TURKISTONDA (OAV)LARINING PAYDO BO’LISH VA RIVOJLANISH TARIXI

Authors

  • Yaxshieva Shahrizoda Anvar qizi Jahon tillari universiteti Axborot xizmati va jamoatchilik bilan aloqalari yo‘nalishi 5-kurs, sirtqi ta’lim talabasi

Keywords:

ommaviy axborot vositalari, jurnalistika, publitsistika, matbuot, radio, televideniye, internet, axborot texnologiyalari, kommunikatsiya, globallashuv, raqamli jurnalistika, media makon, axborot xavfsizligi

Abstract

 XXI asr insoniyat taraqqiyotida axborot va kommunikatsiya texnologiyalari keskin rivojlangan davr sifatida namoyon bo‘lmoqda. Bu davr nafaqat “axborot asri”, balki “ma’rifat asri” sifatida ham tavsiflanadi. Chunki zamonaviy jamiyatda bilim, axborot va ma’lumotlar oqimi inson hayotining barcha jabhalariga chuqur kirib bordi. Ayniqsa, ommaviy axborot vositalari (OAV) – matbuot, radio, televideniye va internet tizimi – ijtimoiy hayotning ajralmas qismiga aylandi.

Bugungi globallashuv sharoitida dunyoning istalgan nuqtasida sodir bo‘layotgan voqea-hodisalar haqida tezkor, ishonchli va ko‘pincha real vaqt rejimida axborot olish imkoniyati mavjud. Bu esa jamiyatning axborotga bo‘lgan ehtiyojini keskin oshirdi va OAVning ahamiyatini yanada kuchaytirdi. Axborot oqimining haddan tashqari ortib borishi esa jurnalistikaning mas’uliyatini ham oshirmoqda. Telekommunikatsiya va axborot texnologiyalarining rivojlanishi, xususan kompyuter texnikasi, global internet tarmog‘i, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalarning keng tarqalishi natijasida axborotni yaratish, uzatish va qabul qilish jarayonlari tubdan o‘zgardi. Natijada, an’anaviy jurnalistika bilan bir qatorda raqamli jurnalistika, internet jurnalistikasi, multimedia jurnalistikasi kabi yangi yo‘nalishlar shakllandi. Jurnalistika – bu nafaqat axborot tarqatish vositasi, balki jamiyatda fikr shakllantiruvchi, ma’naviy-ma’rifiy ta’sir ko‘rsatuvchi muhim institutdir. Publitsistika esa jurnalistikaning ajralmas qismi bo‘lib, u orqali dolzarb ijtimoiy masalalar keng ommaga yetkaziladi va tahlil qilinadi. Shunday ekan, jurnalistika va publitsistika o‘zaro uzviy bog‘liq holda rivojlanadi.

References

Ernazarov T. O‘zbekistonda vaqtli matbuot tarixi. – Toshkent: Fan, 1954.

Yodgorov X. Nurli yo‘l. – Toshkent: O‘qituvchi, 1968.

Abduazizova N. Turkiston matbuoti tarixi. – Toshkent: Akademiya, 2000.

Abduazizova N. O‘zbekiston jurnalistikasi tarixi. – Toshkent: Akademiya, 2002.

Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008.

Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.

O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. “Axborot olish kafolatlari va erkinligi to‘g‘risida”. – 1997 yil 24 aprel.

O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. “Jurnalistlik faoliyatini himoya qilish to‘g‘risida”. – 1997 yil 26 dekabr.

O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. “Reklama to‘g‘risida”. – 1998 yil 25 dekabr.

O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. “Noshirlik faoliyati to‘g‘risida”. – 1996 yil.

McQuail D. McQuail’s Mass Communication Theory. – London: Sage Publications, 2010.

Deuze M. Media Work. – Cambridge: Polity Press, 2007.

Downloads

Published

2026-05-05

How to Cite

Yaxshieva Shahrizoda Anvar qizi. (2026). TURKISTONDA (OAV)LARINING PAYDO BO’LISH VA RIVOJLANISH TARIXI. IQRO , 21(2), 166–168. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/6811