TRANSPORT VOSITALARINING BEKOR TURISH VAQTINI QISQARTIRISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI VA EKOLOGIK FOYDALARI

Authors

  • Ramazonov Qahromon Urol o‘g‘li Toshkent Davlat Transport Universiteti, Transport Logistika kafedrasi, MTLA-9 guruh magistranti

Keywords:

idle time, iqtisodiy samaradorlik, ekologik ta’sir, yoqilg‘i sarfi, CO₂ emissiyasi, ekspluatatsiya xarajatlari, simulyatsiya.

Abstract

Mazkur maqolada yuk terminallarida transport vositalarining bekor turish vaqtining (idle time) iqtisodiy samaradorlik va ekologik barqarorlik ko‘rsatkichlariga ta’siri o‘rganiladi. Tadqiqotda idle time ko‘rsatkichining yoqilg‘i sarfi, ekspluatatsiya xarajatlari, CO₂ emissiyalari hamda logistika jarayonlarining umumiy samaradorligiga ta’siri baholandi. Tahlil jarayonida time-based, fuel-based va emission-based yondashuvlar qo‘llanilib, uchta operatsion stsenariy (mavjud holat, jarayonlarni optimallashtirish, emissiya pasaytiruvchi intervensiyalar) modellashtirildi. Simulyatsiya natijalariga ko‘ra, idle time qisqarishi ekspluatatsiya xarajatlarini 12–18 %, yoqilg‘i sarfini 10–22 %, CO₂ emissiyalarini esa 15–25 % gacha pasaytirishi mumkin. Olingan natijalar yuk terminali operatsiyalarida tashkiliy va texnologik chora-tadbirlar iqtisodiy samaradorlikni oshirish bilan birga ekologik yuklamani kamaytirishga xizmat qilishini ko‘rsatadi.

References

 Smith J., Brown P. Analysis of Truck Idle Time in Freight Terminals // Journal of Transport Logistics. – 2020. – Vol. 15, No. 3. – P. 45–58.

 Ahmed K. Application of Queueing Theory in Freight Terminal Operations // International Journal of Industrial Engineering. – 2018. – Vol. 12, No. 2. – P. 101–110.

 U.S. Department of Energy. Idle Reduction Technologies for Heavy-Duty Trucks. – Washington D.C., 2021. – 52 p.

 European Environment Agency. CO₂ Emission Factors for Transport Fuels. – Copenhagen, 2020.

 International Council on Clean Transportation (ICCT). Heavy-Duty Vehicle Emissions Data. – Berlin, 2022.

 International Energy Agency (IEA). Tracking Transport Emissions Report. – Paris, 2023.

 O‘rmonov A., Mamatqulov R. Transport logistikasida raqamli tizimlar. – Toshkent: TDTransportU, 2022.

 Transport vazirligi axborot hisobotlari, 2023 yil. – Toshkent.

Downloads

Published

2026-04-15

How to Cite

Ramazonov Qahromon Urol o‘g‘li. (2026). TRANSPORT VOSITALARINING BEKOR TURISH VAQTINI QISQARTIRISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI VA EKOLOGIK FOYDALARI. IQRO , 21(1), 490–494. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/6139

Issue

Section

Articles