O‘ZBEKISTONDA KORPORATIV NIZOLARNI XALQARO TIJORAT ARBITRAJIDA HAL QILISH MUAMMOLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH YO‘LLARI

Authors

  • Xolmatova Sojida Ikramaliyevna Toshkent Davlat Yuridik Universiteti “Xalqaro arbitraj va nizolarni hal qilish” yo’nalishi magistranti
  • Ibratova Feruza Boboqulovna Ilmiy rahbar, Fuqarolik protsessual va iqtisodiy protsessual huquqi kafedrasi professori

Keywords:

Xalqaro savdo, investitsiya loyihalari, qo‘shma korxonalar, aksiyadorlik jamiyatlari va mas’uliyati cheklangan jamiyatlar

Abstract

So‘nggi yillarda O‘zbekiston Respublikasida nizolarni muqobil hal qilish mexanizmlarini rivojlantirish, xususan, xalqaro tijorat arbitrajining huquqiy asoslarini takomillashtirish masalasi alohida dolzarblik kasb etmoqda. Xalqaro savdo, investitsiya loyihalari, qo‘shma korxonalar, aksiyadorlik jamiyatlari va mas’uliyati cheklangan jamiyatlar faoliyatining kengayishi natijasida korporativ munosabatlar yanada murakkablashmoqda. Bunday sharoitda korporativ nizolarni faqat davlat sudlari orqali hal qilish har doim ham taraflar manfaatiga to‘liq mos kelavermaydi. Chunki korporativ nizolarda maxfiylik, tezkorlik, mutaxassis arbitrlar tomonidan ish ko‘rilishi, xalqaro element mavjud bo‘lganda esa neytral forum tanlash imkoniyati katta ahamiyatga ega.

O‘zbekiston Respublikasining “Xalqaro tijorat arbitraji to‘g‘risida”gi Qonuni qabul qilinishi milliy arbitraj tizimining xalqaro standartlarga yaqinlashuvida muhim bosqich bo‘ldi. Mazkur Qonunda arbitraj kelishuvi, arbitraj tribunalining o‘z yurisdiksiyasi yuzasidan qaror chiqarishi, arbitraj kelishuvining asosiy shartnomadan mustaqilligi, arbitraj qarorlarini bekor qilish va ularni tan olish hamda ijroga qaratish kabi asosiy institutlar mustahkamlangan. Ushbu institutlar xalqaro arbitraj amaliyotida keng tan olingan competence-competence, separability, party autonomy va due process kabi tamoyillar bilan uzviy bog‘liqdir.

References

O‘zbekiston Respublikasining “Xalqaro tijorat arbitraji to‘g‘risida”gi Qonuni, 2021-yil 16-fevral.

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiy protsessual kodeksi.

O‘zbekiston Respublikasi Oliy xo‘jalik sudi Plenumining 2014-yil 20-iyundagi 262-son qarori.

Rustambekov I. Uzbekistan: The New – and First – International Commercial Arbitration Law.

Born G. International Commercial Arbitration. 3rd ed. Kluwer Law International, 2021.

Redfern A., Hunter M. et al. Redfern and Hunter on International Arbitration. 7th ed. Oxford University Press, 2023.

Brekoulakis S. Third Parties in International Commercial Arbitration. Oxford University Press, 2010.

Lew J.D.M., Mistelis L.A., Kröll S. Comparative International Commercial Arbitration. Kluwer Law International, 2003.

Hanotiau B. Complex Arbitrations: Multiparty, Multicontract, Multi-issue and Class Actions. Kluwer Law International, 2005.

Gaillard E., Savage J. Fouchard Gaillard Goldman on International Commercial Arbitration. Kluwer Law International, 1999.

Gaillard E. Legal Theory of International Arbitration. Martinus Nijhoff, 2010.

Mistelis L., Brekoulakis S. Arbitrability: International and Comparative Perspectives. Kluwer Law International, 2009.

Strong S.I. Collective Arbitration Under the DIS Supplementary Rules for Corporate Law Disputes: A European Form of Class Arbitration? ASA Bulletin, Vol. 29, 2011.

Davies P., Worthington S. Gower’s Principles of Modern Company Law. 11th ed. Sweet & Maxwell, 2021.

Böckstiegel K.H., Kröll S., Nacimiento P. Arbitration in Germany: The Model Law in Practice. 2nd ed. Kluwer Law International, 2015.

Schütze R.A. Institutional Arbitration. C.H. Beck, 2013.

Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards, New York, 1958.

UNCITRAL Model Law on International Commercial Arbitration.

DIS Supplementary Rules for Corporate Law Disputes, 2009.

O‘zbekiston Respublikasining “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonuni.

O‘zbekiston Respublikasining “Mas’uliyati cheklangan hamda qo‘shimcha mas’uliyatli jamiyatlar to‘g‘risida”gi Qonuni.

Downloads

Published

2026-06-09

How to Cite

Xolmatova Sojida Ikramaliyevna, & Ibratova Feruza Boboqulovna. (2026). O‘ZBEKISTONDA KORPORATIV NIZOLARNI XALQARO TIJORAT ARBITRAJIDA HAL QILISH MUAMMOLARI VA ULARNI BARTARAF ETISH YO‘LLARI. IQRO , 22(01), 916–925. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8141