HOZIRGI O‘ZBEK TILIDA SIFAT TURKUMINING DARAJALANISH XUSUSIYATLARI VA BADIIY MATNDAGI O‘RNI

Authors

  • Mavjudboyeva Mardona Muzaffar qizi Namangan davlat universiteti O‘zbek tili yo‘nalishi 1-kurs talabasi

Keywords:

o‘zbek tili grammatikasi, sifat turkumi, sifat darajalari, morfologik usul, sintaktik usul, badiiy matn tahlili, stilistik funksiya, lingvopoetika, lisoniy intensivlik, ekspressivlik, emotsionallik, subyektiv baho, kontekstual semantika, uslubiy bo‘yoqdorlik

Abstract

 Ushbu maqolada hozirgi o‘zbek tilshunosligida o‘rganilib kelinayotgan sifat turkumining darajalanish tizimi, uning lisoniy va strukturaviy tabiati hamda badiiy matn tarkibida ekspressivlik, emotsionallik va subyektiv bahoni ifodalashdagi o‘ziga xos o‘rni keng qamrovli tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida sifat darajalarining morfologik va sintaktik usulda hosil bo‘lish qonuniyatlari o‘zbek adabiyoti durdonalari hisoblangan Abdulla Qodiriy va O‘tkir Hoshimov asarlaridan olingan kontekstlar misolida ko‘rib chiqilgan. Maqolada sifat darajalarining shunchaki grammatik kategoriya emas, balki matnda stilistik bo‘yoqdorlik, tasviriy joziba va lisoniy intensivlikni ta’minlovchi lingvopoetik vosita ekanligi ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Olingan natijalar tilshunoslikning matn tahlili, pragvalingvistika va uslubiyat bo‘limlari uchun amaliy ahamiyat kasb etadi.

References

Abdurahmonov G‘., Rustamov A. Qadimgi turkiy til. – Toshkent: O‘qituvchi, 1982.

Abdulla Qodiriy. O‘tkan kunlar. Roman. – Toshkent: Sharq, 2018.

Asqarova M., Qosimova K. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Mumtoz so‘z, 2014.

G‘ulomov A., Asqarova M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Morfologiya va sintaksis. – Toshkent: O‘qituvchi, 1987.

Hojiyev A. O‘zbek tili so‘z yasalishi tizimi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2007.

O‘tkir Hoshimov. Dunyoning ishlari. Qissa va hikoyalar. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2020.

Qilichev E. O‘zbek tilining amaliy stilistikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1999.

Sayfullayeva R., Mengliyev B. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Darslik. – Toshkent: Innovatsiya-Ziyo, 2020.

Yo‘ldoshev M. Badiiy matn lingvopoetikasi. – Toshkent: Fan, 2008

Downloads

Published

2026-07-07

How to Cite

Mavjudboyeva Mardona Muzaffar qizi. (2026). HOZIRGI O‘ZBEK TILIDA SIFAT TURKUMINING DARAJALANISH XUSUSIYATLARI VA BADIIY MATNDAGI O‘RNI. IQRO , 22(02), 110–115. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8619