O'PKA ARTERIAL GIPERTENZIYASI BO'LGAN BEMORLARDA XAVF STRATIFIKATSIYASI VA METABOLIK BUZILISHLAR: KOMPLEKS PROGNOSTIK VA TERAPEVTIK YONDASHUV

Authors

  • Abdujabborov Dilxushbek To'lanboy o'g'li, Hojamberdiev Mamazoir Ahmedovich Andijon davlat tibbiyot instituti, Fakultet terapiyasi kafedrasi

Keywords:

o'pka arterial gipertenziyasi, xavf stratifikatsiyasi, o'ng qorincha yetishmovchiligi, prognoz, metabolik markerlar, oksidativ stress, lipid peroksidatsiyasi, ESC/ERS ko'rsatmalari.

Abstract

O'pka arterial gipertenziyasi (O'AG) o'pka tomirlari qarshiligining izchil ortishi hamda o'ng qorincha yetishmovchiligi bilan tavsiflanadigan, tez sur'atda rivojlanuvchi va hayot uchun xavfli kasallikdir. Endotelin, azot oksidi va prostatsiklinni nishonga oluvchi zamonaviy vazoaktiv terapiyalar yashab qolish ko'rsatkichlarini sezilarli yaxshilagan bo'lsa-da, kech boshlanuvchi yoki noto'g'ri tanlangan davolash tufayli o'lim ko'rsatkichlari hali ham yuqori bo'lib qolmoqda. Evropa Kardiologiya Jamiyati (ESC) va Evropa Nafas Olish Jamiyati (ERS) ko'rsatmalariga asoslangan ko'p parametrli xavf stratifikatsiyasi yondashuvi O'AG boshqaruvida hal qiluvchi o'rin egallaydi.

Ushbu prospektiv klinik tadqiqot 2024–2025 yillar mobaynida Andijon davlat tibbiyot instituti Fakultet terapiyasi kafedrasi negizida amalga oshirildi. Tadqiqotga idiopatik va biriktiruvchi to'qima kasalliklari bilan bog'liq 1-guruh O'AG tashxisi tasdiqlangan 67 nafar bemor kiritildi. Ishning asosiy maqsadi ESC/ERS tavsiyalaridagi soddalashtirilgan uch pog'onali xavf baholash modelining prognostik ishonchliligini mahalliy sharoitda sinab ko'rish, shuningdek xavf darajasi va metabolik ko'rsatkichlar — xususan oksidativ stress markerlari — o'rtasidagi korrelyatsiyani aniqlashdan iborat.

References

Humbert M., Kovacs G., Hoeper M.M. et al. 2022 ESC/ERS Guidelines for the diagnosis and treatment of pulmonary hypertension. European Heart Journal. 2022;43(39):3618–3731.

Galie N., Channick R.N., Frantz R.P. et al. Risk stratification and medical therapy of pulmonary arterial hypertension. European Respiratory Journal. 2019;53(1):1801889.

Boucly A., Weatherald J., Savale L. et al. Risk assessment, prognosis and guideline implementation in pulmonary arterial hypertension. European Respiratory Journal. 2017;50(2):1700889.

Kylhammar D., Kjellstrom B., Hjalmarsson C. et al. A comprehensive risk stratification at early follow-up determines prognosis in PAH. European Heart Journal. 2018;39(47):4175–4181.

Hoeper M.M., Pausch C., Olsson K.M. et al. COMPERA 2.0: a refined four-stratum risk assessment model for PAH. European Respiratory Journal. 2022;60(1):2102311.

Weatherald J., Boucly A., Chemla D. et al. Prognostic value of follow-up hemodynamic variables after initial management in PAH. Circulation. 2018;137(7):693–704.

McLaughlin V.V., Vachiery J.L., Oudiz R.J. et al. Patients with pulmonary arterial hypertension with and without cardiovascular risk factors: Results from the AMBITION trial. Journal of Heart and Lung Transplantation. 2019;38(12):1280–1290.

Tashtemirova I.M. On the state of functional activity of the sympathetic-adrenal system and free radical processes in women of fertile age with metabolic syndrome. 2024.

Juraboyev X.O., Tashtemirova I.M. Assessment of lipid peroxidation processes and lipid metabolism disorders in patients with ischemic heart disease undergoing combined hypolipidemic therapy. International Journal of Social Science & Interdisciplinary Research. 2025;14(07):20–23.

Tashtemirova I.M. Diagnostic criteria and attentive reviews in the treatment of cardiac X syndrome anicized patients. International Journal of Social Science & Interdisciplinary Research. 2025;14(07):29–32.

Downloads

Published

2026-06-11

How to Cite

Abdujabborov Dilxushbek To'lanboy o'g'li, Hojamberdiev Mamazoir Ahmedovich. (2026). O’PKA ARTERIAL GIPERTENZIYASI BO’LGAN BEMORLARDA XAVF STRATIFIKATSIYASI VA METABOLIK BUZILISHLAR: KOMPLEKS PROGNOSTIK VA TERAPEVTIK YONDASHUV. IQRO , 22(01), 497–501. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7935