BƏDII ƏSƏRLƏRDƏ TARIXILIK VƏ MÜASIRLIK ESTETIK KATEQORIYA KIMI

Authors

  • Ulduz Fərhad Qəhrəmanova filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, “Ədəbiyyat” kafedrasında dosent əvəzi

Keywords:

tarixilik, müasirlik, estetik, kateqoriya, bədii əsər

Abstract

Məqalədə Azərbaycan ədəbiyyatında tarixi nəsr əsrlərində 2 tip tarixi əsər fərqləndirilməsi qeyd edilir. Tədqiqatçı 2 tip nəsr əsərlərini müəyyənləşdirmişdir:

I tip. Sənədlilik prinsipi ilə yazılan romanlar      II tip. Qeyri-sənədlik prinsipi əsasında yazılan, yəni tarixi hadisələri “nağıllaşdıran” romanlar.  Elmi  təhlillərdən tədqiqatçı müəyyənləşdirmişdir ki,  tarixi mövzunun bədii əksinin əsasında 2 estetik kateqoriya dayanır:

1.Tarixi həqiqət   2. Bədii həqiqət (Həyat həqiqəti)  Elmi araşdırmadan aydınlaşır ki,  müasir mövzu ilə mövzunun müasirliyi tamamilə fərqli anlayışdır. Tədqiqatçı əsaslandırmışdır ki, tarixi və müasir mövzulu əsərlərdə müasirlik ruhu olmalıdır ki, əsərlər illər ötüb keçsə də, tarix müstəvisində qala bilsin.

References

Bikə Əliyulla qızı Nəcəfova, Azərbaycan ədəbi tənqidində tarixilik və müasirlik problemi (1960-1980-ci illər nəsrində), Bakı, 2022

Təyyar Salamoğlu, Müasir Azərbaycan romanının poetikası (XX əsrin 80-ci illəri) (monoqrafiya). Bakı: Elm, 2005, 280 s.

Təyyar Salamoğlu, Müasir Azərbaycan romanı: janr təkamülü. (XX əsrin 80-ci illəri) (monoqrafiya). Bakı: Nafta-Press, 2007, 153 s.

Təyyar Salamoğlu, Ən yeni Azərbaycan ədəbiyyatı məsələləri (monoqrafiya və ədəbi-tənqidi məqalələr). Bakı: Səda, 2012.

Təyyar Salamoğlu, Tarixi və çağdaş ədəbi prosesə dair araşdırmalar (məqalələr toplusu). Bakı: "EL" NPŞ MMC, 2009, 216 s.

Təyyar Salamoğlu, Müasir Azərbaycan ədəbiyyatı (dərs vəsaiti). Bakı: "EL" NPŞ MMC, 2012, 314 s.]

Təyyar Salamoğlu, Azərbaycan ədəbiyyatı: mübahisələr, həqiqətlər. Bakı: "Orxan" NPM, 2016, 320 s.

Təyyar Salamoğlu, XIX əsrin sonu, XXəsrin əvvəlləri Azərbaycan ədəbiyyatının aktual problemləri. Bakı: "Elm və təhsil", 2021, 664 s.

Downloads

Published

2026-06-12

How to Cite

Ulduz Fərhad Qəhrəmanova. (2026). BƏDII ƏSƏRLƏRDƏ TARIXILIK VƏ MÜASIRLIK ESTETIK KATEQORIYA KIMI. IQRO , 22(01), 616–620. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7978