TURLI YOSHDAGI BOLALARDA PNEVMONIYANING KECHISH XUSUSIYATLARI
Keywords:
o'tkir pnevmoniya, bolalar, yurak-qon tomir tizimi, EKG, sinus taxikardiyasi, Gis tutami blokadasi, ante- va perinatal xavf omillari, temir tanqisligi anemiyasi.Abstract
Ushbu maqolada turli yosh guruhlaridagi bolalarda (6 oydan 15 yoshgacha) o'tkir pnevmoniyaning klinik kechish xususiyatlari va yurak-qon tomir tizimiga ta'siri o'rganilgan. Tadqiqot Andijon viloyati ko'p tarmoqli tibbiyot markazining pulmonologiya bo'limida 2025 yil davomida olib borildi. Rentgenologik jihatdan tasdiqlangan og'ir o'tkir pnevmoniya tashxisi qo'yilgan va yurak-qon tomir tizimida EKG o'zgarishlari aniqlangan 50 nafar bola tekshiruvdan o'tkazildi. Natijalar shuni ko'rsatdiki, o'tkir pnevmoniyaning og'ir kechishi ante- va perinatal xavf omillari (anemiya — 100%, TORCH-infeksiya — 56%), fon kasalliklari (temir tanqisligi anemiyasi — 100%, raxit — 82,6%), shuningdek kech gospitalizatsiya (86%) bilan chambarchas bog'liq. Barcha bemorlarda sinus taxikardiyasi, 47,8% bolalarda Gis tutamining o'ng oyoqchasi noto'liq blokadasi, 26% bolalarda repolyarizatsiya buzilishlari aniqlandi. Tadqiqot natijalari pediatrik amaliyotda EKG monitoringining ahamiyatini va erta gospitalizatsiyaning zarurligini isbotlaydi.
References
Aminova N. Zamonaviy usullar pnevmoniya diagnostikasi bolalarda // Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali. 2025; 4(3):1013–1020.
Baranов A.A., Kozlov R.S. va boshq. Pnevmoniya (shifoxonadan tashqari): klinik tavsiyalar. 2022. M; 56 b.
Geppe N.A. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniya. Klinik qo'llanma, 2020, 80 b.
Ibatova Sh.M. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniya: etiologiya, patogenez, diagnostika va davolash // Doktor axborotnomasi. 2025; №1(117): 164–166.
Ibatova Sh.M., Abdullayeva M.E. va boshq. Bolalarda pnevmoniya diagnostikasi va gospitalizatsiyaga ko'rsatmalar // Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali. 2023; 3(5):595–598.
Ibragimova M.F., Atayeva M.S. Erta yoshdagi bolalarda atipik pnevmoniya rivojlanishiga xavf omillarining ta'siri // Kardiorespiratorli tadqiqotlar jurnali. 2022; 3(3):56–61.
Karimdjanov I.A., Mirraximova M.X., G'aziyeva A.S. O'tkir pnevmoniyada bolalardagi yurak-qon tomir tizimining klinik-laboratoriya o'zgarishlari // Uzbekiston tibbiyot jurnali. 2025; 1(6):69–74.
Karimdjanov I.A., Isqanova G.X. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniyani diagnostika qilish va davolash. 2016; 1(69):133–137.
Mamarizayev I.K., Rustamov M.R. O'tkir pnevmoniyada bolalarda yurak-qon tomir va nafas olish tizimining holati // Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali. 2023; 2(10):353–356.
Melnikova I.M., Dorovskaya N.L. va boshq. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniyaning zamonaviy kechishi // Xalqaro ilmiy-tadqiqot jurnali. 2024; 9(147):119–124.
Odilova Sh.R., Kardzhavova G.A., Lim M.V. Bolalarda miokarditis bilan birga kechadigan pnevmoniyalar // Medicine, Pedagogy and Technology. 2025; 3(1):573–584.
Pervoushin Yu.V., Gorbunov V.V. Og'ir pnevmoniyali bemorlarda yurak-qon tomir asoratlari // Siberian Scientific Medical Journal. 2021; 41(4):54–57.
Rustamov M.R., Ibragimova M.F. O'tkir pnevmoniyada bolalardagi yurak-qon tomir va nafas olish tizimining holati // Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali. 2025.
Sedova A.Yu., Malaxov A.B. Erta va maktabgacha yoshdagi bolalarda og'ir pnevmoniya xavf omillari // Meditsinskiy Sovet. 2024; 18(1):282–292.
Shamanurova E.A., Kutlmuratova Z.R. va boshq. Erta yoshdagi bolalarda pnevmoniyada yurak-qon tomir buzilishlari // Biologiya va tibbiyot muammolari. 2015; 2(73):74–77.
Tatochenko V.K. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniyalar — muammolar va yechimlar // Ross. vestnik perinatologii i pediatrii. 2021; 66(1):9–21.
Yakubova D.M. Erta yoshdagi bolalarda pnevmoniyaning zamonaviy xususiyatlari. Respublika konferensiyasi materiallari, 2025: 621–628.
Alao S., Uzodimma C., Olowu A. Myocarditis in Under-Five Children with Community-Acquired Pneumonia Using Serum Cardiac Troponin-T and ECG // Open Access Library Journal. 2023; 10:1–11.
Aliberti S., Dela Cruz C.S. et al. Community-acquired pneumonia // Lancet. 2021; 398:906–919.
Desai A., Aliberti S., Amat F. Cardiovascular Complications in Community-Acquired Pneumonia // Microorganisms. 2022; 10:2177–2179.
Elmeazawy R., Sorour E.A., Badreldeen A. Effects of community-acquired pneumonia on biventricular cardiac functions in children // Italian Journal of Pediatrics. 2025; 51:126.
Ghimire M., Bhattacharya S.K., Narain J.P. Cardiovascular Complications in Community-Acquired Pneumonia // Microorganisms. 2022; 10(11):2177.
Nimdet K., Techakehakij W. Cardiac involvement in children with community-acquired pneumonia and respiratory failure // Asian Biomedicine. 2020; 14(3):119–124.
Pasquale C. et al. Community-acquired pneumonia in children: updated perspectives // Clinical and Experimental Pediatrics. 2022; 65(7):300–307.
Stotts C., Corrales-Medina V.F., Rayner K.J. Pneumonia-Induced Inflammation, Resolution and Cardiovascular Disease // Circulation Research. 2023; 132(6):751–758.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo