SIRDARYO VILOYATIDA UCHRAYDIGAN DORIVOR O‘SIMLIKLAR: EKOLOGIK ROLI, TAHDIDLARI VA BARQAROR FOYDALANISH CHORALARI

Authors

  • Rasulova Mohinur Yoldoshboy qizi Guliston davlat pedagogika instituti

Keywords:

Mazkur tadqiqot ishlari Sirdaryo viloyatining turli tabiiy-geografik hududlarida, jumladan cho‘l, yarimcho‘l, daryo vodiylari hamda sug‘oriladigan agro-landshaftlarda olib borildi.

Abstract

Sirdaryo viloyati O‘zbekistonning markaziy–sharqiy qismida joylashib, o‘zining keskin kontinental iqlimi, sho‘rlanish darajasi, yarimcho‘l va daryo vodiylarining uyg‘unlashgan landshafti bilan ajralib turadi. Hududning tabiiy sharoitlari cho‘l, yarimcho‘l va sug‘oriladigan agroekotizimlarning mozaikasidan iborat. Bu xilma-xillik dorivor o‘simliklarning o‘sishi va tarqalishida muhim ekologik omil bo‘lib xizmat qiladi. Dorivor o‘simliklar inson salomatligi, xalq tabobati, farmatsevtika va kosmetika sohalarida ulkan ahamiyatga ega bo‘lgan tabiiy resurs hisoblanadi. Ular nafaqat tibbiy va iqtisodiy manba, balki ekotizimlarning ekologik barqarorligini ta’minlovchi asosiy komponentlar sanaladi. Dorivor turlar tuproqni mustahkamlab, eroziya va sho‘rlanishni kamaytiradi, shuningdek, hayvonot dunyosi uchun yashash maskani yaratadi. Sirdaryo viloyatida iqlim o‘zgarishi, suv resurslarining kamayishi, antropogen bosim va noto‘g‘ri yig‘im natijasida ko‘plab dorivor turlar tabiiy hududlarda qisqarib bormoqda. Shu bois, ularni aniqlash, ekologik funksiyalarini o‘rganish hamda barqaror boshqaruv tavsiyalarini ishlab chiqish dolzarb ilmiy va amaliy masala hisoblanadi.

References

Daminova N.R., Beshko N. Flora of Sirdarya Region.

Wahab S. et al. Glycyrrhiza glabra (Licorice): A Comprehensive Review. 2021, PMC.

Batiha G.E.S. et al. Bioactive Compounds and Therapeutic Applications of Artemisia absinthium. 2020, PMC.

Moloudizargari M. et al. Pharmacological and Therapeutic Effects of Peganum harmala. 2013, PMC.

Asgari M.H. et al. Systematic Review on Alhagi species. 2016, PMC.

FAO. Good Agricultural and Collection Practices (GACP) for Medicinal Plants.

IUCN/UNEP/WWF. Guidelines on the Conservation of Medicinal Plants.

Abduraimov O.S. et al. Medicinal Plants in Arid Regions of Uzbekistan. MDPI, 2023.

Medicinal Plants of Central Asia: Uzbekistan and Kyrgyzstan. Monograph.

Wu L. et al. Glycyrrhiza – Comprehensive Review. 2024, ScienceDirect.

Sagyndykova M. et al. Current Status of Alhagi pseudalhagi Biodiversity. 2024.

FAO. Sustainable Wild Harvesting of Medicinal and Aromatic Plants.

EMA/HMPC. Guideline on Good Agricultural and Collection Practice (GACP). 2025.

IPBES Regional Appendix. Provision of Medicinal Plant Resources in Central Asia.

Regional Environmental Reports of Sirdaryo Region, Uzbekistan.

Downloads

Published

2026-06-05

How to Cite

Rasulova Mohinur Yoldoshboy qizi. (2026). SIRDARYO VILOYATIDA UCHRAYDIGAN DORIVOR O‘SIMLIKLAR: EKOLOGIK ROLI, TAHDIDLARI VA BARQAROR FOYDALANISH CHORALARI. IQRO , 22(01), 160–165. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7757