KLAVİATURA DİLÇİLİYİ: EMOJİLƏRİN MÜASİR DÖVRDƏ ROLU

Authors

  • İbrahimova Sahilə Rafiq qızı Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti Müasir Azərbaycan dili kafedrasının baş müəllim, fil.ü.f.dok

Keywords:

klaviatura dilçiliyi, emoji, piktorqrafiya, rəqəmsal kommunikasiya, virtual linqvitika, vizual dil, qeyri-verbal ünsiyyət.

Abstract

Müasir dövrdə rəqəmsal kommunikasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı insan mühitində linqvistik transformasiyaları şərtləndirən ən mühüm amillərdən birinə çevrilmişdir. Bu transformasiyaların ən bariz nümunəsi virtual məkanda geniş istifadə olunan piktorqrafik işarələr, yəni emocilərdir (emoji). Tədqiqat işində rəqəmsal ünsiyyətin vizual komponenti olan emocilərin linqvistik statusu, onların qədim heroqlif və piktoraqrafik yazı sistemləri ilə struktur-semantik oxşarlıqları analiz edilir. Məqalədə emoJilərin sadəcə emosional bəzək elementləri olmadığı, bəzi funksional kontekstlərdə yeni növ universal qeyri-verbal yazı dilinə, paralinqvistik vasitəyə çevrildiyi iddia olunur. Tədqiqat zamanı klaviatura dilçiliyinin (keyboard linguistics) formalaşma prinsipləri, vizual rəmzlərin sintaktik və semantik uzlaşması, habelə mətn daxilində sözün əvəzlənməsi fəaliyyəti araşdırılmışdır. Aparılan təhlillər göstərir ki, emoJilər milli dillərin strukturunu məhv etmir, əksinə, yazılı dilin vizuallaşması və qloballaşması prosesini sürətləndirir, emosional boşluqları doldurur və qlobal səviyyədə linqvistik inklüzivliyi təmin edir. Məqalə klaviatura vasitəsilə formalaşan yeni dil modelinin gələcək perspektivlərini qiymətləndirmək baxımından əhəmiyyətlidir.

References

Goleman D. Emotional Intelligence. New York: Bantam Books, 1995.

CASEL. What is SEL? Chicago, 2023.

OECD. Future of Education and Skills 2030 Report. Paris, 2022.

UNESCO. Reimagining our futures together: A new social contract for education. Paris, 2021.

Downloads

Published

2026-06-07

How to Cite

İbrahimova Sahilə Rafiq qızı. (2026). KLAVİATURA DİLÇİLİYİ: EMOJİLƏRİN MÜASİR DÖVRDƏ ROLU. IQRO , 22(01), 209–214. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7799