KURASHCHILARDA MUSOBAQA STRESSIGA BARDOSHLILIKNI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK ASOSLARI

Authors

  • Rustamov Eldar Rixsitilla o‘g‘li Chirchiq davlat pedagogika universiteti Jismoniy madaniyat fakulteti Sport o‘yinlari va uni o‘qitish metodikasi kafedrasi o‘qituvchisi

Keywords:

kurash, musobaqa stressi, stressga bardoshlilik, sport psixologiyasi, emotsional barqarorlik, psixologik tayyorgarlik, o‘zini o‘zi boshqarish, irodaviy sifatlar, trener-sportchi munosabatlari, musobaqa faoliyati.

Abstract

Mazkur maqolada kurashchilarda musobaqa stressiga bardoshlilikni shakllantirishning psixologik-pedagogik asoslari keng yoritilgan. Kurash sport turi yuqori jismoniy zo‘riqish, kuchli raqobat, qisqa vaqt ichida tezkor qaror qabul qilish, raqib bosimi, hakam bahosi, tomoshabinlar ta’siri va natija uchun mas’uliyat bilan bog‘liq bo‘lganligi sababli sportchilarda musobaqa oldi va musobaqa jarayonida emotsional stress holatlari tez-tez namoyon bo‘ladi. Maqolada musobaqa stressining psixologik mazmuni, uning kurashchilarning texnik-taktik harakatlari, diqqatni jamlash qobiliyati, o‘ziga ishonchi, irodaviy barqarorligi va sport natijalariga ta’siri tahlil qilingan. Shuningdek, stressga bardoshlilikni shakllantirishda psixologik tayyorgarlik, emotsional o‘zini boshqarish, nafas mashqlari, autogen mashg‘ulot, musobaqa vaziyatlarini modellashtirish, ijobiy ichki nutq, trener-sportchi munosabatlari va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash omillarining ahamiyati asoslab berilgan.

References

Selye H. Stress without Distress. – New York: Lippincott, 1974.

Lazarus R.S., Folkman S. Stress, Appraisal, and Coping. – New York: Springer, 1984.

Weinberg R.S., Gould D. Foundations of Sport and Exercise Psychology. – Champaign: Human Kinetics, 2019.

Martens R. Successful Coaching. – Champaign: Human Kinetics, 2012.

Ильин Е.П. Психология спорта. – Санкт-Петербург: Питер, 2012.

Родионов А.В. Психология физического воспитания и спорта. – Москва: Академия, 2010.

Платонов В.Н. Система подготовки спортсменов в олимпийском спорте. – Киев: Олимпийская литература, 2004.

Матвеев Л.П. Теория и методика физической культуры. – Москва: Физкультура и спорт, 1991.

Kerimov F.A. Kurash nazariyasi va uslubiyati. – Toshkent: O‘qituvchi, 2018.

Salomov R.S. Sport mashg‘ulotining nazariy asoslari. – Toshkent: O‘zDJTI, 2007.

Tastanov N.A. Kurash turlari nazariyasi va uslubiyati. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2017.

Yusupov K.T. Kurash musobaqalari qoidalari va uslubiy asoslari. – Toshkent, 2019.

G‘oziyev E.G‘. Umumiy psixologiya. – Toshkent: O‘qituvchi, 2010.

Karimova V.M. Psixologiya. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2019.

Gould D., Udry E. Psychological skills for enhancing performance: arousal regulation strategies. Medicine and Science in Sports and Exercise, 1994.

Downloads

Published

2026-05-31

How to Cite

Rustamov Eldar Rixsitilla o‘g‘li. (2026). KURASHCHILARDA MUSOBAQA STRESSIGA BARDOSHLILIKNI SHAKLLANTIRISHNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK ASOSLARI. IQRO , 21(2), 1971–1975. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8072