarni himoya qilish, sud himoyasi, insoflilik.

Abstract

Mazkur maqolada fuqarolik huquqi fanining tamoyillari tushunchasi, ularning huquqiy tabiati, tizimi va fuqarolik-huquqiy munosabatlarni tartibga solishdagi ahamiyati kompleks ravishda tahlil qilinadi. Fuqarolik huquqi tamoyillari nafaqat tegishli huquqiy normalarning mazmunini belgilovchi boshlang‘ich qoidalar, balki fuqarolik-huquqiy tartibga solishning mohiyatini ifodalovchi metodologik mezon sifatida ham namoyon bo‘lishi asoslanadi. O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksining 1-moddasida mustahkamlangan fuqarolik qonunchiligining asosiy negizlari — fuqarolik-huquqiy munosabatlar ishtirokchilarining tengligi, mulkning daxlsizligi, shartnoma erkinligi, xususiy ishlarga o‘zboshimchalik bilan aralashmaslik, fuqarolik huquqlarini to‘sqinliksiz amalga oshirish, buzilgan huquqlarni tiklash hamda sud orqali himoya qilish tamoyillari tahlil etiladi. Shuningdek, dispozitivlik, mulkiy mustaqillik, fuqarolik muomalasi erkinligi, insoflilik va huquqlarni sud orqali himoya qilish kabi kategoriyalarning o‘zaro bog‘liqligi ochib beriladi. Tadqiqotda milliy qonunchilik va zamonaviy yuridik adabiyotlar asosida fuqarolik huquqi tamoyillarining huquq ijodkorligi, huquqni qo‘llash va huquqiy ta’limdagi funksional ahamiyati yoritiladi.

References

O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi. Birinchi qism. 21.12.1995-yil. O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi — LexUZ.

Kolobylina O.O. Theoretical and legal characteristics of the civil law principles // Bulletin of Kharkiv National University of Internal Affairs. 2023. № 2 (101). Part 2. P. 30–35. DOI: 10.32631/v.2023.2.34.

Rahmonqulov X.R. Fuqarolik huquqining predmeti, metodi va tamoyillari. Toshkent: TSIL, 2003. 33-b. Mazkur manba 2024-yilgi “Yurisprudensiya” jurnalida bibliografik manba sifatida qayd etilgan.

Zokirov I.B. O‘zbekiston Respublikasining fuqarolik huquqi. Toshkent: Adolat, 1996. 12-b. Mazkur manba TDYU “Yurisprudensiya” jurnalining 2024-yilgi sonida bibliografik manba sifatida ko‘rsatilgan.

Saidabdullayev O.S. Fuqarolik huquqida shartnoma erkinligi prinsipi va uning amaliy qo‘llanilishi // Общественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования. 2025. DOI: 10.5281/zenodo.15501069.

Oqyulov O., Yuldashev J.I., Imomov N.F. Fuqarolik huquqiga kirish. Toshkent: Yuridik adabiyotlar publish, 2025. 728 b. ISBN: 978-9910-554-127-8.

Topildiyev V.R. Fuqarolik huquqi. Toshkent: Yuridik adabiyotlar publish, 2022. 592 b. ISBN: 978-9943-8523-2-7.

Xosilov E.D. Insofsizlik fuqarolik-huquqiy kategoriya sifatida // Yurisprudensiya. 2024. № 4. DOI: 10.51788/tsul.jurisprudence.4.4./HIPA8940.

Downloads

Published

2026-09-24

How to Cite

Mumtoz Mengbo‘tayev Sobir o‘g‘li. (2026). FUQAROLIK HUQUQI FANINING TAMOYILLARI. IQRO , 23(02), 394–399. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9168