ISLOM ME’MORCHILIGIDA GEOMETRIK BEZAKLAR VA ULARNING ESTETIK AHAMIYATI

Authors

  • Mamatqulova Fayyoza Komiljon qizi Qarshi davlat universiteti San’atshunoslik fakulteti Arxitektura yo‘nalishi 1-kurs talabasi

Keywords:

islom me’morchiligi, geometrik bezaklar, girih, arabesk, simmetriya, ritm, me’moriy kompozitsiya, estetik tafakkur, Sharq san’ati, naqsh tizimi, falsafiy ramz.

Abstract

Mazkur maqolada islom me’morchiligida geometrik bezaklarning shakllanishi, tarixiy rivojlanishi va ularning estetik hamda falsafiy ahamiyati ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Geometrik naqshlarning matematik asoslari, simmetriya va ritm tamoyillari hamda ularning me’moriy kompozitsiyadagi funksional va dekorativ o‘rni yoritiladi. Shuningdek, girih va arabesk kabi bezak tizimlarining Sharq me’morchilik an’analarida tutgan o‘rni, ularning ramziy mazmuni va ma’naviy ifodasi ochib beriladi. Maqolada ushbu naqshlarning nafaqat bezak elementi, balki dunyoqarash va estetik tafakkurni ifodalovchi tizim sifatidagi ahamiyati ham asoslab beriladi.

 

References

Critchlow K. Islamic Patterns: An Analytical and Cosmological Approach. — London: Thames & Hudson, 1983.

Necipoğlu G. The Topkapi Scroll: Geometry and Ornament in Islamic Architecture. — California: Getty Center, 1995.

Blair S., Bloom J. Islamic Arts and Architecture. — New Haven: Yale University Press, 1995.

Marks R. Geometry and Art in the Islamic World. — London, 2004.

Burckhardt T. Art of Islam: Language and Meaning. — World of Islam Festival Trust, 1976.

Pugachenkova G. Arxitektura Sredney Azii. — Moskva: Stroyizdat, 1979.

Abas S. J., Salman A. S. Geometric Ornament in Islamic Architecture. — Springer, 1995.

O‘zbekiston me’moriy yodgorliklari bo‘yicha ilmiy to‘plamlar va UNESCO World Heritage Centre materiallari.

Downloads

Published

2026-05-11

How to Cite

Mamatqulova Fayyoza Komiljon qizi. (2026). ISLOM ME’MORCHILIGIDA GEOMETRIK BEZAKLAR VA ULARNING ESTETIK AHAMIYATI. IQRO , 21(2), 633–636. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/7062