MALAY VA O‘ZBEK MAQOLLARIDA FEMININ OBRAZ: QIYOSIY-NAZARIY TAHLIL

Authors

  • O‘tkurova Gulzoda Qaxramon qizi Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti, Toshkent, O‘zbekiston

Keywords:

paremiologiya, feminin obraz, gender tilshunosligi, malay pepatah, o‘zbek maqollari, lingvokulturologiya, qiyosiy tahlil

Abstract

Mazkur maqolada malay xalq maqollari (pepatah) va o‘zbek xalq maqollarida feminin obrazning ifodalanish xususiyatlari nazariy-qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi ikki xalq paremiologiyasida ayol obrazining lisoniy-madaniy talqinini ochib berish, ularning umumiy va farqli jihatlarini aniqlashdan iborat. Tadqiqotda tavsifiy, qiyosiy-tipologik hamda komponent tahlil metodlaridan foydalanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, har ikki xalq paremiologiyasida ham ona obrazi markaziy o‘rin egallaydi va diniy-axloqiy asosga ega, biroq ayol obrazining leksik-grammatik ifodalanish vositalari, tasniflash tamoyillari hamda metaforik talqin xususiyatlari jihatidan malay va o‘zbek an’analari o‘rtasida sezilarli farqlar mavjud. Tadqiqot natijalari qiyosiy paremiologiya, gender tilshunosligi va lingvokulturologiya sohalarida keyingi izlanishlar uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

References

Abdullah Hussain. (2006). Kamus istimewa peribahasa Melayu. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Artikova, D. (2026). O‘zbek va ingliz tillaridagi oilaviy munosabatlarni ifodalovchi maqollarda gender xususiyatlari: Filol. fan. b. fals. dok. (PhD) diss. avtoref. – Toshkent.

Bahiyah, A., & Hafriza, A. (1998). Men and women in Malay proverbs: An analysis of Malay gender ideology. In S. Zaleha S. Hassan & Rashila Ramli (Eds.), Kedudukan dan citra wanita dalam sumber-sumber (pp. 148–158). Bangi: Institut Alam dan Tamadun Melayu Tradisional.

Berdiyarov, X., & Rasulov, R. (1984). O‘zbek tilining paremiologik lug‘ati. Toshkent: O‘qituvchi.

Doброва, S. (2003). Gender i yazyk. Sankt-Peterburg: Izd-vo SPbGU.

Ergasheva, G. (2011). Ingliz va o‘zbek tillari frazeologizm va paremiyalarida gender aspektining qiyosiy-tipologik tadqiqi: Filol. fan. fals. dok. diss. avtoref. – Toshkent.

Hamdan, R., & Radzi, S. B. M. D. (2013). Gender representation in Malay proverbs. Journal of Language Studies, 13(2), 45–60.

Каримова, Н. (2014). O‘zbek va rus maqollarida gender munosabatlarining lingvomadaniy xususiyatlari: Filol. fan. nomz. diss. – Toshkent.

Kirilina, A. (1999). Gender: Lingvisticheskiye aspekty. Moskva: Institut sotsiologii RAN.

Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. Chicago: University of Chicago Press.

Mirzayev, T., Musaqulov, A., & Sarimsoqov, B. (2005). O‘zbek xalq maqollari. Toshkent: Sharq.

Нурматова, Г. (2020). O‘zbek paremiologiyasida ayol obrazining lingvokulturologik tahlili: Filol. fan. fals. dok. (PhD) diss. – Toshkent.

Othman, B. (2005). Pepatah Melayu. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Oxford English Dictionary. Gender; Feminine. Oxford: Oxford University Press.

Пермяков, Г. (1970). Ot pogovorki do skazki: Strukturno-semanticheskiye issledovaniya. Moskva: Nauka.

Пермяков, Г. (1975). Paremiologicheskiy minimum: Opyt sistematizatsii poslovits. Moskva: Nauka.

Пермяков, Г. (1979). Poslovitsy i pogovorki narodov Vostoka. Moskva: Nauka.

Пермяков, Г. (1982). Poslovitsa kak znak. Moskva: Nauka.

Пермяков, Г. (1988). Osnovy strukturnoy paremiologii. Moskva: Nauka.

Rahimah, H., & Bahri, Sh. (2014). Gender perspective in Malay proverbs. Middle-East Journal of Scientific Research, 22(1), 99–106.

Rahman, N. (2016). Gender representation in Malay proverbs (Doctoral dissertation). Universiti Malaya, Kuala Lumpur.

Сафарова, М. (2008). O‘zbek xalq maqollarining struktural-semantik tahlili: Filol. fan. nomz. diss. – Samarqand.

Симона де Бовуар. (1997). Vtoroy pol (Т. 1). Moskva: Progress.

Taylor, A. (1931). The proverb. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Телия, В. (1996). Russkaya frazeologiya: Semanticheskiy, pragmaticheskiy i lingvokulturologicheskiy aspekty. Moskva: Yazyki russkoy kultury.

Za‘ba. (1965). Ilmu mengarang Melayu. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.

Downloads

Published

2026-07-15

How to Cite

O‘tkurova Gulzoda Qaxramon qizi. (2026). MALAY VA O‘ZBEK MAQOLLARIDA FEMININ OBRAZ: QIYOSIY-NAZARIY TAHLIL. IQRO , 22(02), 273–278. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8662