ГАЛОФИТ ЎСИМЛИКЛАРНИНГ ЭКОЛОГИК ГУРУҲЛАРИ ВА ШЎРЛАНИШГА МОСЛАНИШ ХУСУСИЯТЛАРИ

Authors

  • Хoлoва Шoхиста Абдувoситoвна Тoшкент давлат аграр университети Ўрмoн хўжалиги ва ландшафт дизайн факультети дoценти, қ.х.ф.ф.д., (PhD)
  • Эшанкулов Бобомурод Инаятович Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (GREEN UNIVERSITY) Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти, қ.х.ф.д. (DSc), профессор
  • Хужаев Отабек Темирович Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (GREEN UNIVERSITY), Ўрмон хўжалиги илмий-тадқиқот институти, Ўрмонни муҳофаза қилиш лабораторияси мудири, қ.х.ф.ф.д., (PhD), катта илмий ходим.

Keywords:

галофитлар, экологик гуруҳлар, эугалофитлар, криногалофитлар, гликогалофитлар, шўрланиш, мосланиш, чўл ўсимликлари, Ўзбекистон флораси.

Abstract

 Мақолада Ўзбекистонда тарқалган асосий галофит ўсимликларнинг экологик гуруҳлари ҳамда шўрланган муҳитга мосланиш хусусиятлари таҳлил қилинган. Тадқиқот давомида республикада учрайдиган 100 та асосий галофит тури экологик хусусиятлари бўйича таҳлил қилиниб, уларнинг эугалофит, криногалофит ва гликогалофит гуруҳларига мансублиги баҳоланди. Шунингдек, галофитларнинг морфологик, анатомик ва физиологик мосланиш механизмлари замонавий илмий маълумотлар асосида умумлаштирилди. Таҳлил натижалари шўрланган ерларни биологик рекультивация қилиш, чўлланиш жараёнларини чеклаш ва галофит ўсимликлардан оқилона фойдаланишда ушбу турларнинг муҳим аҳамиятга эга эканлигини кўрсатди. Олинган натижалар Ўзбекистоннинг қурғоқчил ва шўрланган ҳудудларида биохилма-хилликни сақлаш ҳамда экологик барқарорликни таъминлаш бўйича илмий асос бўлиб хизмат қилади.

References

Angiosperm Phylogeny Group (APG IV). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV // Botanical Journal of the Linnean Society. – 2016. – Vol. 181(1). – P. 1–20.

Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Status of the World’s Soil Resources. – Rome: FAO, 2015.

ICARDA. Salinity Management for Sustainable Agriculture in Dry Areas. – Beirut: International Center for Agricultural Research in the Dry Areas, 2018.

Khasanov F.O. (ed.). Flora of Uzbekistan. Vols. 1–6. – Tashkent: Fan Publishing House. (Ўзбекистон флораси бўйича фундаментал нашр.)

Plants of the World Online (POWO). Royal Botanic Gardens, Kew. Plants of the World Online. (Таксономик мақомларни текшириш учун.)

World Flora Online Consortium. World Flora Online. (Қабул қилинган илмий номлар ва синонимлар бўйича.)

Aronson J.A. HALOPH: A Data Base of Salt Tolerant Plants of the World. – Tucson: University of Arizona, 1989. (Замонавий eHALOPH маълумотлар базасининг илмий асосларидан бири.)

Flowers T.J., Colmer T.D. Salinity tolerance in halophytes // New Phytologist. – 2008. – Vol. 179(4). – P. 945–963.

Grigore M.N. Handbook of Halophytes: From Molecules to Ecosystems towards Biosaline Agriculture. – Cham: Springer, 2021.

Munns R., Tester M. Mechanisms of salinity tolerance // Annual Review of Plant Biology. – 2008. – Vol. 59. – P. 651–681.

Downloads

Published

2026-07-18

How to Cite

Хoлoва Шoхиста Абдувoситoвна, Эшанкулов Бобомурод Инаятович, & Хужаев Отабек Темирович. (2026). ГАЛОФИТ ЎСИМЛИКЛАРНИНГ ЭКОЛОГИК ГУРУҲЛАРИ ВА ШЎРЛАНИШГА МОСЛАНИШ ХУСУСИЯТЛАРИ. IQRO , 22(02), 333–338. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8689