KOLLABORATIV ROBOTLARNI PYTHON DASTURLASH TILI ORQALI BOSHQARISH VA URSIM VIRTUAL MUHITIDA MODELLASHTIRISH

Authors

  • Abduvaliyeva Dilafruz Jurnali Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti, Mashinasozlik texnologiyasi va aviakosmik muhandisligi kafedrasi
  • Xusnuddinov Fazluddin Jurnali Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti, Mashinasozlik texnologiyasi va aviakosmik muhandisligi kafedrasi
  • Xolxo‘jayev Jasurxo‘ja Jurnali Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti, Mashinasozlik texnologiyasi va aviakosmik muhandisligi kafedrasi

Keywords:

kollaborativ robot, Universal Robots, kobot, Python, urx kutubxonasi, URScript, URSim, traektoriya rejalashtirish, TCP trayektoriyasi, pozitsion aniqlik, sanoat avtomatlashtirilishi, Sanoat 4.0.

Abstract

Maqolada Universal Robots (UR) rusumidagi kollaborativ robotlarni Python dasturlash tili va urx kutubxonasi vositasida boshqarish hamda URSim virtual muhitida modellashtirish masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotning maqsadi — real uskunaga zarar yetkazmagan holda robot harakat traektoriyalarini rejalashtirish, bo‘g‘imli (movej) va chiziqli (movel) harakat turlarini qiyoslash hamda xavfsiz ishlash tartiblarini o‘rganishning uslubiy va amaliy asoslarini ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi sifatida TCP/IP protokoli asosidagi mijoz–server aloqasi, robotning to‘g‘ri kinematik modeli va traektoriya interpolyatsiyasi tahlili, shuningdek URSim muhitidagi bosqichma-bosqich hisoblash tajribalari qo‘llanildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, tezlik va tezlanish parametrlarini maqbullashtirish (vel ≈ 0,2–0,3) pozitsion chetlanishni sezilarli darajada kamaytiradi, movel buyrug‘i esa asbob orientatsiyasini barqaror saqlashda movej ga nisbatan afzalliklarga ega. Ishning amaliy ahamiyati kollaborativ robototexnika bo‘yicha muhandislik ta’limini raqamli simulyatsiya asosida tashkil etish, sanoat avtomatlashtirilishida xavfsiz va takrorlanuvchan jarayonlarni loyihalash imkoniyatini kengaytirishdadir.

References

Universal Robots. UR e-Series User Manual (SW 5.x). – Odense: Universal Robots A/S, 2023. – 320 p.

Universal Robots. The URScript Programming Language. Version 5.x. – Odense: Universal Robots A/S, 2023. – 118 p.

ISO 10218-1:2011. Robots and robotic devices – Safety requirements for industrial robots – Part 1: Robots. – Geneva: ISO, 2011.

ISO 10218-2:2011. Robots and robotic devices – Safety requirements for industrial robots – Part 2: Robot systems and integration. – Geneva: ISO, 2011.

ISO/TS 15066:2016. Robots and robotic devices – Collaborative robots. – Geneva: ISO, 2016. – 40 p.

Villani V., Pini F., Leali F., Secchi C. Survey on human–robot collaboration in industrial settings: Safety, intuitive interfaces and applications // Mechatronics. – 2018. – Vol. 55. – P. 248–266.

Krüger J., Lien T.K., Verl A. Cooperation of human and machines in assembly lines // CIRP Annals. – 2009. – Vol. 58, No. 2. – P. 628–646.

International Federation of Robotics (IFR). World Robotics 2023 – Industrial Robots. – Frankfurt am Main: IFR, 2023.

Ajoudani A., Zanchettin A.M., Ivaldi S., Albu-Schäffer A., Kosuge K., Khatib O. Progress and prospects of the human–robot collaboration // Autonomous Robots. – 2018. – Vol. 42, No. 5. – P. 957–975.

Matheson E., Minto R., Zampieri E.G.G., Faccio M., Rosati G. Human–robot collaboration in manufacturing applications: A review // Robotics. – 2019. – Vol. 8, No. 4. – Art. 100.

El Zaatari S., Marei M., Li W., Usman Z. Cobot programming for collaborative industrial tasks: An overview // Robotics and Autonomous Systems. – 2019. – Vol. 116. – P. 162–180.

Hentout A., Aouache M., Maoudj A., Akli I. Human–robot interaction in industrial collaborative robotics: a literature review of the decade 2008–2017 // Advanced Robotics. – 2019. – Vol. 33, No. 15–16. – P. 764–799.

Pan Z., Polden J., Larkin N., Van Duin S., Norrish J. Recent progress on programming methods for industrial robots // Robotics and Computer-Integrated Manufacturing. – 2012. – Vol. 28, No. 2. – P. 87–94.

Michalos G., Makris S., Tsarouchi P., Guasch T., Kontovrakis D., Chryssolouris G. Design considerations for safe human–robot collaborative workplaces // Procedia CIRP. – 2015. – Vol. 37. – P. 248–253.

Cherubini A., Passama R., Crosnier A., Lasnier A., Fraisse P. Collaborative manufacturing with physical human–robot interaction // Robotics and Computer-Integrated Manufacturing. – 2016. – Vol. 40. – P. 1–13.

Sherwani F., Asad M.M., Ibrahim B.S.K.K. Collaborative robots and industrial revolution 4.0 (IR 4.0) // Proc. Int. Conf. on Emerging Trends in Smart Technologies (ICETST). – IEEE, 2020. – P. 1–5.

Bogh S., Nielsen O.S., Pedersen M.R., Krüger V., Madsen O. Does your robot have skills? // Proc. 43rd Int. Symposium on Robotics (ISR). – 2012. – P. 1–6.

Downloads

Published

2026-07-30

How to Cite

Jurnali, A. D., Jurnali, X. F., & Jurnali, X. J. (2026). KOLLABORATIV ROBOTLARNI PYTHON DASTURLASH TILI ORQALI BOSHQARISH VA URSIM VIRTUAL MUHITIDA MODELLASHTIRISH. IQRO , 22(02), 534–546. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8754