TIREOID GORMONLARNING YURAK QON TOMIR TIZIMIGA TAʼSIR MEXANIZMLARI VA TIREOKARDIAL SINDROM

Authors

  • Marupova Malikabonu Ixtiyor qizi Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti Tibbiy pedagogika va davolash fakulteti, davolash ishi yo’nalishi, 307-guruh.
  • Muxamedova. S.N. Ilmiy rahbar: TDTU, Tibbiy va biologik kimyo, tibbiy biologiya, biofizika va tibbiy informatika kafedrasi assistenti, PhD

Keywords:

tireoid gormonlar; yurak-qon tomir tizimi; tireokardial sindrom; gipertireoz; gipotireoz; boʻlmachalar fibrilyatsiyasi; yurak yetishmovchiligi; tirotoksik kardiomiopatiya

Abstract

Mavzu dolzarbligi. Tireoid disfunksiya eng koʻp uchraydigan endokrin buzilishlar qatoriga kiradi va yurak-qon tomir tizimiga kuchli taʼsir koʻrsatadi. Maqolada zamonaviy adabiyotlar maʼlumotlari asosida tireoid gormonlarning yurak va qon tomirlariga taʼsir koʻrsatish mexanizmlari hamda tireokardial sindromning patogenezi, klinik koʻrinishlari, diagnostikasi va davolash masalalari tahlil qilingan. Tireoid gormonlarning genomik va nogenomik taʼsir yoʻllari, ularning yurakning xronotrop, inotrop, dromotrop va lusitrop funksiyalariga hamda umumiy gemodinamikaga taʼsiri yoritilgan. Gipertireoz va gipotireozda yurak-qon tomir tizimidagi oʻzgarishlar, jumladan boʻlmachalar fibrilyatsiyasi, tireotoksik kardiomiopatiya, diastolik disfunksiya, dislipidemiya va ateroskleroz rivojlanishida tireoid omilning roli koʻrsatib berilgan. Tireokardial sindromning eng muhim xususiyati — evtiroid holat tiklanganda yurak koʻrsatkichlarining koʻpincha toʻliq normallashuvi taʼkidlangan. Sababi nomaʼlum aritmiyalar, arterial gipertoniya va yurak yetishmovchiligi bilan ogʻrigan bemorlarda tireoid funksiyani maqsadli tekshirish hamda oʻz vaqtida etiopatogenetik davolashning klinik ahamiyati xulosa sifatida bayon etilgan.

References

Garmendia Madariaga A., Santos Palacios S., Guillén-Grima F., Galofré J.C. The incidence and prevalence of thyroid dysfunction in Europe: a meta-analysis. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 2014;99(3):923–931.

Klein I., Danzi S. Thyroid disease and the heart. Circulation. 2007;116(15):1725–1735.

Danzi S., Klein I. Thyroid hormone and the cardiovascular system. Medical Clinics of North America. 2012;96(2):257–268.

Fazio S., Palmieri E.A., Lombardi G., Biondi B. Effects of thyroid hormone on the cardiovascular system. Recent Progress in Hormone Research. 2004;59:31–50.

Biondi B., Palmieri E.A., Lombardi G., Fazio S. Effects of subclinical thyroid dysfunction on the heart. Annals of Internal Medicine. 2002;137(11):904–914.

Turakulov YaKh, Abidov AA, Rakhimdzhanova MT.Free fatty acid metabolism in the myocardium in thyrotoxicosis. Vopr Med Khim. 1973;19(2):212–214. PMID: 4707513

Gencer B., Collet T.-H., Virgini V., et al. Subclinical thyroid dysfunction and the risk of heart failure events: an individual participant data analysis from 6 prospective cohorts. Circulation. 2012;126(9):1040–1048.

Selmer C., Rungby J., Hansen M.L., et al. Subclinical and overt thyroid dysfunction and risk of all-cause mortality and cardiovascular events: a large prospective study. Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 2014;99(7):2372–2382.

Ross D.S., Burch H.B., Cooper D.S., et al. 2016 American Thyroid Association guidelines for diagnosis and management of hyperthyroidism and other causes of thyrotoxicosis. Thyroid. 2016;26(10):1343–1421.1235.

Turakulov YaKh, Burikhanov RB, Patkhitdinov PP, Myslitskaya AI.

Downloads

Published

2026-09-16

How to Cite

Marupova Malikabonu Ixtiyor qizi, & Muxamedova. S.N. (2026). TIREOID GORMONLARNING YURAK QON TOMIR TIZIMIGA TAʼSIR MEXANIZMLARI VA TIREOKARDIAL SINDROM. IQRO , 23(02), 217–221. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9086