NEVROLOGIK BEMORLARDA UYQU BUZILISHLARI

Authors

  • Nazarov Elmurod Isoqulvich Respublika shoshilinch ilmiy amaliy markazi Nevrologiya kafedrasi Klinik ordinatrura 2- kurs talabasi

Keywords:

nevrologik kasalliklar, uyqu buzilishi, insomniya, gipersomniya, parasomniya.

Abstract

Ushbu maqolada nevrologik bemorlarda uchraydigan uyqu buzilishlari keng qamrovda tahlil qilinadi. Uyqu inson organizmining muhim fiziologik jarayonlaridan biri bo‘lib, markaziy asab tizimi faoliyati bilan chambarchas bog‘liqdir. Nevrologik kasalliklar, xususan insult, Parkinson kasalligi, epilepsiya, Altsgeymer kasalligi hamda bosh miya jarohatlari uyquning me’yoriy tuzilishini buzishi mumkin. Maqolada uyqu buzilishlarining asosiy turlari — insomniya, gipersomniya, uyqu apnoesi va parasomniyalar tahlil qilinadi. Ushbu holatlarning patogenezida neyrotransmitterlar muvozanatining buzilishi, miya tuzilmalarining shikastlanishi hamda psixoemosional omillar muhim rol o‘ynaydi. Bemorlar kunduzgi charchoq, diqqatning pasayishi, xotira buzilishi va hayot sifatining yomonlashuvi kabi belgilarni boshdan kechiradi. Diagnostika jarayonida polisomnografiya, elektroensefalografiya (EEG) va klinik so‘rovnomalar muhim ahamiyatga ega. Davolash usullari farmakologik terapiya, kognitiv-xulqiy terapiya hamda asosiy nevrologik kasallikni davolashni o‘z ichiga oladi. Uyqu gigiyenasiga rioya qilish va stressni kamaytirish ham muhim profilaktik choralardir. Erta tashxis va kompleks yondashuv bemorlar hayot sifatini sezilarli darajada yaxshilaydi.

References

Thorpy M., Billiard M. Sleep disorders in neurological diseases // Current Neurology and Neuroscience Reports. – 2022. – Vol. 22. – P. 635–655.

Lajoie A.C., Kaminska M. The spectrum of sleep disorders in Parkinson disease // CHEST. – 2021. – Vol. 159(2). – P. 818–827.

Baylan S., Griffiths S., et al. Incidence and prevalence of post-stroke insomnia // Sleep Medicine Reviews. – 2020. – Vol. 49. – P. 101222.

Duan X. et al. Insomnia in Parkinson’s disease: causes and treatment // Molecular Neurobiology. – 2024.

Cochen De Cock V., Vidailhet M. Sleep disturbances in Parkinsonism // Nature Reviews Neurology. – 2008. – Vol. 4. – P. 254–266.

Internet manbalari

PubMed – Sleep disorders in Parkinson’s disease: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36708642/

Springer Nature – Neurology and sleep research articles: https://link.springer.com/

ScienceDirect – Sleep in neurological disorders: https://www.sciencedirect.com/

Frontiers in Neurology – Sleep disorders treatment: https://www.frontiersin.org/

National Library of Medicine (NCBI): https://www.ncbi.nlm.nih.gov/

Downloads

Published

2026-06-09

How to Cite

Nazarov Elmurod Isoqulvich. (2026). NEVROLOGIK BEMORLARDA UYQU BUZILISHLARI. IQRO , 22(01), 926–930. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8142