INSON SHA’NI VA QADR-QIMMATI DAXLSIZLIGI: TUSHUNCHASI VA HUQUQIY ASOSLARI

Authors

  • Aminjonova Sevinch G‘ayrat qizi Tashkent International University, yurisprudensiya yo‘nalishi 3-bosqich talabasi
  • Yo‘ldoshov Azamatjon Ilxomjon o‘g‘li Tashkent International University, yurisprudensiya yo‘nalishi 2-bosqich talabasi

Keywords:

inson qadri, shaxsiy daxlsizlik, huquqiy himoya, konstitutsiyaviy kafolatlar, xalqaro standartlar, normativ-huquqiy asoslar.

Abstract

Ushbu maqolada demokratik huquqiy davlatning fundamental asosi hisoblangan inson sha’ni va qadr-qimmati hamda shaxs daxlsizligi tushunchalari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi — ushbu tushunchalarning O‘zbekiston Respublikasi milliy qonunchiligi va xalqaro huquqiy standartlardagi o‘rnini aybsizlik prezumpsiyasi tamoyili bilan bog‘liq holda yoritishdan iborat. Tadqiqot jarayonida tizimli tahlil, qiyosiy-huquqiy va mantiqiy sharhlash metodlaridan foydalanildi; Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, Fuqarolik va siyosiy huquqlar to‘g‘risidagi xalqaro pakt hamda O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va Jinoyat-protsessual kodeksi normalari qiyoslandi. Tahlil natijasida inson qadr-qimmati tushunchasining huquqiy mazmuni aniqlashtirildi va uning shaxs daxlsizligi hamda aybsizlik prezumpsiyasi bilan uzviy bog‘liqligi asoslandi. Konstitutsiyaviy islohotlar natijasida moddalar sonining 128 tadan 155 taga, normalar sonining esa 275 tadan 434 taga oshgani statistik jihatdan tahlil qilindi. Maqola yakunida milliy qonunchilikni xalqaro standartlar asosida takomillashtirishga qaratilgan aniq takliflar shakllantirildi.

References

Хусанов О.Т. Конституционное право. — Тошкент, 2023.

Мадиев Ф. Конституционные основы личных прав и свобод. — Тошкент, 2023. — Б. 34, 37.

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi.

O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksi.

O‘zbekiston Respublikasining “Sudlar to‘g‘risida”gi Qonuni, 2021-yil 28-iyul.

Universal Declaration of Human Rights, 1948-yil 10-dekabr. // https://www.un.org/en/about-us/universal-declaration-of-human-rights

International Covenant on Civil and Political Rights, 1966-yil 16-dekabr. // https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/international-covenant-civil-and-political-rights

Presumption of innocence. // https://simple.wikipedia.org/wiki/Presumption_of_innocence

Huquqiy atamalar lug‘ati. // https://huquqiyportal.uz/dictionary

Sha’n so‘zining izohi. // https://izoh.uz/word/sha%CA%BCn

Qadr-qimmat. // https://uz.wikiquote.org/wiki/Qadr-qimmat

Miranda qoidasi. // https://uz.wikipedia.org/wiki/Miranda_qoidasi

Habeas corpus O‘zbekistonda inson huquqlarining ishonchli kafolati. // https://www.norma.uz/oz/bizning_sharhlar/habeas_corpus_uzbekistonda_inson_huquqlarining_ishonchli_kafolati

Yangi tahrirdagi Konstitutsiyada aybsizlik prezumpsiyasining mustahkamlanishi. // https://uzmarkaz.uz/uzc/news/yangi-tahrirdagi-konstitutsiyada-aybsizlik-prezumpsiyasining-mustahkamlanishi

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida aybsizlik prezumptsiyasining mustahkamlanishi. // https://yuz.uz/uz/news/ozbekiston-respublikasi-konstitutsiyasida-aybsizlik-prezumptsiyasining-mustahkamlanishi

Tadqiqotlar.uz maqolasi. // https://tadqiqotlar.uz/new/article/download/3269/3088/6160

Downloads

Published

2026-08-18

How to Cite

Aminjonova Sevinch G‘ayrat qizi, & Yo‘ldoshov Azamatjon Ilxomjon o‘g‘li. (2026). INSON SHA’NI VA QADR-QIMMATI DAXLSIZLIGI: TUSHUNCHASI VA HUQUQIY ASOSLARI. IQRO , 23(01), 308–312. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8913