TIZIMLI RISKLARNI OLDINI OLISHDA MOLIYAVIY TARTIBGA SOLISHNING SAMARADORLIGI: OG‘IR MOLIYAVIY INQIROZLARDAN OLINGAN SABOQLAR

Authors

  • Qo'ldashev Rovshanjon Rasulovich O‘zbekiston Respublikasi Bank-moliya akademiyasi magistranti

Keywords:

tizimli risk, moliyaviy barqarorlik, makroprudensial siyosat, moliyaviy tartibga solish, Basel III, kapital buferi, likvidlik, stress-test, nobank moliyaviy vositachilik.

Abstract

Maqolada tizimli risklarni oldini olishda moliyaviy tartibga solishning samaradorligi 2007–2009-yillardagi global moliyaviy inqiroz va undan keyingi tartibga solish islohotlari saboqlari asosida baholanadi. Makroprudensial siyosat, kapital va likvidlik buferlari, qarz oluvchiga yo‘naltirilgan cheklovlar, stress-testlar, tizimli ahamiyatga ega institutlar nazorati hamda nobank moliyaviy vositachilikdagi yangi risklar tahlil qilinadi. O‘zbekiston Markaziy bankining 2025-yil yakunlari ma’lumotlari bank tizimida kapital va likvidlik zaxiralari yuqori ekanini, muammoli kreditlar ulushi pasayganini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, mikroqarzlar, kiberxavf, tashqi moliyaviy sharoitlar va nobank sektor bilan bog‘liq risklar doimiy monitoringni talab qiladi. Tadqiqot moliyaviy barqarorlikni ta’minlash uchun mikroprudensial va makroprudensial nazoratni uyg‘unlashtirish, ma’lumotlar infratuzilmasini kuchaytirish va riskka asoslangan proaktiv tartibga solishni rivojlantirish zarurligini asoslaydi.

References

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Financial Stability Report for 2025. 2026.

International Monetary Fund. Global Financial Stability Report: Shifting Ground beneath the Calm. October 2025.

Financial Stability Board. Leverage in Nonbank Financial Intermediation: Final Report. 2025.

Financial Stability Board. Global Monitoring Report on Non-Bank Financial Intermediation 2025. 2025.

Aikman D., Bridges J., Kashyap A., Siegert C. Would Macroprudential Regulation Have Prevented the Last Crisis? Journal of Economic Perspectives, 2018.

Zamorski M.J., Lee M. Enhancing Bank Supervision in Asia: Lessons Learned from the Financial Crisis. 2015.

Galindo A.J., Rojas-Suárez L., del Valle M. Macroprudential Regulations in Andean Countries. 2013.

Monadjemi M., Lodewijks J. Capital Adequacy and Liquidity of Global Financial Institutions: A Study of Reforms after the Great Recession. 2019.

Dzhagityan E., Orekhov M. Global Systemically Important Banks: Do They Still Pose Risks for Financial Stability? 2022.

Pessoa G., Rochman R. Macro-Financial Blind Spots in Emerging Markets: Non-Bank Intermediation, Funding Liquidity, and the Persistence of Global Shock Transmission. 2026.

Peikov O. Effectiveness of the Application of Capital Tools of Macroprudential Policy in Anti-Crisis Regulation of the National Banking Sector. 2025.

Issing O. Some Lessons from the Financial Market Crisis. International Finance, 2009.

Downloads

Published

2026-09-11

How to Cite

Qo'ldashev Rovshanjon Rasulovich. (2026). TIZIMLI RISKLARNI OLDINI OLISHDA MOLIYAVIY TARTIBGA SOLISHNING SAMARADORLIGI: OG‘IR MOLIYAVIY INQIROZLARDAN OLINGAN SABOQLAR. IQRO , 23(02), 151–156. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/9047