ISLOMIY BANKCHILIK TAMOYILLARI, XALQARO TAJRIBALAR VA O‘ZBEKISTONDA RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI
Keywords:
islomiy bankchilik, ribo, g‘arar, maysir, mudoraba, mushoraka, murabaha, sukuk, Islom darchalari, O‘zbekiston.Abstract
Ushbu maqolada islomiy bankchilik tizimining asosiy tamoyillari, uning an’anaviy bankchilikdan farqli jihatlari, qo‘llaniladigan moliyaviy instrumentlar va xalqaro tajribalar tahlil qilinadi. Islomiy moliya foiz (ribo), noaniqlik (g‘arar) va qimor (maysir) elementlaridan xoli bo‘lib, real aktivlarga asoslangan va foyda-zararni taqsimlash tamoyiliga tayanadi. Maqolada Malayziya, Birlashgan Arab Amirliklari, Pokiston va Buyuk Britaniya tajribalari o‘rganilib, Islom darchalari tizimining samaradorlik omillari aniqlangan. Shuningdek, O‘zbekistonda islomiy moliyani rivojlantirishning huquqiy, institutsional va kadrlar tayyorlashga oid istiqbollari yoritilgan. Ayniqsa, 2026-yil 27-martda qabul qilingan O‘RQ–1126-sonli “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi qonunga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqidagi qonun tahlil qilinib, unda Markaziy bankning Islomiy moliya kengashi, banklarning Islomiy moliya kengashi, ikki turdagi litsenziya tizimi va islomiy moliya operatsiyalarining huquqiy asoslari yoritilgan. Xulosa qilib aytganda, islomiy bankchilik nafaqat musulmon aholining ehtiyojlarini qondirish, balki moliyaviy inklyuzivlikni oshirish va iqtisodiyotni diversifikatsiya qilishda muhim omil sifatida xizmat qilishi mumkin.
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “O‘zbekiston–2030” strategiyasi to‘g‘risidagi PF-158-sonli Farmoni.
O‘zbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi qonuniga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida”gi O‘RQ–1126-sonli Qonuni. 2026-yil 27-mart.
O‘zbekiston Respublikasining “Nobank kredit tashkilotlari va mikromoliyalashtirish faoliyati to‘g‘risida”gi O‘RQ-765-sonli Qonuni. 2022-yil 20-aprel.
Zaripov I.A. (2016) Islomiy moliyalar Rossiya taraqqiyotining strategik yo‘nalishi sifatida.
Tursunov A. (2021) Tijorat banklarida islomiy bank xizmatlarini rivojlantirish yo‘nalishlari. PhD diss. avtoreferati, Toshkent.
Abrorov S. (2020) O‘zbekistonda sukuk – islomiy qimmatli qog‘ozlarni joriy etish istiqbollari. PhD diss. avtoreferati, Toshkent.
Axmadjonov O., Abdullayev A. va boshq. (2021) Islomiy moliyaning xususiyatlari. Scientific progress, 2(8), 634-638.
Yusuf M., Komarudin P., Abduh M.R. va boshq. (2023) The Role of Islamic Banks in Indonesia: A Systematic Literature Review. Al-Mashrafiyah, 7(1).
Abasimell N.A. (2024) Islamic Banking and Economics: Concepts and Instruments, Features, Advantages, Differences from Conventional Banks, and Contributions to Economic Growth.
Balarabe A., Abdullah M.F., Gwadabe U.M., Muhammad A.J. (2023) History of Islamic Banking in Malaysia: A General Review. International Journal of Islamic Products and Malay Civilization.
Qo‘ldoshev N.N. Islom darchalari ochishda xalqaro tajribalar.
Sindarov Sh., Mamadiyorov H. Islom banki tamoyillari.
El-Gamal M.A. (2006) Islamic Finance: Law, Economics, and Practice. Cambridge University Press.
Ayub M. (2007) Understanding Islamic Finance. John Wiley & Sons.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo