RAQAMLI MADANIYAT SHAROITIDA YOSHLARNING ESTETIK EHTIYOJLARI VA DIDINING TRANSFORMATSIYASI

Authors

  • Mirzayeva Shahrizoda Shuhratjon qizi O‘zbekiston Milliy universiteti Ijtimoiy fanlar fakulteti Amaliy etika yo‘nalishi 3-kurs talabasi

Keywords:

raqamli madaniyat, estetik ehtiyoj, estetik did, yoshlar, ijtimoiy tarmoqlar, vizual madaniyat, mediasavodxonlik, milliy qadriyatlar, estetik tarbiya.

Abstract

Maqolada raqamli madaniyat sharoitida yoshlarning estetik ehtiyojlari va estetik didi qanday omillar ta'sirida o‘zgarayotgani ijtimoiy-falsafiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Tadqiqotda estetik ehtiyoj shaxsning go‘zallikni idrok etish, yaratish, baholash va madaniy qadriyatlar bilan uyg‘unlashtirishga bo‘lgan ichki talabi sifatida talqin qilindi. Raqamli platformalar, ijtimoiy tarmoqlar, vizual kontent, algoritmik tavsiyalar, selfi-madaniyat, qisqa video formatlari va global ommaviy madaniyat yoshlarning go‘zallik mezonlari, badiiy qabul qilish shakllari hamda estetik tanlovlariga bevosita ta'sir ko‘rsatayotgani asoslandi. Maqolada transformatsiyaning ijobiy jihatlari - madaniyatga kirish imkoniyatining kengayishi, ijodiy o‘zini ifodalash, virtual muzeylar, raqamli san'at va mediamadaniyatning demokratlashuvi; salbiy jihatlari esa - didning yuzakilashuvi, klip tafakkuri, vizual stereotiplar, algoritmik birxillashtirish va milliy-estetik qadriyatlar zaiflashuvi orqali ochib berildi. Xulosa qismida yoshlar estetik ehtiyojlarini sog‘lom, tanqidiy va milliy-umuminsoniy qadriyatlarga uyg‘un yo‘nalishda rivojlantirish uchun mediasavodxonlik, estetik tarbiya va raqamli gigiyenani birlashtiruvchi amaliy takliflar ishlab chiqildi.

References

O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni. 2016-yil 14-sentabr, O‘RQ–406-son. // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: https://lex.uz/uz/docs/-3026246#-6862216

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. 2023-yil 11-sentabr, PF–158-son. // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi: https://lex.uz/ru/docs/-6600413

Киреева Н.В., Чернявская Н.Е. Сущность эстетической культуры и ее компонентов // Историческая и социально-образовательная мысль. – 2013.

Paßmann J., Schubert C. Liking as taste making: Social media practices as generators of aesthetic valuation and distinction // New Media & Society. – 2021. DOI: 10.1177/1461444820939458.

Öztunç M. et al. Digital culture and aesthetic orientation: associations with body perception and beauty perception on social media // BMC Psychology. – 2025. DOI: 10.1186/s40359-025-03517-y.

Алевра Е.Г. Цифровая культура и ее влияние на эстетическое воспитание современной молодежи // Современные наукоемкие технологии. – 2025.

Shermatova X.M., G‘anijonova O‘.D. Talaba yoshlar o‘rtasida estetik madaniyatning o‘rni // Theoretical Aspects in the Formation of Pedagogical Sciences. – 2023. DOI: 10.5281/zenodo.10349685.

Baudrillard J. Simulacra and Simulation. – University of Michigan Press, 1994.

Buckingham D. Media Education: Literacy, Learning and Contemporary Culture. – Polity Press, 2003.

Castells M. The Rise of the Network Society. – Wiley-Blackwell, 2010.

Bourdieu P. Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste. – Harvard University Press, 1984.

Jenkins H. Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. – New York University Press, 2006.

Manovich L. The Language of New Media. – MIT Press, 2001.

Downloads

Published

2026-06-07 — Updated on 2026-06-07

Versions

How to Cite

Mirzayeva Shahrizoda Shuhratjon qizi. (2026). RAQAMLI MADANIYAT SHAROITIDA YOSHLARNING ESTETIK EHTIYOJLARI VA DIDINING TRANSFORMATSIYASI. IQRO , 22(01), 262–270. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7810