TRANSPORT VOSITALARINING BEKOR TURISH VAQTINI QISQARTIRISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI VA EKOLOGIK FOYDALARI
Keywords:
idle time, iqtisodiy samaradorlik, ekologik ta’sir, yoqilg‘i sarfi, CO₂ emissiyasi, ekspluatatsiya xarajatlari, simulyatsiya.Abstract
Mazkur maqolada yuk terminallarida transport vositalarining bekor turish vaqtining (idle time) iqtisodiy samaradorlik va ekologik barqarorlik ko‘rsatkichlariga ta’siri o‘rganiladi. Tadqiqotda idle time ko‘rsatkichining yoqilg‘i sarfi, ekspluatatsiya xarajatlari, CO₂ emissiyalari hamda logistika jarayonlarining umumiy samaradorligiga ta’siri baholandi. Tahlil jarayonida time-based, fuel-based va emission-based yondashuvlar qo‘llanilib, uchta operatsion stsenariy (mavjud holat, jarayonlarni optimallashtirish, emissiya pasaytiruvchi intervensiyalar) modellashtirildi. Simulyatsiya natijalariga ko‘ra, idle time qisqarishi ekspluatatsiya xarajatlarini 12–18 %, yoqilg‘i sarfini 10–22 %, CO₂ emissiyalarini esa 15–25 % gacha pasaytirishi mumkin. Olingan natijalar yuk terminali operatsiyalarida tashkiliy va texnologik chora-tadbirlar iqtisodiy samaradorlikni oshirish bilan birga ekologik yuklamani kamaytirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
References
Smith J., Brown P. Analysis of Truck Idle Time in Freight Terminals // Journal of Transport Logistics. – 2020. – Vol. 15, No. 3. – P. 45–58.
Ahmed K. Application of Queueing Theory in Freight Terminal Operations // International Journal of Industrial Engineering. – 2018. – Vol. 12, No. 2. – P. 101–110.
U.S. Department of Energy. Idle Reduction Technologies for Heavy-Duty Trucks. – Washington D.C., 2021. – 52 p.
European Environment Agency. CO₂ Emission Factors for Transport Fuels. – Copenhagen, 2020.
International Council on Clean Transportation (ICCT). Heavy-Duty Vehicle Emissions Data. – Berlin, 2022.
International Energy Agency (IEA). Tracking Transport Emissions Report. – Paris, 2023.
O‘rmonov A., Mamatqulov R. Transport logistikasida raqamli tizimlar. – Toshkent: TDTransportU, 2022.
Transport vazirligi axborot hisobotlari, 2023 yil. – Toshkent.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Articles published in IQRO — Scientific Methodological Journal are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).
Authors retain copyright and grant the journal the right of first publication.
Users may read, download, copy, distribute, print, search, or link to the full texts of articles, provided that the original authors and the journal are properly cited.
Published materials may be used, distributed, and reproduced in any medium, provided that the original work is properly cited.



Uzbekistan
Türkiye
Kazakhstan
Kyrgyzstan
Turkmenistan
Azerbaijan
India
Republic of Korea
Japan
United States of America
Kosovo