O‘ZBEK VA ARAB ADABIYOTI NAMUNALARIDA BALOG‘AT QOIDALARINING IFODALANISHI

Authors

  • Nazokat Abdulhamid Jamol qizi Yangi asr universtituti 70230101 – Lingvistika (sharq tillari bo‘yicha) magistranti

Keywords:

balog‘at, ma’oniy, bayon, badi‘, tashbeh, isti’ora, kinoya, tazod, talmeh, o‘zbek mumtoz adabiyoti, arab mumtoz adabiyoti, poetika.

Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek va arab adabiyoti namunalarida balog‘at qoidalarining ifodalanishi qiyosiy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda arab balog‘at ilmining asosiy nazariy tamoyillari hamda o‘zbek mumtoz adabiyotida badiiy san’atlarning qo‘llanish xususiyatlari o‘zaro bog‘liq holda ko‘rib chiqiladi. Asosiy e’tibor tashbeh, isti’ora, kinoya, tazod, talmeh va lafziy san’atlarning badiiy matndagi estetik va semantik vazifalariga qaratiladi. Arab mumtoz adabiyoti va o‘zbek mumtoz poetikasi materiallari asosida umumiy poetik ildizlar bilan birga milliy-uslubiy farqlar ham aniqlanadi. Natijada balog‘at qoidalari ikki adabiy an’anada ham matnning tashqi bezagi emas, balki ma’no chuqurligi, obrazlilik va estetik ta’sirni yuzaga chiqaruvchi ichki mexanizm ekani asoslanadi.

References

Musaxonova M.O. Arab balog‘at ilmi va uning o‘rni // xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. 2025. B. 453–455.

Xidirov N.R. Arab tilshunoslik ilmlarida balog‘at // Golden Brain. 2024. Vol. 2. Issue 21. B. 221–230.

Shayx Ahmad ibn Xudoydod Taroziy. Funun ul-balog‘a. Toshkent: Xazina,1996.

Atoulloh Husayniy. Badoye’ us-sanoe’. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1981.

Ulug‘ov A. Adabiyotshunoslik nazariyasi. Toshkent, 2017.

O‘zbek adabiyoti tarixi. 2-kurs majmuasi. Toshkent: O‘zFA O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti.

Quronov D., Mamajonov Z., Sheraliyeva M. Adabiyotshunoslik lug‘ati. Toshkent: Akademnashr, 2010.

Alisher Navoiy. Lison ut-tayr. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot.

Alisher Navoiy. Hayrat ul-abror. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot.

Downloads

Published

2026-06-09

How to Cite

Nazokat Abdulhamid Jamol qizi. (2026). O‘ZBEK VA ARAB ADABIYOTI NAMUNALARIDA BALOG‘AT QOIDALARINING IFODALANISHI. IQRO , 22(01), 1719–1722. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8458