SO’Z TARTIBINING INGLIZ VA O’ZBEK TILLARIDAGI UMUMIY XUSUSIYATLARI.

Authors

  • Ibrohimov A’zamjon Anvarjon o‘g‘li Turon universiteti Andijon filiali Lingvistka (ingliz tili) 2-kurs magistranti

Keywords:

so‘z tartibi, zamonlar tizimi, modal ifodalar, qiyosiy tahlil, o‘zbek tili, ingliz tili, grammatik tuzilma, agglutinativ tuzilish, analitik tuzilish.

Abstract

Ushbu tadqiqotda o‘zbek va ingliz tillari grammatik jihatdan solishtirma asosda tahlil qilinadi, xususan so‘z tartibi, zamonlar tizimi hamda modal ifodalarning strukturaviy va funksional xususiyatlari chuqur o‘rganiladi. O‘zbek tili agglutinativ tuzilishga ega bo‘lib, so‘z tartibi nisbatan erkin, grammatik aloqalar qo‘shimchalar orqali ifodalanadi. Aksincha, ingliz tili analitik qurilishga ega bo‘lib, so‘z tartibi qat’iy (SVO modeli) hamda fe’llarning zamon shakllari murakkab tizimni tashkil qiladi. Shuningdek, modal fe’llar yordamida ifodalanadigan nutq kategoriyalari (ehtimollik, majburiyat, ruxsat) ham har ikki tilda turlicha amalga oshiriladi. Tadqiqot natijasida til o‘rganish jarayonida sodir bo‘ladigan tipik xatolar aniqlanib, ularni bartaraf etish yo‘llari taklif etiladi. Qiyosiy yondashuv orqali o‘quvchilarga ikkala tilning mantiqiy tuzilishini tushunish imkoniyati yaratiladi, bu esa grammatik kompetensiyani oshirishga xizmat qiladi.

References

Abdullayev, A. (2015). O‘zbek tilshunosligi asoslari. Toshkent: Fan.

Azimova, M. (2021). “Til o‘rganishda qiyosiy yondashuv: nazariy va amaliy jihatlar”. Pedagogika va tilshunoslik jurnali, 5(3), 33-42.

Karimov, S. (2018). Ingliz tili grammatikasi. Toshkent: O‘zbekiston.

Mustafaeva, N. (2019). “Ingliz tili modal fe’llarining o‘zbek tilidagi ekvivalentlari”. Tilshunoslik jurnali, 3(1), 78-85.

Yuldashev, R. (2017). O‘zbek tilida zamonlar tizimi. Toshkent: Akademiya nashriyoti.

Hudayberganov, D. (2020). “O‘zbek va ingliz tillarida so‘z tartibining strukturaviy xususiyatlari”. Til va madaniyat jurnali, 4(2), 45-56.

Аминов М., Мадвалиев А., Маҳкамов Н., Маҳмудов Н. Иш юритиш. – Тошкент: «Ўзбекистон миллий энциклопедияси» Давлат илмий нашриёти, 2015.

Бегматов Э. Ҳозирги ўзбек адабий тилининг лексик қатламлари. – Тошкент: Фан, 1985.

To‘xliyeva, N. O‘zbek tilida tema va rema munosabatining intonatsion va sintaktik ko‘rsatkichlari. O‘zbek tili va adabiyoti, 3(2), 2019. – 72-80 b

Comrie, B. (1989). Language Universals and Linguistic Typology: Syntax and Morphology. University of Chicago Press.

Croft, W. (2003). Typology and Universals (2nd ed.). Cambridge University Press.

Dryer, M. S. (2013). "Word Order." In The World Atlas of Language Structures Online. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.

Haspelmath, M. (2011). “The Indefinite Pronoun Cycle and the Position of Adnominal Possessives.” Linguistic Typology, 15(3), 439–464.

Downloads

Published

2026-06-07

How to Cite

Ibrohimov A’zamjon Anvarjon o‘g‘li. (2026). SO’Z TARTIBINING INGLIZ VA O’ZBEK TILLARIDAGI UMUMIY XUSUSIYATLARI. IQRO , 22(01), 275–278. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7812