SINXRON TARJIMONNING MADANIYATLARARO KOMMUNIKATSIYA VA MADANIYAT TRANSFERI JARAYONIDAGI VOSITACHILIK ROLI

Authors

  • Barnohon Shamsieva PhD, dotsent, Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti

Keywords:

sinxron tarjima, madaniyat transferi, madaniyatlararo kommunikatsiya, madaniy vositachilik, tarjimashunoslik, interpretatsiya.

Abstract

Maqolada sinxron tarjima jarayoni faqat til birliklarini o‘girish bilan cheklanmasligi, balki madaniy ma’nolarni qabul qiluvchi auditoriyaga moslashtirish, qayta qurish va yetkazish vazifalarini ham o‘z ichiga olishi asoslab berilgan. Shuningdek, madaniy realiyalar, milliy qadriyatlar, ijtimoiy normalar va konseptlarning tarjima jarayonida qanday o‘zgarishlarga uchrashi hamda tarjimonning bu jarayondagi ishtiroki tahlil qilingan.

Tadqiqot natijalari sinxron tarjimonlarni lingvistik vositachi sifatida emas, balki madaniy mediator sifatida baholash zarurligini ko‘rsatadi. Madaniyat transferi nazariyasini sinxron tarjima tadqiqotlariga tatbiq qilish madaniyatlararo kommunikatsiya jarayonlarini chuqurroq anglash imkonini beradi.

References

Bakhromkhodjaevna, S. B. (2021). The concept of “Transfer” and its role in translation studies. Asian Journal of Multidimensional Research (AJMR), 10(3), 302-305.

Chernov, G. V. (2004). Inference and Anticipation in Simultaneous Interpreting: A Probability-Prediction Model. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.

Espagne, M. (2013). La notion de transfert culturel. Paris: Presses Universitaires de France.

Espagne, M., & Werner, M. (1988). Transferts culturels franco-allemands. Paris: Éditions Recherche sur les Civilisations.

House, J. (2015). Translation Quality Assessment: Past and Present. London: Routledge.

Kalinin, S. S. (2017). O vazhnosti antropotsentricheskogo podkhoda k analizu protsessa kul'turnogo transfera. Lingvoritoricheskaya paradigma: teoreticheskie i prikladnye aspekty, 22(3), 45–53.

Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: University of Chicago Press.

Lederer, M. (2007). Translation: The Interpretive Model. Manchester: St. Jerome Publishing.

Mason, I. (2006). On Interpreting. London: Routledge.

Mineeva, I. N. (2016). Cultural Transfer: From the History of an Idea to Methodology. Philological Studies, 4, 1–15.

Newmark, P. (1988). A Textbook of Translation. London: Prentice Hall.

Pöchhacker, F. (2016). Introducing Interpreting Studies (2nd ed.). London: Routledge.

Pym, A. (2010). Translation and Text Transfer: An Essay on the Principles of Intercultural Communication. Tarragona: Intercultural Studies Group.

Seeber, K. G. (2015). Cognitive Approaches. In F. Pöchhacker (Ed.), Encyclopedia of Interpreting Studies (pp. 56–60). New York: Routledge.

Shamsieva, Barnokhon Bahromkhodjaevna. The method of adaptation in translation and its linguocultural-pragmatic foundations // orienss. 2026. №21. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/the-method-of-adaptation-in-translation-and-its-linguocultural-pragmatic-foundations.

Shveitser, A. D. (2009). Theory of Translation: Status, Problems and Aspects. Moscow: LIBROKOM.

Ter-Minasova, S. G. (2000). Language and Intercultural Communication. Moscow: Slovo.

Venuti, L. (2018). The Translator’s Invisibility: A History of Translation (3rd ed.). London: Routledge.

Wadensjö, C. (1998). Interpreting as Interaction. London: Longman.

Yildiz, I. G., & Ögeyik, M. C. (2018). Cultural Transfer through Translation: Turkish Samples. The International Journal of Language Society and Culture, 25, 63–72.

Komissarov, V. N. (1988). Smyslovaya stratifikatsiya teksta kak perevodcheskaya problema. In Tekst i perevod (pp. 6–17). Moscow: Nauka.

Tsygankov, P. A. (2003). Theory of International Relations. Moscow: Gardariki.

Downloads

Published

2026-06-04

How to Cite

Barnohon Shamsieva. (2026). SINXRON TARJIMONNING MADANIYATLARARO KOMMUNIKATSIYA VA MADANIYAT TRANSFERI JARAYONIDAGI VOSITACHILIK ROLI. IQRO , 22(01), 86–90. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7718