OROL DENGIZI QURISHI OQIBATIDA SHAKLLANGAN ARALQUM HUDUDINING EKOLOGIK HOLATI VA UNI TIKLASH STRATEGIYALARI
Keywords:
Aralqum, Orol dengizi, cho‘llanish, ekologik degradatsiya, fitomelioratsiya, tuproq sho‘rlanishi, iqlim o‘zgarishi, chang-tuz aerozollari, biologik xilma-xillik, ekologik tiklash.Abstract
Mazkur maqolada Orol dengizining qurishi natijasida shakllangan Aralqum hududining ekologik holati ilmiy asosda kompleks tahlil qilinadi. Hududda kechayotgan cho‘llanish jarayonlari, tuproqning kuchli sho‘rlanishi, biologik xilma-xillikning keskin qisqarishi hamda chang-tuz aerozollarining atmosferaga tarqalishi va uning mintaqaviy iqlimga ta’siri baholanadi. Tadqiqotda ekologik degradatsiyaning asosiy omillari tizimli yondashuv asosida o‘rganilib, ularning o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Shuningdek, Aralqum hududini ekologik tiklash bo‘yicha fitomeliorativ, gidroekologik hamda zamonaviy texnologik yechimlar samaradorligi ko‘rib chiqiladi. Olingan ilmiy natijalar asosida hududning ekologik barqarorligini ta’minlash, chang ko‘chishini kamaytirish va biologik resurslarni tiklash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqiladi. Ushbu tadqiqot ekologik xavfsizlikni mustahkamlashga xizmat qiladi. Shuningdek, mintaqada iqlim o‘zgarishining uzoq muddatli tendensiyalari va antropogen bosimning kuchayishi ham alohida tahlil etiladi, bu esa hududning barqaror rivojlanish strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu yondashuv ekologik monitoring tizimlarini takomillashtirish va ilmiy asoslangan boshqaruv qarorlarini qabul qilishga xizmat qiladi. Natijalar amaliy ekologik siyosatni shakllantirish uchun muhimdir hamda hududiy ekologik barqarorlikni kuchaytiradi doimiy, hududni ekologik tiklash bo‘yicha fitomeliorativ, gidroekologik va texnologik yondashuvlar tahlil qilinadi. Olingan natijalar asosida ekologik barqarorlikni ta’minlash bo‘yicha ilmiy asoslangan tavsiyalar ishlab chiqiladi.
References
Micklin, P. (2007). The Aral Sea Disaster. Annual Review of Earth and Planetary Sciences, 35, 47–72. https://doi.org/10.1146/annurev.earth.35.031306.140120
Micklin, P. (2014). The Aral Sea Basin. In: The World’s Water. Island Press.
Aladin, N. V., & Plotnikov, I. S. (2004). The Aral Sea Ecosystem. Backhuys Publishers, Leiden.
Aladin, N. V., & Plotnikov, I. S. (2018). Ecological changes in the Aral Sea region. Environmental Science and Pollution Research. https://doi.org/10.1007/s11356-018-3807-z
Institute of Bioecology, Academy of Sciences of Uzbekistan. (2019). Ecological processes of the Aral Sea dried bottom (Aralqum). Tashkent.
Karimov, B. T., & Ruzmetov, J. M. (2020). Soil salinization and dust-salt transport in the Aral Sea region. Journal of Ecology of Uzbekistan.
Downloads
Published
Versions
- 2026-06-11 (4)
- 2026-06-11 (3)
- 2026-06-11 (2)
- 2026-06-11 (1)
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo