ZOʻRAVONLIKKA KOʻZ YUMISH – JINOYATGA SHERIK BOʻLISHDIR

Authors

  • Topildiyeva Dilrabo Mirshoxidovna Toshkent davlat yuridik universiteti katta oʻqituvchisi

Keywords:

zoʻravonlik, befarqlik, jinoyatga sheriklik, huquqiy javobgarlik, inson huquqlari, fuqarolik burchi, xalqaro huquq, ijobiy majburiyatlar, qiyosiy huquq.

Abstract

 Mazkur maqolada zoʻravonlikka befarq munosabatda boʻishning huquqiy va ijtimoiy xavfliligi kompleks tarzda tahlil qilinadi. Oʻzbekiston Respublikasi amaldagi qonunchiligi, xalqaro huquq normalari hamda xorijiy davlatlar qiyosiy tajribasi asosida zoʻravonlik tushunchasi, unga qarshi kurashish mexanizmlari, zoʻravonlik sodir etilayotganini bila turib harakatsiz qolishning huquqiy oqibatlari yoritiladi. Jinoyatga sheriklik institutining mazmuni ochib berilib, befarqlikning ham huquqiy javobgarlikka sabab boʻishi mumkinligi asoslab beriladi. Maqolada yetakchi xalqaro ekspertlar, olimlar va sud organlarining qarashlari sintez qilinib, jamiyatda zoʻravonlikka nisbatan murosasiz munosabatni shakllantirish zaruriyati taʻkidlanadi.

References

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. — Toshkent, 2023.

Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi. — Toshkent, 1994 (oʻzgartirishlar bilan).

Oʻzbekiston Respublikasining Maʻmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksi.

Oʻzbekiston Respublikasining “Huquqbuzarliklar profilaktikasi toʻgʻrisida”gi Qonuni.

Oʻzbekiston Respublikasining Oilaviy zoʻravonlikka qarshi qonunchiligi (amaldagi normativ-huquqiy hujjatlar toʻplami).

Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. — BMT, 1948.

Fuqarolik va siyosiy huquqlar toʻgʻrisidagi xalqaro pakt. — BMT, 1966.

Yevropa Inson huquqlari konventsiyasi. — Strasburg, 1950.

Yevropa Ittifoqining Asosiy huquqlar toʻgʻrisidagi Xartiyasi. — Nitstsа, 2000.

Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllarini yoʻ qilish toʻgʻrisidagi konventsiya (CEDAW). — BMT, 1979.

Stambul Konventsiyasi (oilaviy zoʻravonlikning oldini olish va unga qarshi kurash toʻgʻrisidagi Yevropa Kengashi konventsiyasi). — Stambul, 2011.

Yevropa Inson huquqlari sudi amaliyoti (HUDOC): https://hudoc.echr.coe.int

YIHS, Osman v. United Kingdom (1998), No. 23452/94.

YIHS, Opuz v. Turkey (2009), No. 33401/02.

Inter-American Court of Human Rights, Velasquez Rodriguez v. Honduras (1988).

Saidov A.X. Inson huquqlari: nazariya va amaliyot. — Toshkent: TDYU nashriyoti.

Malein N.S. Yuridicheskaya otvetstvennostʹ i sotsialʹnaya spravedlivostʹ. — Moskva: Nauka, 1992.

Buergenthal T. International Human Rights in a Nutshell. — St. Paul: West Publishing, 2009.

Ashworth A. Principles of Criminal Law. 7th ed. — Oxford University Press, 2013.

Roxin C. Täterschaft und Tatherrschaft. 9. Aufl. — Berlin: De Gruyter, 2015.

Arendt H. Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil. — New York: Viking Press, 1963.

Zimbardo Ph. The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil. — New York: Random House, 2007.

Bauman Z. Postmodern Ethics. — Oxford: Blackwell, 1993.

Cover R. Violence and the Word // Yale Law Journal. — 1986. — Vol. 95. — P. 1601–1629.

Darley J.M., Latiné B. Bystander Intervention in Emergencies: Diffusion of Responsibility // Journal of Personality and Social Psychology. — 1968. — Vol. 8. — P. 377–383.

Joʻldoshev U.T. Jinoyat huquqida masʿuliyat muammolari: Oʻzbekiston tajribasi. — Toshkent: TDYU, 2020.

Downloads

Published

2026-06-09

How to Cite

Topildiyeva Dilrabo Mirshoxidovna. (2026). ZOʻRAVONLIKKA KOʻZ YUMISH – JINOYATGA SHERIK BOʻLISHDIR. IQRO , 22(01), 1663–1668. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8432