AZƏRBAYCANDA YAŞAYAN ETNİK BİRLİKLƏRİN ATALAR SÖZLƏRİ VƏ FOLKLORDA MULTİKULTURALİZM

Authors

  • GÜNEL HÜMMƏTOVA (PƏNIYEVA) Saleh Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti, Ədəbiyyatın tədrisi texnologiyası kafedrasının baş müəllimi,f.ü.f.dok

Keywords:

multikulturalizm, avar folkloru, atalar sözləri və deyimlər, etnik birliklər, mədəni inteqrasiya, şifahi xalq ədəbiyyatı, milli birliyin vəhdəti, linqvokulturologiya, lolerantlıq ənənələri

Abstract

 Azərbaycan tarixən müxtəlif sivilizasiyaların qovuşuğunda yerləşərək, fərqli etnosların, dinlərin və dillərin sülh şəraitində birgəyaşayışını təmin edən nadir geosiyasi və mədəni məkandır. Təqdim olunan məqalədə ölkəmizin polietnik tərkibi və bu zənginliyin ümumi Azərbaycan mədəniyyətinə verdiyi töhfələr geniş kontekstdə təhlil edilir. Tədqiqatın əsas fokus nöqtəsini Azərbaycanda yaşayan xalqların, xüsusilə də qədim və zəngin irsə malik olan avar xalqının folklor nümunələrinin milli mədəniyyətimizə inteqrasiyası təşkil edir.Məqalədə vurğulanır ki, multikulturalizm Azərbaycan xalqı üçün sadəcə siyasi termin deyil, həm də əsrlər boyu şifahi xalq ədəbiyyatında kök salmış mənəvi bir ehtiyacdır. Avar atalar sözləri, deyimləri və əfsanələri üzərində aparılan təhlillər göstərir ki, bu nümunələr ümumbəşəri dəyərləri – sülh, dözümlülük, əməksevərlik və qonaqpərvərliyi tərənnüm edərək, vahid Azərbaycan ideologiyası ilə tam vəhdət təşkil edir. Folklor faktları sübut edir ki, fərqli etnik kökə malik olmalarına baxmayaraq, bu xalqların dünya görüşü, əxlaqi normaları və estetik zövqləri ortaq bir mədəni kod vasitəsilə bir-birinə bağlanıb.Tədqiqatda həmçinin linqvistik və semantik müqayisələr aparılaraq, avar folklorunun Azərbaycan xalq ədəbiyyatı fondundakı yeri və rolu müəyyənləşdirilir. Müəllif qeyd edir ki, bu inteqrasiya prosesi milli kimliyin itirilməsinə deyil, əksinə, hər bir etnik qrupun özünəməxsusluğunu qoruyaraq böyük bir mədəni mozaikanın ayrılmaz hissəsinə çevrilməsinə xidmət edir. Nəticə etibarilə, məqalə multikulturalizmin şifahi xalq ədəbiyyatındakı bədii inikasını elmi əsaslarla əsaslandıraraq, bu irsin gələcək nəsillərə ötürülməsinin dövlətçilik və mənəvi birlik üçün strateji əhəmiyyətini ortaya qoyur.

References

Məlikova İ. Azərbaycanda yaşayan xalqların atalar sözləri və deyimləri. Bakı, s. 31-33.

Azərbaycan Multikulturalizminin Ədəbi-Bədii Qaynaqları. (AMEA-nın kollektiv monoqrafiyası). Bakı, 2016.

Xəlilov B. Azərbaycan folklorunda tolerantlıq və multikulturalizm. Bakı, 2018.

Əfəndiyev P. Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatı. Bakı, 1992.

Multikulturalizm terminoloji lüğəti. Bakı, 2020.

Downloads

Published

2026-04-29

How to Cite

GÜNEL HÜMMƏTOVA (PƏNIYEVA) Saleh. (2026). AZƏRBAYCANDA YAŞAYAN ETNİK BİRLİKLƏRİN ATALAR SÖZLƏRİ VƏ FOLKLORDA MULTİKULTURALİZM. IQRO , 21(1), 1098–1102. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/6607

Issue

Section

Articles