O‘ZBEKISTONDA ELEKTRON PULLAR TIZIMI INFRATUZILMASINI RIVOJLANTIRISH YO‘LLARI

Authors

  • Saliyev Shoxrux Xakimbay o’g’li O‘zbekiston Respublikasi Bank-moliya akademiyasi magistranti

Keywords:

elektron pullar, elektron hamyon, to‘lov tizimi, fintech, raqamli to‘lov, QR-to‘lov, interoperabellik, ochiq API, kiberxavfsizlik, moliyaviy inklyuziya.

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekistonda elektron pullar tizimi infratuzilmasini rivojlantirishning iqtisodiy va institutsional yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Elektron pullarning to‘lov xizmatlari ekotizimidagi o‘rni, to‘lov tashkilotlari, elektron hamyonlar, masofaviy identifikatsiya, QR-to‘lovlar, tezkor to‘lovlar, bank va fintech infratuzilmasining o‘zaro integratsiyasi ilmiy-amaliy nuqtai nazardan yoritiladi. Xalqaro tadqiqotlar raqamli to‘lov infratuzilmasi moliyaviy inklyuziya, tranzaksiya xarajatlarini pasaytirish va iqtisodiy faollikni oshirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi. O‘zbekiston uchun interoperabellik, kiberxavfsizlik, iste’molchilar huquqlarini himoya qilish, hududlar o‘rtasidagi raqamli tafovutni qisqartirish va ochiq API standartlarini kengaytirish ustuvor yo‘nalishlar sifatida asoslanadi.

References

O‘zbekiston Respublikasi. «To‘lovlar va to‘lov tizimlari to‘g‘risida»gi Qonun, O‘RQ-578, 01.11.2019. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (Lex.uz).

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. To‘lov tizimlari, to‘lov tashkilotlari va elektron pullar bo‘yicha normativ-huquqiy hamda statistik materiallar. Rasmiy manba: cbu.uz.

World Bank. Global Findex Database 2021: Financial Inclusion, Digital Payments, and Resilience in the Age of COVID-19. Washington, DC, 2022.

GSMA. State of the Industry Report on Mobile Money 2024. London: GSMA, 2024.

Bank for International Settlements. Payments and financial market infrastructures bo‘yicha tahliliy materiallar. BIS/CPMI.

Gopalakrishna, K., Ravi, P., & Research Director. (2026). Mobile Money Adoption and Financial Inclusion: A Cross-Country Assessment.

Ngulube, A. (2026). Thematic Review of Mobile Money Research in Africa Focusing on Financial Inclusion and Platform Ecosystems (2020 to 2025).

Dudu, O. F., Alao, O. B., & Alonge, E. O. (2024). Advancing financial inclusion through digital payment platforms in emerging markets.

Suryanarayana, A. (2024). Digital Technologies And Their Transformative Impact On Financial Payments.

Liu, X. (2025). The Popularity of Electronic Mobile Payments: Based on QR Codes.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Annual Report 2025: Development of the National Payment System and Banking Information Technologies, Information Security, and Cybersecurity. 2026.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Statistical Bulletin, June 2025, Table 6.8: List of electronic money systems (as of 1 July 2025).

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank kartalari, POS-terminallar, bankomatlar va infokiosklar bo‘yicha 2025-yil yakuniy statistik ma’lumotlari. 2026.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. To‘lov tashkilotlari va elektron pullar tizimlari reyestri, 2026-yil 16-iyun holatiga.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. O‘zbekistonda elektron pullardan foydalanish tartibi belgilandi. Elektron pullarni chiqarish, realizatsiya qilish, foydalanish va qoplash qoidalariga sharh.

Downloads

Published

2026-08-31

How to Cite

Saliyev Shoxrux Xakimbay o’g’li. (2026). O‘ZBEKISTONDA ELEKTRON PULLAR TIZIMI INFRATUZILMASINI RIVOJLANTIRISH YO‘LLARI. IQRO , 23(01), 612–617. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8998