TURKIY XALQLARDA DAVOLASH USULLARI
Keywords:
Turkiy xalqlar, xalq tabobati, qadimgi tibbiyot, uyg‘ur qo‘lyozmalari, dorivor o‘simliklar, shamanizm, tibbiy terminologiya, an’anaviy davolash usullari.Abstract
Ushbu maqolada turkiy xalqlarda davolash usullarining tarixiy shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va o‘ziga xos xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida qadimgi uyg‘ur yozma manbalari hamda turkiy xalqlar tibbiyotiga oid ilmiy adabiyotlar asosida davolash amaliyotining asosiy yo‘nalishlari yoritilgan. Xususan, o‘simlik, hayvon va mineral vositalarga asoslangan davolash usullari, shuningdek, ruhiy va marosimiy davolash amaliyotlari keng tahlil qilingan. Maqolada turkiy tibbiyotning shakllanishida Xitoy, Hind tibbiy an’analarining ta’siri ham ko‘rib chiqilgan. Bundan tashqari, qadimgi turkiy jamiyatlarda kasalliklarning etiologiyasi va davolash jarayoniga bo‘lgan kompleks yondashuv, ya’ni jismoniy va ruhiy omillar uyg‘unligi asoslab berilgan. Shuningdek, tibbiy terminologiyaning shakllanishi va uning ilmiy ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, turkiy xalqlarda davolash usullari uzoq tarixiy taraqqiyot jarayonida shakllanib, bugungi kunda ham ilmiy va amaliy ahamiyatini saqlab qolgan.
References
Batmaz, M. Eski Uygur Türkçesinde Tıp Terimleri. Ankara, 2013.
Gürgan, M. Orta Asya’daki Eski Türk Tıbbı. 2010.
Bayat, A. Türk Tıp Tarihi. 2010.
Tekin, Ş. Eski Türk Dili ve Kültürü Üzerine Araştırmalar.
Karaman, A. Terminologiya va atamashunoslik asoslari.
Baykara, B. (2019). O‘rta asrda turk tibbiyoti va shifobaxsh amaliyotlar. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları
Clauson, G. (2010). Turkic Medicine in Historical Perspective. Journal of Ethnomedicine, 12(3), 45–62
Arıkan, A. (2020). Turk tibbiyoti tarixi: shifobaxsh o‘simliklar va shifokorlar. Ankara: Bilim va Tadqiqot Yayınları.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo