DISKRET TASODIFIY MIQDORLAR, ULARNING MATEMATIK KUTILMALARI, DISPERSIYASI VA TAQSIMOT QONUNLARI. UZLUKSIZ TASODIFIY MIQDORLAR, ULARNING MATEMATIK KUTILMALARI, DISPERSIYASI, ZICHLIGI VA TAQSIMOT FUNKSIYALARI

Authors

  • Nurkayev Shuhrat Jurayevich Turin politexnika universiteti akademik litseyi oliy toifali matematika fani o‘qituvchisi

Keywords:

Ehtimollar nazariyasi, tasodifiy miqdor, diskret tasodifiy miqdor, uzluksiz tasodifiy miqdor, taqsimot qonuni, taqsimot funksiyasi, ehtimollik zichligi, matematik kutilma, dispersiya, binomial taqsimot, normal taqsimot, integral, integral taqsimot.

Abstract

Ushbu ishda ehtimollar nazariyasining markaziy tushunchalari hisoblangan diskret va uzluksiz tasodifiy miqdorlar, ularning xarakteristikalari hamda matematik modellari tizimli ravishda tahlil qilingan. Ishda faqat chekli yoki sanoqli qiymatlarni qabul qiluvchi diskret tasodifiy miqdorlarning taqsimot qonunlari (jadvallari) hamda ma'lum bir oraliqdagi barcha qiymatlarni qabul qila oladigan uzluksiz tasodifiy miqdorlarning taqsimot funksiyalari va ehtimollik zichlik funksiyalari o‘rtasidagi farqlar hamda bog‘liqliklar ochib berilgan. Shuningdek, tasodifiy miqdorlarning markaziy tendensiyasini ifodalovchi matematik kutilma va ularning o‘rtacha qiymat atrofida tarqoqlik darajasini belgilovchi dispersiya xossalari har ikkala miqdor turi uchun alohida, integrallar va yig‘indilar munosabati orqali matematik tahlil qilingan. Mazkur ish tasodifiy jarayonlarni modellashtirish, iqtisodiy-matematik usullar va zamonaviy ma'lumotlar tahlili (Data Science) asoslarini o‘rganuvchilar uchun mo‘ljallangan.

References

Sh.A. Alimov, A.R. Xalmuhamedov, M.A. Mirzahmedov. Algebra va analiz asoslari. 10 – sinf uchun darslik. T., O‘qituvchi, 2003.

Sh.A. Alimov, A.R. Xalmuhamedov, M.A. Mirzahmedov. Algebra va analiz asoslari. 11 – sinf uchun darslik. T., O‘qituvchi, 2004.

А.Н. Колмогоров и др. Алгебра и начала анализа. Учебник для 10-11 классов средней школы. М., Просвещение, 1990 .

Н.Я. Виленкин, О.С. Ивашев-Мусатов, С.И. Шварцбурд. Алгебра и математический анализ для 10 классов. Учебное пособие для учащихся школ и классов с углубленным изучением математики. М., Просвещение, 1992.

Н.Я. Виленкин, О.С. Ивашев-Мусатов, С.И. Шварцбурд. Алгебра и математический анализ для 11 классов. Учебное пособие для учащихся школ и классов с углубленным изучением математики. М., Просвещение, 1998.

Э.М.Сайдаматов, А.К,Аманов, А.С.Юнусов, С.С.Хаджабагян. Алгебра и основы математического анализа., часть 1. Учебное пособие для учащихся академических лицеев с углубленным изучением математики. Т. «Ўқитувчи». 2016.

Э.М.Сайдаматов, А.К,Аманов, А.С.Юнусов, С.С.Хаджабагян. Алгебра и основы математического анализа. Часть 2. Учебное пособие для учащихся академических лицеев с углубленным изучением математики. Т. «Илм зиё». 2016.

Сканави и др. Сборник задач по математике для поступающих во ВТУЗы. М., Мир и образование, 2001.

М.А.Мирзахмедов, Ш.Н.Исмаилов, А.К,Аманов, Алгебра и начала анализа. Часть 1, 2.Учебник для 10 классов, средних образовательных учреждений и учащихся академических лицеев Т. ООО «Extremumpress». 2017.

М.А. Мирзахмедов, Ш.Н. Исмаилов, А.К, Аманов, Алгебра и начала анализа. Часть 1, 2.Учебник для 11 классов, средних образовательных учреждений и учащихся академических лицеев Т. «Zaminnashr». 2018.

Л.М. Лихтарников, Т.Г. Сукачева. Математическая логика. Санкт-Петербург, 1999 .

И.М. Уваренков, М.З. Маллер. Курс математического анализа, Т. 1. М., Просвещение, 1966.

A.U. Abduhamedov, H.A. Nasimov, U.M. Nosirov, J.H. Husanov. Algebra va matematik analiz asoslari, I qism. T., O‘qituvchi, 2003.

А.П. Карп. Сборник задач по алгебре и началам анализа. Учебное пособие для учащихся школ и классов с углубленным изучением математики. М., Просвещение, 1995.

С.Н. Олехник, М.К. Потапов, П.И. Пасиченко. Уравнения и неравенства. Нестандартные методы решения. Справочник. М., МГУ, 1991.

М.Л. Галицкий, А.М. Гольдман, Л.И. Звавич. Сборник задач по алгебре для 8-9 классов. Учебное пособие для учащихся школ и классов с углубленным изучением математики. М., Просвещение, 1992.

Л.И. Звавич, Л.Я. Шляпочник, М.В. Чинкина. Алгебра и начала анализа для 8-11 классов. Пособие для школ и классов с углубленным изучением математики. М., Дрофа, 2002.

Downloads

Published

2026-06-09

How to Cite

Nurkayev Shuhrat Jurayevich. (2026). DISKRET TASODIFIY MIQDORLAR, ULARNING MATEMATIK KUTILMALARI, DISPERSIYASI VA TAQSIMOT QONUNLARI. UZLUKSIZ TASODIFIY MIQDORLAR, ULARNING MATEMATIK KUTILMALARI, DISPERSIYASI, ZICHLIGI VA TAQSIMOT FUNKSIYALARI. IQRO , 22(01), 2003–2008. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8548