NEVROLOGIK BEMORLARDA UYQU BUZILISHLARI
Keywords:
nevrologik kasalliklar, uyqu buzilishi, insomniya, gipersomniya, parasomniya.Abstract
Ushbu maqolada nevrologik bemorlarda uchraydigan uyqu buzilishlari keng qamrovda tahlil qilinadi. Uyqu inson organizmining muhim fiziologik jarayonlaridan biri bo‘lib, markaziy asab tizimi faoliyati bilan chambarchas bog‘liqdir. Nevrologik kasalliklar, xususan insult, Parkinson kasalligi, epilepsiya, Altsgeymer kasalligi hamda bosh miya jarohatlari uyquning me’yoriy tuzilishini buzishi mumkin. Maqolada uyqu buzilishlarining asosiy turlari — insomniya, gipersomniya, uyqu apnoesi va parasomniyalar tahlil qilinadi. Ushbu holatlarning patogenezida neyrotransmitterlar muvozanatining buzilishi, miya tuzilmalarining shikastlanishi hamda psixoemosional omillar muhim rol o‘ynaydi. Bemorlar kunduzgi charchoq, diqqatning pasayishi, xotira buzilishi va hayot sifatining yomonlashuvi kabi belgilarni boshdan kechiradi. Diagnostika jarayonida polisomnografiya, elektroensefalografiya (EEG) va klinik so‘rovnomalar muhim ahamiyatga ega. Davolash usullari farmakologik terapiya, kognitiv-xulqiy terapiya hamda asosiy nevrologik kasallikni davolashni o‘z ichiga oladi. Uyqu gigiyenasiga rioya qilish va stressni kamaytirish ham muhim profilaktik choralardir. Erta tashxis va kompleks yondashuv bemorlar hayot sifatini sezilarli darajada yaxshilaydi.
References
Thorpy M., Billiard M. Sleep disorders in neurological diseases // Current Neurology and Neuroscience Reports. – 2022. – Vol. 22. – P. 635–655.
Lajoie A.C., Kaminska M. The spectrum of sleep disorders in Parkinson disease // CHEST. – 2021. – Vol. 159(2). – P. 818–827.
Baylan S., Griffiths S., et al. Incidence and prevalence of post-stroke insomnia // Sleep Medicine Reviews. – 2020. – Vol. 49. – P. 101222.
Duan X. et al. Insomnia in Parkinson’s disease: causes and treatment // Molecular Neurobiology. – 2024.
Cochen De Cock V., Vidailhet M. Sleep disturbances in Parkinsonism // Nature Reviews Neurology. – 2008. – Vol. 4. – P. 254–266.
Internet manbalari
PubMed – Sleep disorders in Parkinson’s disease: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36708642/
Springer Nature – Neurology and sleep research articles: https://link.springer.com/
ScienceDirect – Sleep in neurological disorders: https://www.sciencedirect.com/
Frontiers in Neurology – Sleep disorders treatment: https://www.frontiersin.org/
National Library of Medicine (NCBI): https://www.ncbi.nlm.nih.gov/
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo