IQTISODIY BARQARORLIKNI TA’MINLASHDA INVESTITSION FAOLIYAT SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING XORIJIY TAJRIBALARI VA O‘ZBEKISTON UCHUN AMALIY TAVSIYALAR

Authors

  • Noralov Sherzod Muxammatali o’g’li Namangan Davlat universiteti, Iqtisodiyot fakulteti Iqitodiyot (tarmoqlar va sohalar bo’yicha) yo’nalishi 2-kurs magistranti

Keywords:

investitsion faoliyat, investitsiya samaradorligi, iqtisodiy barqarorlik, iqtisodiy o‘sish, yalpi ichki mahsulot (YAIM), xorijiy investitsiyalar, investitsiya siyosati, ICOR, NPV, IRR, sun'iy intellekt, Big Data.

Abstract

 Maqolaning maqsadi: iqtisodiy barqarorlikni ta'minlashda investitsion faoliyat samaradorligini oshirishning nazariy va amaliy asoslarini tadqiq etish, xorijiy davlatlar tajribasini tahlil qilish hamda O‘zbekiston sharoitida investitsiya resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.  Tadqiqot usullari: tadqiqot jarayonida qiyosiy tahlil, statistik tahlil, iqtisodiy-mantiqiy tahlil, tizimli yondashuv, umumlashtirish va taqqoslash usullaridan foydalanildi. Tadqiqotning axborot bazasini O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi, Jahon banki (World Bank), OECD, UNCTAD hamda boshqa xalqaro tashkilotlarning rasmiy statistik ma'lumotlari va ilmiy adabiyotlari tashkil etdi.  Asosiy natijalar: tadqiqot davomida investitsion faoliyat samaradorligining iqtisodiy barqarorlikni ta'minlashdagi o‘rni ilmiy jihatdan asoslandi. Xitoy, Janubiy Koreya, Singapur va Malayziyaning investitsiya siyosati hamda iqtisodiy rivojlanish tajribalari tahlil qilinib, ularning O‘zbekiston uchun ahamiyati baholandi. Shuningdek, O‘zbekistonda investitsiyalar dinamikasi, yalpi ichki mahsulot bilan o‘zaro bog‘liqligi, ICOR ko‘rsatkichlari, xorijiy investitsiyalarning hududlar va iqtisodiyot tarmoqlari bo‘yicha taqsimlanishi tahlil qilinib, investitsion faoliyat samaradorligini cheklayotgan asosiy muammolar aniqlandi.  Ilmiy yangilik: maqolada investitsion faoliyat samaradorligini baholashda NPV, IRR va ICOR ko‘rsatkichlaridan kompleks foydalanishning ilmiy asoslari yoritildi. Investitsiya loyihalarini raqamli monitoring qilish, hududlarning investitsion jozibadorligini kompleks reyting asosida baholash, investitsiya resurslarini yuqori qo‘shilgan qiymat yaratuvchi tarmoqlarga ustuvor yo‘naltirish hamda sun'iy intellekt va Big Data texnologiyalaridan investitsiya boshqaruvida foydalanish bo‘yicha muallifning ilmiy-amaliy tavsiyalari ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari investitsiya siyosatini takomillashtirish, investitsiya resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish hamda mamlakatda uzoq muddatli iqtisodiy barqarorlikni ta'minlashga qaratilgan ilmiy va amaliy qarorlar qabul qilishda foydalanilishi mumkin.

References

O‘zbekiston Respublikasining "Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida"gi Qonuni. O‘RQ-598-son, 2019-yil 25-dekabr.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "O‘zbekiston – 2030" strategiyasi to‘g‘risida Farmoni. PF–158-son, 2023-yil 11-sentyabr.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida Farmoni. PF–60-son, 2022-yil 28-yanvar.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Investitsiya dasturlarini samarali amalga oshirishga oid qarorlari va farmonlari. – Toshkent, 2023–2025.

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy-iqtisodiy holati (2024-yil yakunlari). – Toshkent, 2025.

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Asosiy kapitalga investitsiyalar. 2025-yil yanvar–dekabr. – Toshkent, 2026.

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Milliy hisoblar. Yalpi ichki mahsulot. 2017–2025. – Toshkent, 2026.

O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi. O‘zbekiston Respublikasining investitsiya faoliyati to‘g‘risida yillik hisobot. – Toshkent, 2025.

Blank I.A. Investitsionnyy menedjment. – Kiev: Nika-Tsentr, 2001.

Blank I.A. Finansovyy menedjment. – Kiev: Elga-N, Nika-Tsentr, 2004.

Balabanov I.T. Osnovy finansovogo menedjmenta. – Moskva: Finansy i statistika, 2002.

Keynes J.M. The General Theory of Employment, Interest and Money. – London: Macmillan, 1936.

Samuelson P.A., Nordhaus W.D. Economics. 19th Edition. – New York: McGraw-Hill Education, 2010.

Brealey R.A., Myers S.C., Allen F. Principles of Corporate Finance. 13th Edition. – New York: McGraw-Hill Education, 2020.

Damodaran A. Applied Corporate Finance. 4th Edition. – Hoboken: John Wiley & Sons, 2014.

Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations. – New York: Free Press, 1998.

Solow R.M. Growth Theory: An Exposition. – Oxford University Press, 2000.

Harrod R.F. Towards a Dynamic Economics. – London: Macmillan, 1948.

Domar E.D. Essays in the Theory of Economic Growth. – New York: Oxford University Press, 1957.

World Bank. World Development Indicators. Washington, DC: World Bank, 2025.

Downloads

Published

2026-07-01

How to Cite

Noralov Sherzod Muxammatali o’g’li. (2026). IQTISODIY BARQARORLIKNI TA’MINLASHDA INVESTITSION FAOLIYAT SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING XORIJIY TAJRIBALARI VA O‘ZBEKISTON UCHUN AMALIY TAVSIYALAR. IQRO , 22(02), 17–28. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8575