ICHKI SUV HAVZALARIDA BALIQ TURLARINING KAMAYISHI SABABLARI

Authors

  • Xikmatullayev Azizbek Farxod oʻgʻli Toshkent davlat agrar universiteti talabasi

Keywords:

Ichki suv havzalari, baliq populyatsiyasi, biologik xilma-xillik, suv ifloslanishi, eutrofikatsiya, antropogen bosim, ortiqcha ovlash, iqlim o‘zgarishi, gidrotexnik inshootlar, ekologik monitoring, akvakultura, bioflok tizimi, suv sifati, barqaror rivojlanish.

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada ichki suv havzalarida baliq turlarining kamayishiga ta’sir etuvchi ekologik, antropogen va biologik omillar kompleks tarzda tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, suv ifloslanishi, ortiqcha ovlash, iqlim o‘zgarishi va gidrotexnik inshootlar ta’siri natijasida baliq populyatsiyasi ayrim hududlarda 20–40% gacha kamaygan. Suvda erigan kislorod miqdorining 5 mg/l dan pastlashuvi baliqlar uchun noqulay sharoit yaratishi, 3 mg/l dan past holatlarda esa ommaviy nobud bo‘lish kuzatilishi aniqlangan. Shuningdek, statistik ma’lumotlarga ko‘ra, ortiqcha ovlash natijasida baliq zaxiralari 25–40% gacha qisqargan, iqlim o‘zgarishi natijasida esa suv haroratining oshishi kislorod miqdorini 10–15% ga kamaytirgan. Maqolada zamonaviy akvakultura texnologiyalarining qo‘llanilishi ekologik bosimni 15–20% ga kamaytirishi ilmiy asosda yoritilgan. Tadqiqot natijalari ichki suv havzalarida baliq resurslarini saqlash va barqaror rivojlantirish uchun kompleks yondashuv zarurligini ko‘rsatadi.

References

Abdurasulova F.Sh., Khujabekov Sh.B., Khikmatullayev A.F., Mamadillayev S.V., Dekhkonova D.R. A comprehensive evaluation of biological performance, ecological role, and economic efficiency of Ancistrus in aquarium systems // Science and Innovation: International Scientific Journal. – 2026. – Vol. 5, Issue 4 (April). – P. 22–30. – ISSN 2181-3337.

Dexqonova D.R. Assessing the economic efficiency of fish caught from the Aydar–Arnasay Lakes system // International Scientific Journal. – 2024. – Vol. 3, Issue 11. – P. 162–166.

Dexqonova D.R. Turli suv havzalarida oq sla (Sander lucioperca L.) balig‘ining serpushtlik ko‘rsatkichlari // Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini jurnali. – Toshkent, 2024. – № 1/2024. – B. 326–328.

Dexqonova Diloraxon Rasuljon qizi. Ekologik barqarorlikni ta’minlashda baliqchilik turizmining o‘rni // International scientific and practical conference “The Silk Road: cooperation through the prism of tourism”. – 2024. – 10–11 October. – DOI: 10.5281/zenodo.13903287.

FAO. (2022). The State of World Fisheries and Aquaculture.

Maxmurov I.B., Dexqonova D.R. Aydar–Arnasoy ko‘llar tizimi ixtiofaunasi va baliqchilikdagi ahamiyati // O‘zbekiston agrar fani xabarnomasi. – Toshkent, 2024. – № 1/2 (13). – B. 124–125.

www.fao.org

www.lex.uz

www.stat.uz

www.webofscience

Downloads

Published

2026-05-09

How to Cite

Xikmatullayev Azizbek Farxod oʻgʻli. (2026). ICHKI SUV HAVZALARIDA BALIQ TURLARINING KAMAYISHI SABABLARI. IQRO , 21(2), 438–444. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/6957