QISHLOQ XO‘JALIGI YERLARINING TRANSFORMATSIYASI: AN’ANAVIY RESURSDAN KO‘P FUNKSIYALI AKTIVGA O‘TISH
Keywords:
qishloq xo‘jaligi yerlari, yer resurslari, yer degradatsiyasi, regenerativ dehqonchilik, karbon sekvestratsiya, agrivoltaika, raqamli qishloq xo‘jaligi, yer iqtisodiyoti, barqaror rivojlanish, O‘zbekiston.Abstract
Mazkur maqolada qishloq xo‘jaligi yerlarining zamonaviy sharoitdagi transformatsiya jarayonlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, global miqyosda yer resurslari an’anaviy ishlab chiqarish vositasidan ko‘p funksiyali iqtisodiy aktivga aylanib bormoqda. Xususan, yerlarning ekologik (karbon sekvestratsiya), iqtisodiy (yangi daromad manbalari) va texnologik (raqamlashtirish, sun’iy intellekt) funksiyalari kengaymoqda. Maqolada yer degradatsiyasi, iqlim o‘zgarishi va resurslar cheklanganligi sharoitida ushbu transformatsiyaning asosiy omillari aniqlanadi. Shuningdek, O‘zbekiston misolida yer resurslarini boshqarish tizimidagi islohotlar va ularning iqtisodiy ahamiyati baholanadi. Tadqiqot yakunida yer resurslaridan samarali foydalanish, ularni raqamlashtirish, regenerativ qishloq xo‘jaligini rivojlantirish hamda yangi iqtisodiy mexanizmlarni joriy etish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqiladi.
References
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO). Yer degradatsiyasi va cho‘llanish bo‘yicha ma’lumotlar.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO). 10 milliard aholini oziq-ovqat bilan ta’minlash uchun yer, tuproq va suv resurslarini samarali boshqarish. https://www.fao.org/newsroom/detail/better-land--soil-and-water-management-key-to-feeding-10-billion-people--fao-warns/en
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO). Tuproq eroziyasi va yer degradatsiyasi bo‘yicha asosiy xulosalar.
https://www.fao.org/about/meetings/soil-erosion-symposium/key-messages/en/
Birlashgan Millatlar Tashkiloti (UN-SPIDER). Yer degradatsiyasining global ta’siri bo‘yicha ma’lumotlar. https://un-spider.org/links-and-resources/data-sources/daotm-land-degradation
Iqlim o‘zgarishi bo‘yicha hukumatlararo ekspertlar guruhi (IPCC). “Iqlim o‘zgarishi va yer resurslari” maxsus hisoboti. https://www.ipcc.ch/srccl/
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO). FAOSTAT – yer resurslari bo‘yicha statistika bazasi.
https://www.fao.org/faostat/en/#data/RL
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO). Arab mintaqasida qishloq xo‘jaligi yerlarining degradatsiyasi bo‘yicha tadqiqot. https://www.fao.org/newsroom/detail/fao-study-reveals-alarming-agricultural-land-degradation-in-the-arab-region/en
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO). Geoinformatsion platforma va yer monitoringi vositalari.
https://www.fao.org/geospatial/resources/detail/en/c/1250719/
O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi. Qishloq xo‘jaligi yerlarini rivojlantirish bo‘yicha ma’lumotlar. https://www.digital.gov.uz/en/news/view/130056
Jahon banki (World Bank). Karbon narxlash (Carbon Pricing) bo‘yicha global panel. https://www.worldbank.org/en/topic/climatechange/brief/carbon-pricing-dashboard
Jahon banki (World Bank). Markaziy Osiyoda suv resurslari bo‘yicha hisobot. https://www.worldbank.org/en/region/eca/publication/water-in-central-asia
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO). Tuproqni boshqarish va barqaror foydalanish portali.
https://www.fao.org/soils-portal/soil-management/en/
AQSh Milliy qayta tiklanuvchi energiya laboratoriyasi (NREL). Agrivoltaika bo‘yicha ilmiy tadqiqot hisobotlari. https://www.nrel.gov/docs/fy22osti/80580.pdf
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo