DAVLAT MULKI OBYEKTLARIDAN FOYDALANISHNING JAHON TAJRIBASI

Authors

  • Shirinova Shahnoza Abdinabiyevna Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti assistenti
  • Serikbayeva Jadira Ulikbekovna Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti 4-bosqich talabasi

Keywords:

Davlat mulki, davlat aktivlari, korporativ boshqaruv, davlat-xususiy sheriklik, privatizatsiya, samaradorlik, xalqaro tajriba.

Abstract

Mazkur maqolada davlat mulki obyektlaridan samarali foydalanishning jahon tajribasi tizimli ravishda tahlil qilinadi va rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlar, jumladan Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya, Xitoy hamda Singapur tajribasi o‘rganilgan. Xususan, Buyuk Britaniyada davlat aktivlarini boshqarishning markazlashtirilgan modeli va “Government Property Agency” tizimi, Fransiyada davlat ishtirokidagi korxonalarni professional boshqarish mexanizmlari, Germaniyada davlat-xususiy sheriklik (PPP) asosidagi infratuzilma loyihalari, Xitoyda davlat korxonalarini isloh qilish va ularni korporativ boshqaruv tamoyillari asosida modernizatsiya qilish, Singapurda esa davlat aktivlarini “Temasek Holdings” orqali investitsion boshqarish amaliyoti tahlil qilinadi.Maqola tahlillari shuni ko‘rsatadiki, rivojlangan mamlakatlarda davlat mulkini boshqarishda ochiqlik, hisobdorlik, korporativ boshqaruv standartlari, raqamlashtirish va davlat-xususiy sheriklik mexanizmlaridan keng foydalanish samaradorlikni oshirishga xizmat qilmoqda. Jahon banki va OECD ma’lumotlariga ko‘ra, samarali boshqaruv tizimiga ega davlatlarda davlat aktivlarining rentabellik darajasi va byudjetga tushumlar hajmi sezilarli yuqori ekani aniqlangan. Maqolada ushbu tajribalarni O‘zbekiston sharoitida qo‘llash imkoniyatlari bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ishlab chiqiladi.

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining davlat mulkini boshqarish va xususiylashtirishga oid farmon va qarorlari.

O‘zbekiston Respublikasining “Davlat mulkini boshqarish to‘g‘risida”gi Qonuni.

O‘zbekiston Respublikasining “Davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risida”gi Qonuni.

Jahon banki. State-Owned Enterprises: Reform and Governance. Washington, DC, 2020.

Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi. Fiscal Monitor: Managing Public Wealth. Washington, DC, 2019.

Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti. OECD Guidelines on Corporate Governance of State-Owned Enterprises. Paris, 2015.

Osiyo taraqqiyot banki. Public-Private Partnership Handbook. Manila, 2021.

Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki. State-Owned Enterprises Reform Report. London, 2022.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti. Public Asset Management and Sustainable Development. New York, 2018.

Megginson, W. L. Privatization and Finance: State-Owned Enterprises Reform. Elsevier, 2017.

Shirley, M., Walsh, P. Public vs Private Ownership: The Current State of the Debate. World Bank Research Observer, 2001.

Vickers, J., Yarrow, G. Privatization: An Economic Analysis. MIT Press, 1988.

OECD. Public Governance Reviews: Corporate Governance in the Public Sector. Paris, 2019.

World Bank Group. Bureaucrats in Business: The Economics and Politics of Government Ownership. Washington, DC, 1995.

ADB Institute. Governance and Performance of State-Owned Enterprises in Asia. Tokyo, 2020.

O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlari va rasmiy hisobotlari.

Ilmiy jurnallar: “Public Administration Review”, “Journal of Economic Policy Reform”, “World Development”.

Downloads

Published

2026-05-26

How to Cite

Shirinova Shahnoza Abdinabiyevna, & Serikbayeva Jadira Ulikbekovna. (2026). DAVLAT MULKI OBYEKTLARIDAN FOYDALANISHNING JAHON TAJRIBASI. IQRO , 21(2), 1602–1608. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7526