IQLIM O‘ZGARISHI VA OROLBO‘YI EKOLOGIYASI: MUAMMOLAR VA YECHIMLAR
Keywords:
iqlim o‘zgarishi, Orolbo‘yi, Aralqum, cho‘llanish, ekologik barqarorlik, biologik xilma-xillik, tuproq sho‘rlanishi, ekologik xavfsizlik, chang-tuz aerozollari, barqaror rivojlanish.Abstract
Mazkur maqolada iqlim o‘zgarishining Orolbo‘yi hududi ekologik tizimlariga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy jihatdan kompleks tahlil qilingan. Orol dengizining qurishi natijasida yuzaga kelgan Aralqum cho‘lining shakllanishi, hududda cho‘llanish jarayonlarining kuchayishi, tuproq sho‘rlanishi va landshaft degradatsiyasi asosiy ekologik muammolar sifatida yoritilgan. Shuningdek, mintaqada biologik xilma-xillikning sezilarli darajada qisqarishi, ekotizimlarning barqarorligi buzilishi hamda chang-tuz aerozollarining tarqalishi natijasida aholi salomatligiga salbiy ta’sir darajasi baholangan. Tadqiqot davomida mavjud ilmiy adabiyotlar va xalqaro tashkilotlar ma’lumotlari tahlil qilinib, ekologik monitoring natijalari umumlashtirildi. Olingan natijalar asosida Orolbo‘yi hududida ekologik barqarorlikni ta’minlash, cho‘llanishga qarshi kurashish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish bo‘yicha ustuvor yo‘nalishlar ishlab chiqildi. Maqolada taklif etilgan yondashuvlar mintaqaning ekologik xavfsizligini oshirishga xizmat qilishi va tadqiqot natijalariga asoslanib, Orolbo‘yi hududida ekologik barqarorlikni ta’minlashning ustuvor yo‘nalishlari ishlab chiqilgan.
References
Micklin, P. (2007). The Aral Sea disaster. Annual Review of Earth and Planetary Sciences, 35, 47–72.
Ministry of Ecology, Environmental Protection and Climate Change of the Republic of Uzbekistan. (2024). Orolbo‘yi ecological status national report. Tashkent, Uzbekistan.
Mambetullaeva, S. M., & Otenova, F. T. (2024). Ecological assessment of soil salinization in the Southern Aral Sea region. BIO Web of Conferences. https://doi.org/10.1051/bioconf/202410300027
Tojibaev, K., Shomurodov, H., Sagidullaev, H., et al. (2024). Ecological problems and ecological restoration zoning of the Aral Sea. Journal of Arid Land, 16, 315–330.
Rafikov, A. A. (1990). Geoekologicheskie problemy Priaralya [Geoecological problems of the Aral Sea region]. Tashkent, Uzbekistan: Fan.
Rasulov, A. R., Hikmatov, F. H., & Aitboev, D. P. (2003). Gidrologiya asoslari [Fundamentals of hydrology]. Tashkent, Uzbekistan: Universitet.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo