DORIVOR O‘SIMLIKLAR ENDOFIT ZAMBURUG‘LARINING IKKILAMCHI METABOLITLARI VA ULARNING CANDIDA ALBICANSGA QARSHI ANTIFUNGAL XUSUSIYATLARI

Authors

  • Hoshimova Nafisa Bahobovna, Moʻminov Azamat Azamjon oʻgʻli Qo’qon universiteti Andijon filiali Tibbiyot fakulteti Davolash ishi yo’nalishi 2-bosqich 24-18-guruh talabasi, Ilmiy rahbar, Mikrobiologiya kafedrasi o’qituvchisi

Keywords:

endofit zamburug‘lar, dorivor o‘simliklar, ikkilamchi metabolitlar, antifungal faollik, Candida albicans, biofaol birikmalar.

Abstract

So‘nggi yillarda opportunistik zamburug‘ infeksiyalarining keng tarqalishi va antifungal preparatlarga nisbatan rezistentlikning ortishi global tibbiyot muammolaridan biriga aylangan. Ayniqsa, Candida albicans qo‘zg‘atuvchi sifatida klinik amaliyotda tez-tez uchrab, immuniteti pasaygan bemorlarda og‘ir invaziv infeksiyalarni keltirib chiqarmoqda. Shu sababli yangi, samarali va kam toksik antifungal moddalarga ehtiyoj ortib bormoqda. Dorivor o‘simliklar bilan simbiozda yashovchi endofit zamburug‘lar biologik faol ikkilamchi metabolitlarning istiqbolli manbai hisoblanadi. Mazkur tadqiqotda dorivor o‘simliklardan ajratib olingan endofit zamburug‘larning ikkilamchi metabolitlari, ularning kimyoviy tabiati va Candida albicans ga qarshi antifungal xususiyatlari tizimli tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, endofit zamburug‘lar tomonidan sintez qilinadigan terpenoidlar, alkaloidlar, flavonoidlar va poliketidlar yuqori antifungal faollikka ega bo‘lib, ular hujayra membranasi va devoriga ta’sir etish orqali patogenning hayotiy faoliyatini izdan chiqaradi. Tadqiqot natijalari dorivor o‘simlik endofitlari yangi antifungal preparatlar ishlab chiqishda muhim biotexnologik manba ekanligini asoslab beradi.

References

Eksport salohiyati yuqori bo‘lgan dorivor va ziravor o‘simlik – kavrakni yetishtirish https://science-research.org.uz/index.php/mk/article/download/510/613/1016

Mikrobiologiya immunologiya virusologiya Toshkent «Yangi asr avlodi»- 2006. https://yangiasr.uz/files/books/2025-01-24-11-46-33_3b372a3b628fcb7155e46525bb9d4a12.pdf

O‘simliklar fiziologiyasi va biokimyosi - Alimova Ra'no Abbasovna . https://dilib.agrolibrary.uz/resources/01FFJ28Z9RSFP3A8VKG92ZKY9P/pdf

Biofaol moddalar kimyosi fanidan laboratoriya mashg'ulotlari - Buxoro – 2021 H.T. Avezov Z.A.Sulaymonova https://uniwork.buxdu.uz/resurs/13243_1_EBCA61E01E681418EF3A9F1C4E81C2707CFF067A.pdf

Mikologiya, Algologiya - Jizzax «Sangzor» nashriyoti - 2014. Sharofiddin Jamolovich Tojiboyev, Nasiba Haydarovna Qarshiboyeva https://lib.jdpu.uz/storage/uploads/files/Mikologiya,%20algologiya.Tojibov%20Sharofiddin.%20.pdf

O’zbekistonning dorivor o’simliklari - Namangan – 2023. O.T.Abdiyeva. https://turan-edu.uz/media/books/2024/11/07/NamDU-ARM-11649-Ozbekistonning_dorivor_osimliklari.pdf

Mikrobiologiya va biotexnologiya asoslari “ILM ZIYO” Toshkent – 2014. https://yangiasr.uz/files/books/2025-01-23-11-52-41_ca3550ba836d6a295abfd6884f514e53.pdf

O‘zbekistonda mikrobiologiya va mikrob biotexnologiyasining o‘rni va uni yanada rivojlantirish istiqbollari. Respublika ilmiy anjumani tezislar to‘plami. Toshkent – 2021 yil. https://uniwork.buxdu.uz/resurs/13392_1_27218C8655CDA589DAA1D9ADF435745E29A7CCB2.pdf

Farmakognoziya darslik. Toshkent – 2023. Z. I. Sanoyev va b. https://aps.uzicps.uz/storage/users/135/books/hhWZL2jifricBTiGz9ALF6WU6VXwj7sXdc9EdFh1.pdf

Downloads

Published

2026-04-06

How to Cite

Hoshimova Nafisa Bahobovna, Moʻminov Azamat Azamjon oʻgʻli. (2026). DORIVOR O‘SIMLIKLAR ENDOFIT ZAMBURUG‘LARINING IKKILAMCHI METABOLITLARI VA ULARNING CANDIDA ALBICANSGA QARSHI ANTIFUNGAL XUSUSIYATLARI. IQRO , 21(1), 229–237. Retrieved from https://wordlyknowledge.uz/index.php/iqro/article/view/5961

Issue

Section

Articles