TURKISTONDA (OAV)LARINING PAYDO BO’LISH VA RIVOJLANISH TARIXI
Keywords:
ommaviy axborot vositalari, jurnalistika, publitsistika, matbuot, radio, televideniye, internet, axborot texnologiyalari, kommunikatsiya, globallashuv, raqamli jurnalistika, media makon, axborot xavfsizligiAbstract
XXI asr insoniyat taraqqiyotida axborot va kommunikatsiya texnologiyalari keskin rivojlangan davr sifatida namoyon bo‘lmoqda. Bu davr nafaqat “axborot asri”, balki “ma’rifat asri” sifatida ham tavsiflanadi. Chunki zamonaviy jamiyatda bilim, axborot va ma’lumotlar oqimi inson hayotining barcha jabhalariga chuqur kirib bordi. Ayniqsa, ommaviy axborot vositalari (OAV) – matbuot, radio, televideniye va internet tizimi – ijtimoiy hayotning ajralmas qismiga aylandi.
Bugungi globallashuv sharoitida dunyoning istalgan nuqtasida sodir bo‘layotgan voqea-hodisalar haqida tezkor, ishonchli va ko‘pincha real vaqt rejimida axborot olish imkoniyati mavjud. Bu esa jamiyatning axborotga bo‘lgan ehtiyojini keskin oshirdi va OAVning ahamiyatini yanada kuchaytirdi. Axborot oqimining haddan tashqari ortib borishi esa jurnalistikaning mas’uliyatini ham oshirmoqda. Telekommunikatsiya va axborot texnologiyalarining rivojlanishi, xususan kompyuter texnikasi, global internet tarmog‘i, ijtimoiy tarmoqlar va raqamli platformalarning keng tarqalishi natijasida axborotni yaratish, uzatish va qabul qilish jarayonlari tubdan o‘zgardi. Natijada, an’anaviy jurnalistika bilan bir qatorda raqamli jurnalistika, internet jurnalistikasi, multimedia jurnalistikasi kabi yangi yo‘nalishlar shakllandi. Jurnalistika – bu nafaqat axborot tarqatish vositasi, balki jamiyatda fikr shakllantiruvchi, ma’naviy-ma’rifiy ta’sir ko‘rsatuvchi muhim institutdir. Publitsistika esa jurnalistikaning ajralmas qismi bo‘lib, u orqali dolzarb ijtimoiy masalalar keng ommaga yetkaziladi va tahlil qilinadi. Shunday ekan, jurnalistika va publitsistika o‘zaro uzviy bog‘liq holda rivojlanadi.
References
Ernazarov T. O‘zbekistonda vaqtli matbuot tarixi. – Toshkent: Fan, 1954.
Yodgorov X. Nurli yo‘l. – Toshkent: O‘qituvchi, 1968.
Abduazizova N. Turkiston matbuoti tarixi. – Toshkent: Akademiya, 2000.
Abduazizova N. O‘zbekiston jurnalistikasi tarixi. – Toshkent: Akademiya, 2002.
Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008.
Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. “Axborot olish kafolatlari va erkinligi to‘g‘risida”. – 1997 yil 24 aprel.
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. “Jurnalistlik faoliyatini himoya qilish to‘g‘risida”. – 1997 yil 26 dekabr.
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. “Reklama to‘g‘risida”. – 1998 yil 25 dekabr.
O‘zbekiston Respublikasi Qonuni. “Noshirlik faoliyati to‘g‘risida”. – 1996 yil.
McQuail D. McQuail’s Mass Communication Theory. – London: Sage Publications, 2010.
Deuze M. Media Work. – Cambridge: Polity Press, 2007.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo