BULGAKOV VA CHINGIZ AYTMATOV TALQINLARIDAGI ISO OBRAZI
Keywords:
hermenevtika, intertekstual aloqalar, majoziy qatlam, muqaddas matn, tarixiy-qiyosiy tahlil, timsolAbstract
Bulgakov va Chingiz Aytmatov nasrida diniy timsolning badiiy yuklamasi masalasi hozirgacha alohida izoh talab qiladi, chunki ikkala yozuvchida ham Iso obrazi syujet bezagi emas, balki axloqiy va falsafiy markaz vazifasini bajaradi. Tadqiqotning maqsadi bu obrazning ikki ijodkor matnlaridagi funksional oʻxshashliklari va semantik farqlarini aniqlashdan iborat. Tarixiy-qiyosiy tahlil, hermenevtik talqin, manbashunoslik va matnlararo oʻqish usullari qoʻllanildi; asosiy eʻtibor baytga yaqin qisqa iboralar, iboraviy takrorlar, ramziy detallar va Muqaddas Kitobga ishoralarning poetik vazifasiga qaratildi. Tahlil shuni koʻrsatdiki, Bulgakovda Iso obrazi koʻproq ironik kontrast va dramatik kolliziya orqali ochiladi, Aytmatovda esa u insoniy vijdon, rahm-shafqat va xotira bilan bogʻlangan maʻnaviy mezonga aylanadi. Har ikkala yozuvchida qutqaruv gʻoyasi bevosita dogmatik bayon emas, balki personajlar qarori va muallif pozitsiyasi orqali ifodalanadi. Tadqiqotning ilmiy hissasi shundaki, Iso timsolining rus va qirgʻiz nasrida bir xil diniy manbadan chiqib, turli estetik tizimlarda yangicha badiiy markazga aylanishi izchil qiyosiy modelda ochib berildi. Bu model kelgusida boshqa bibliyaviy obrazlarni ham tizimli solishtirish uchun metodologik asos boʻla oladi.
References
Қодиров Ш. Булгаков асарларида диний-мифологик образлар талқини // Filologiya masalalari. — 2021. — №3. — B. 44-53.
Булгаков М. А. Мастер и Маргарита. — М.: Художественная литература, 1988. — 480 с.
Мингбоев Б. Чингиз Айтматов ва замонавий ўзбек адабий жараёни // Oʻzbek tili va adabiyoti. — 2022. — №4. — B. 18-27.
Нурматова Д. Чингиз Айтматов прозасида Исо образи ва маънавий-ахлоқий муаммолар // Oʻzbek tili va adabiyoti. — 2023. — №2. — B. 31-39.
Айтматов Ч. Т. И дольше века длится день. — Фрунзе: Кыргызстан, 1980. — 368 с.
Қосимов Б. XX аср ўзбек адабиёти тарихи. — Тошкент: Ўқитувчи, 2004. — 624 б.
Мелетинский Е. М. Поэтика мифа. — М.: Восточная литература, 2000. — 408 с.
Лосев А. Ф. Диалектика мифа. — М.: Мысль, 1990. — 558 с.
Бахтин М. М. Проблемы поэтики Достоевского. — М.: Советская Россия, 1979. — 320 с.
Ҳайитметов А. Ўзбек адабиётида бадиий талқин масалалари. — Тошкент: Фан, 2001. — 280 б.
Жирмунский В. М. Сравнительное литературоведение: Восток и Запад. — Л.: Наука, 1979. — 496 с.
Чудакова М. О. Жизнеописание Михаила Булгакова. — М.: Книга, 1988. — 672 с.
Жўраев М. Миф ва бадиий тафаккур. — Тошкент: Янги аср авлоди, 2019. — 240 б.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo