TURLI YOSHDAGI BOLALARDA PNEVMONIYANING KECHISH XUSUSIYATLARI

Authors

  • Valijonov Shukurullo Salimjon o'g'li,Xankeldiyeva Xurmatoy Qamchiyevna Andijon davlat tibbiyot instituti, magistratura talabasi,Andijon davlat tibbiyot instituti, Gospital pediatriya kafedrasi dotsenti.

Keywords:

o'tkir pnevmoniya, bolalar, yurak-qon tomir tizimi, EKG, sinus taxikardiyasi, Gis tutami blokadasi, ante- va perinatal xavf omillari, temir tanqisligi anemiyasi.

Abstract

Ushbu maqolada turli yosh guruhlaridagi bolalarda (6 oydan 15 yoshgacha) o'tkir pnevmoniyaning klinik kechish xususiyatlari va yurak-qon tomir tizimiga ta'siri o'rganilgan. Tadqiqot Andijon viloyati ko'p tarmoqli tibbiyot markazining pulmonologiya bo'limida 2025 yil davomida olib borildi. Rentgenologik jihatdan tasdiqlangan og'ir o'tkir pnevmoniya tashxisi qo'yilgan va yurak-qon tomir tizimida EKG o'zgarishlari aniqlangan 50 nafar bola tekshiruvdan o'tkazildi. Natijalar shuni ko'rsatdiki, o'tkir pnevmoniyaning og'ir kechishi ante- va perinatal xavf omillari (anemiya — 100%, TORCH-infeksiya — 56%), fon kasalliklari (temir tanqisligi anemiyasi — 100%, raxit — 82,6%), shuningdek kech gospitalizatsiya (86%) bilan chambarchas bog'liq. Barcha bemorlarda sinus taxikardiyasi, 47,8% bolalarda Gis tutamining o'ng oyoqchasi noto'liq blokadasi, 26% bolalarda repolyarizatsiya buzilishlari aniqlandi. Tadqiqot natijalari pediatrik amaliyotda EKG monitoringining ahamiyatini va erta gospitalizatsiyaning zarurligini isbotlaydi.

References

Aminova N. Zamonaviy usullar pnevmoniya diagnostikasi bolalarda // Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali. 2025; 4(3):1013–1020.

Baranов A.A., Kozlov R.S. va boshq. Pnevmoniya (shifoxonadan tashqari): klinik tavsiyalar. 2022. M; 56 b.

Geppe N.A. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniya. Klinik qo'llanma, 2020, 80 b.

Ibatova Sh.M. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniya: etiologiya, patogenez, diagnostika va davolash // Doktor axborotnomasi. 2025; №1(117): 164–166.

Ibatova Sh.M., Abdullayeva M.E. va boshq. Bolalarda pnevmoniya diagnostikasi va gospitalizatsiyaga ko'rsatmalar // Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali. 2023; 3(5):595–598.

Ibragimova M.F., Atayeva M.S. Erta yoshdagi bolalarda atipik pnevmoniya rivojlanishiga xavf omillarining ta'siri // Kardiorespiratorli tadqiqotlar jurnali. 2022; 3(3):56–61.

Karimdjanov I.A., Mirraximova M.X., G'aziyeva A.S. O'tkir pnevmoniyada bolalardagi yurak-qon tomir tizimining klinik-laboratoriya o'zgarishlari // Uzbekiston tibbiyot jurnali. 2025; 1(6):69–74.

Karimdjanov I.A., Isqanova G.X. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniyani diagnostika qilish va davolash. 2016; 1(69):133–137.

Mamarizayev I.K., Rustamov M.R. O'tkir pnevmoniyada bolalarda yurak-qon tomir va nafas olish tizimining holati // Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali. 2023; 2(10):353–356.

Melnikova I.M., Dorovskaya N.L. va boshq. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniyaning zamonaviy kechishi // Xalqaro ilmiy-tadqiqot jurnali. 2024; 9(147):119–124.

Odilova Sh.R., Kardzhavova G.A., Lim M.V. Bolalarda miokarditis bilan birga kechadigan pnevmoniyalar // Medicine, Pedagogy and Technology. 2025; 3(1):573–584.

Pervoushin Yu.V., Gorbunov V.V. Og'ir pnevmoniyali bemorlarda yurak-qon tomir asoratlari // Siberian Scientific Medical Journal. 2021; 41(4):54–57.

Rustamov M.R., Ibragimova M.F. O'tkir pnevmoniyada bolalardagi yurak-qon tomir va nafas olish tizimining holati // Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali. 2025.

Sedova A.Yu., Malaxov A.B. Erta va maktabgacha yoshdagi bolalarda og'ir pnevmoniya xavf omillari // Meditsinskiy Sovet. 2024; 18(1):282–292.

Shamanurova E.A., Kutlmuratova Z.R. va boshq. Erta yoshdagi bolalarda pnevmoniyada yurak-qon tomir buzilishlari // Biologiya va tibbiyot muammolari. 2015; 2(73):74–77.

Tatochenko V.K. Bolalarda shifoxonadan tashqari pnevmoniyalar — muammolar va yechimlar // Ross. vestnik perinatologii i pediatrii. 2021; 66(1):9–21.

Yakubova D.M. Erta yoshdagi bolalarda pnevmoniyaning zamonaviy xususiyatlari. Respublika konferensiyasi materiallari, 2025: 621–628.

Alao S., Uzodimma C., Olowu A. Myocarditis in Under-Five Children with Community-Acquired Pneumonia Using Serum Cardiac Troponin-T and ECG // Open Access Library Journal. 2023; 10:1–11.

Aliberti S., Dela Cruz C.S. et al. Community-acquired pneumonia // Lancet. 2021; 398:906–919.

Desai A., Aliberti S., Amat F. Cardiovascular Complications in Community-Acquired Pneumonia // Microorganisms. 2022; 10:2177–2179.

Elmeazawy R., Sorour E.A., Badreldeen A. Effects of community-acquired pneumonia on biventricular cardiac functions in children // Italian Journal of Pediatrics. 2025; 51:126.

Ghimire M., Bhattacharya S.K., Narain J.P. Cardiovascular Complications in Community-Acquired Pneumonia // Microorganisms. 2022; 10(11):2177.

Nimdet K., Techakehakij W. Cardiac involvement in children with community-acquired pneumonia and respiratory failure // Asian Biomedicine. 2020; 14(3):119–124.

Pasquale C. et al. Community-acquired pneumonia in children: updated perspectives // Clinical and Experimental Pediatrics. 2022; 65(7):300–307.

Stotts C., Corrales-Medina V.F., Rayner K.J. Pneumonia-Induced Inflammation, Resolution and Cardiovascular Disease // Circulation Research. 2023; 132(6):751–758.

Downloads

Published

2026-04-17

How to Cite

Valijonov Shukurullo Salimjon o'g'li,Xankeldiyeva Xurmatoy Qamchiyevna. (2026). TURLI YOSHDAGI BOLALARDA PNEVMONIYANING KECHISH XUSUSIYATLARI. IQRO , 21(1), 557–563. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/6166

Issue

Section

Articles