FARZANDLIKKA OLISHNING TARIXIY RIVOJLANISHI

Authors

  • Jumagul Anvarovna Dadaboyeva, Xayitov Ulugʻbek  Xasan o‘g‘li Farg‘ona davlat universiteti

Keywords:

farzandlikka olish, Oila kodeksi, kafala, vasiylik va homiylik, bola huquqlari, ota-onaning roziligi, yosh farqi, farzandlikka olishni bekor qilish, Mehribonlik uylari, bola manfaatlari.

Abstract

Ushbu maqola farzandlikka olish institutining tarixiy rivojlanishini tahlil qilishga bag'ishlangan. Muallif farzandlikka olishning ildizlarini qadimgi davrlardan — Hammurapi qonunlari, "Avesto" yodgorligi hamda qadimgi Rim huquqidagi *arrogatio* va *adoptio* shakllaridan — boshlab izchil ko'rib chiqadi. Maqolada islom huquqidagi o'ziga xos yondashuv, xususan g'arbona ma'nodagi "tabannī"ning taqiqlanishi va uning o'rnida "kafāla" institutining rivojlanishi, shuningdek inqilobdan oldingi Rossiya va sovet davridagi tartibga solish xususiyatlari yoritilgan. Tadqiqotda farzandlikka olishning huquqiy asoslari to'rt tarixiy bosqichga — islomgacha bo'lgan, islom, sovet va mustaqillik davrlariga — ajratib o'rganiladi. Maqolaning asosiy qismida O'zbekiston Respublikasi Oila kodeksining 20-bobi (151–172-moddalar) va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar asosida farzandlikka oluvchiga qo'yiladigan talablar, yosh farqi, ota-ona hamda bolaning roziligi, rasmiylashtirish tartibi, huquqiy oqibatlari va bekor qilish asoslari batafsil tahlil etiladi. Muallif farzandlikka olish institutining insonparvarlashuvi va bola manfaatlariga yo'naltirilishini ta'kidlab, uni ota-ona qaramog'idan mahrum bolalarni oilaviy muhitga joylashtirishning eng maqbul shakli sifatida baholaydi.

References

Римское частное право / Под ред. И.Б. Новицкого, И.С. Перетерского. — М.: Юриспруденция, 2005.

Otaxo‘jayev F.M., Yo‘ldosheva Sh.R. Oila huquqi: Darslik. — Toshkent: Adolat, 2007.

Дадабоева Ж.А. Фарзандликка олишни ҳуқуқий тартибга солиш муаммолари: Юрид. фан. номз. дисс. — Тошкент: ТДЮИ, 2011. — 158 б.

Saidov A.X. Qiyosiy huquqshunoslik. — Toshkent: Adolat, 2011.

Законы Хаммурапи Царя Вавилона. Хрестоматия по всеобщей истории государство и права. //Под ред. З.М.Черниковского. М.: 1998.

Римское частное право / Под ред. И.Б. Новицкого, И.С. Перетерского. — М.: Юриспруденция, 2005.

СССР Олий Совети Президиумининг 1943-йил 8-сентябрдаги “Фарзандликка олиш тўғрисида”ги Қарори. Иккинчи жаҳон уруши даврида фарзандликка олишнинг оммавий аҳамият касб этиши.

Downloads

Published

2026-06-09

How to Cite

JumagulAnvarovnaDadaboyeva,XayitovUlugʻbek Xasano‘g‘li. (2026). FARZANDLIKKA OLISHNING TARIXIY RIVOJLANISHI. IQRO , 22(01), 784–787. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/8037