IQLIM O‘ZGARISHI VA OROLBO‘YI EKOLOGIYASI: MUAMMOLAR VA YECHIMLAR

Authors

  • Sarsenbaeva Dilnaza Adilbay qizi Qoraqalpoq qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar instituti, ekologiya atrof - muhitni muhofaza qilish yo‘nalishi 2-bosqich talabasi, O‘zbekiston, Nukus shahri

Keywords:

iqlim o‘zgarishi, Orolbo‘yi, Aralqum, cho‘llanish, ekologik barqarorlik, biologik xilma-xillik, tuproq sho‘rlanishi, ekologik xavfsizlik, chang-tuz aerozollari, barqaror rivojlanish.

Abstract

Mazkur maqolada iqlim o‘zgarishining Orolbo‘yi hududi ekologik tizimlariga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy jihatdan kompleks tahlil qilingan. Orol dengizining qurishi natijasida yuzaga kelgan Aralqum cho‘lining shakllanishi, hududda cho‘llanish jarayonlarining kuchayishi, tuproq sho‘rlanishi va landshaft degradatsiyasi asosiy ekologik muammolar sifatida yoritilgan. Shuningdek, mintaqada biologik xilma-xillikning sezilarli darajada qisqarishi, ekotizimlarning barqarorligi buzilishi hamda chang-tuz aerozollarining tarqalishi natijasida aholi salomatligiga salbiy ta’sir darajasi baholangan. Tadqiqot davomida mavjud ilmiy adabiyotlar va xalqaro tashkilotlar ma’lumotlari tahlil qilinib, ekologik monitoring natijalari umumlashtirildi. Olingan natijalar asosida Orolbo‘yi hududida ekologik barqarorlikni ta’minlash, cho‘llanishga qarshi kurashish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish bo‘yicha ustuvor yo‘nalishlar ishlab chiqildi. Maqolada taklif etilgan yondashuvlar mintaqaning ekologik xavfsizligini oshirishga xizmat qilishi va tadqiqot natijalariga asoslanib, Orolbo‘yi hududida ekologik barqarorlikni ta’minlashning ustuvor yo‘nalishlari ishlab chiqilgan.

References

Micklin, P. (2007). The Aral Sea disaster. Annual Review of Earth and Planetary Sciences, 35, 47–72.

Ministry of Ecology, Environmental Protection and Climate Change of the Republic of Uzbekistan. (2024). Orolbo‘yi ecological status national report. Tashkent, Uzbekistan.

Mambetullaeva, S. M., & Otenova, F. T. (2024). Ecological assessment of soil salinization in the Southern Aral Sea region. BIO Web of Conferences. https://doi.org/10.1051/bioconf/202410300027

Tojibaev, K., Shomurodov, H., Sagidullaev, H., et al. (2024). Ecological problems and ecological restoration zoning of the Aral Sea. Journal of Arid Land, 16, 315–330.

Rafikov, A. A. (1990). Geoekologicheskie problemy Priaralya [Geoecological problems of the Aral Sea region]. Tashkent, Uzbekistan: Fan.

Rasulov, A. R., Hikmatov, F. H., & Aitboev, D. P. (2003). Gidrologiya asoslari [Fundamentals of hydrology]. Tashkent, Uzbekistan: Universitet.

Downloads

Published

2026-06-11

How to Cite

Sarsenbaeva Dilnaza Adilbay qizi. (2026). IQLIM O‘ZGARISHI VA OROLBO‘YI EKOLOGIYASI: MUAMMOLAR VA YECHIMLAR. IQRO , 22(01), 518–523. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7949